Александр Самсонов
Алекса́ндр Макси́мович Самсо́нов (17 февраль 1935, Савельевка[d], Оренбург өлкәсе) — СССР төзүчесе, сәнәгать һәм нефть-газ төзелеше өлкәсендәге производство алдынгысы. СССР Газ сәнәгате министрлыгының «Башнефтепромстрой» тресты 1 нче төзелеш идарәсенең комплекслы бригадасы бригадиры, Арлан нефть яткылыгын сәнәгый үзләштерүдә һәм төзекләндерүдә катнашучы[1]. Социалистик Хезмәт Герое (1966)[2].
Тәрҗемәи хәле
1935 елның 17 февралендә Оренбург өлкәсе Троицк районының Савельевка авылында (хәзерге — Оренбург өлкәсенең Тюльган районы) туа[2].
1951 елда Башкорт АССРның Күмертау шәһәрендә «Башкируголь» трестының төзелеш бүлекчәсендә балта остасы булып хезмәт юлын башлый[1].
1957 елга кадәр күмер бассейнының сәнәгать һәм инфраструктура объектларында хезмәт куя[1].
1959 елда Нефтекама шәһәрендәге «Башнефтепромстрой» трестына өченче разрядлы балта остасы булып күчә[2]. Җитештерүдә эшләү чорында производстводан аерылмыйча укый һәм 1972 елда Нефтекама нефть техникумын төзелеш белгечлеге буенча тәмамлый[3].
Хезмәт эшчәнлеге
1962–1963 елларда төзелеш участогы остасы булып эшли, 1963–1964 елларда төзелеш идарәсенең матди-техник тәэминат бүлегендә инженер вазифаларын башкара. 1964 елда «Башнефтепромстрой» тресты 1 нче төзелеш идарәсенең комплекслы бригадасын җитәкли[2].
Аның җитәкчелегендәге бригада СССР төзелеш комплексында беренчеләрдән булып, керамзитобетон нигезендәге эре размерлы панельләрдән нефть промыселы, авыл хуҗалыгы һәм челтәрле энергетика корылмаларын тиз арада монтажлауның индустриаль методын үзләштерә[1]. Кече механизацияне киң кертү һәм эшчеләрнең чиктәш төзелеш һөнәрләрен үзләштерүе ярдәмендә типовой куст насос станциясен коруның норматив вакыты 40 көннән 9–12 көнгә кадәр, трансформатор подстанцияләренеке — 60 көннән 15–18 көнгә кадәр кыскара[2].
Коллективны бригада хуҗалык исәбенә күчерү 1959–1965 еллардагы җидееллык план биремнәрен вакытыннан алда — 5 ел да 6 ай эчендә үтәргә мөмкинлек бирә[1]. 1965 ел ахырына бригадада бер эшчегә уртача еллык җитештерү 12 824 сумга җитә (төзелеш тресты буенча уртача күрсәткеч — 4300 сум), төзелеш материалларын һәм финанс ресурсларын гомуми экономияләү 210 мең сумнан артып китә[2]. Бригада «Коммунистик хезмәт бригадасы» дигән мактаулы исемгә лаек була[2].
СССР Югары Советы Президиумының 1966 елның 1 июлендәге Указы белән газ сәнәгатен үстерүдәге һәм җитештерү биремнәрен үтәгәндәге күренекле хезмәтләре өчен Самсонов Александр Максимовичка Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә[4].
1969–1972 елларда Нефтекамада 1 нче төзелеш идарәсенең прорабы булып эшли. 1972 елда Төмән өлкәсенең Ямал-Ненец милли округына җибәрелә, анда Надым шәһәрендәге «Газпромстрой» трестында төньяк газ промыселларын төзекләндерү объектларында эшли[2].
Бүләкләре, мактаулы исемнщре
- Социалистик Хезмәт Герое (1966 елның 1 июле; СССР Югары Советы Президиумы Указы) — газ сәнәгатен үстерүдәге һәм җидееллык план биремнәрен үтәгәндә югары техник-икътисади күрсәткечләргә ирешүдәге күренекле хезмәтләре өчен[4];
- Ленин ордены, «Урак һәм Чүкеч» алтын медале (1966 елның 1 июле, орден № 361694)[2].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 И. Г. Каримова. Самсонов Александр Максимович (рус.). Башкирская энциклопедия (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 4 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тимур Каримов. Самсонов Александр Максимович (рус.). Герои страны (1 гыйнвар 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 4 сентябрь 2026.
- ↑ Они были первыми (рус.). Нефтекамский нефтяной колледж (1 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 4 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 Летопись города Нефтекамска: 1964–1967 (рус.). Централизованная библиотечная система г. Нефтекамска (11 июль 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 4 сентябрь 2026.
Әдәбият
- Р. А. Валишин. Герои труда: Справочник о Героях Социалистического Труда и кавалерах ордена Трудовой Славы трех степеней из Башкортостана. — Уфа: Китап, 2011. — С. 188. — 432 с.;
- М. А. Ильгамов. Башкирская энциклопедия. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2009. — Т. 5. — С. 392. — 576 с..