Әлҗәзаир (шәһәр)

Әлҗәзаир ( ғәр. مدينة الجزائرMadīnat al-Jazā'ir, Әл-Джәзәир[3];  — Әлҗәзаир дәүләтенең башкаласы, илдә иң зур шәһәр.

Аатамасы «әл-Джәзәир», гарәпчә «утрау» дигәннән килеп чыккан, чөнки шәһәр янында элек 4 утрау булган, алар 1525 елда материк белән кушылып киткән. Әлҗәзаир вилаятенең административ үзәге. Халкы 2,9 млн кеше, агломерацияләрендә — 3,35 млн тирәсе яши[4]. Урта диңгездә урнашкан. 2011 елда Алжир метрополитены һәм Әлҗәзаир трамвай юлы ачылган.

Хәзерге вакытта яр буйлап сузылган, шәһәрнең борынгы өлеше текә калкулыкка урнашкан, түбәсендәге цитадель— диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән 140 метр чамасы биеклектә.

Тарихыннан

Шәһәр 944 елда бербер Зириләр династиясеннән Бологилыгин ибн Зири дигән кеше тарафыннан нигезләнгән[5]. Аңа кадәр монда Икосим дип аталган борынгы Финикия җирлеге урнашкан булган (римлылар аны Икозиум дип үзгәрткән)[6].

Климаты

undefined

Әлҗәзаир ның климаты уртача - җәе коры, кар озак ятмый. Уртача еллык температура 17.

Халкы

Соңгы дистә елларда халкының үсеш динамикасы:
1977,

халык исәбен алу
1987,
халык исәбен алу

1998,
халык исәбен алу
2008,
халык исәбен алу
2011,
бәяләмә
1 523 000 1 507 241 2 086 212 2 364 230 2 916 000[7]

Этник составы:

Искәрмәләр

  1. 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. archINFORM (нем.) — 1994.
  3. Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 20.
  4. Algiers — Britannica.
  5. Город Алжир в энциклопедии «Вокруг Света»
  6. [Алжир (город) Әлҗәзаир (шәһәр)] — ЗСЭ
  7. The World Factbook. ALGERIA. People and Society, archived from the original on 2012-09-30, retrieved 2021-05-25 
  • Густерин П. В. Города Арабского Востока — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 б. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.
  • Столицы стран мира. Полит.-эконом. справочник.. — М.: Политиздат, 1965. — 319 с. — 50 000 экз.

Сылтамалар

  • Алжир, столица Алжира // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.

Төркемнәр