Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Андрей Бекетов (1823)

Андрей Николаевич Бекетов (рус. Андрей Николаевич Бекетов; 15 октябрь 1823, Мәскәү, Россия империясе — 1895, Казан, Россия империясе) — рус хирургы, Император Казан университетының ординар профессоры.

Тормыш юлы

1823 елда [1] Мәскәү университеты профессоры Николай Андреевич Бекетов гаиләсендә туа.

1844 елда Мәскәү университетының медицина факультетын тәмамлый. Профессиональ эшчәнлеген профессор Ф. И. Иноземцевның университет хирургия клиникасында башлый: 1844 елдан — ординатор ярдәмчесе, 1846–1848 елларда — ассистент. 1848 елда «Чат имгәүләре» («De hernia inguinale») темасына диссертация яклый, шуның өчен медицина һәм хирургия докторы дәрәҗәсенә лаек була[2].

1848 елның декабрендә Казан Император университетына теоретик хирургия кафедрасына билгеләнә. 1849 елдан — экстраординар профессор, 1853 елдан — ординар профессор.

Хирургиядән тыш, акушерлык (1853/1854 һәм 1856/1857 уку елларында) һәм офтальмология (1868/1869 уку елында) дисциплиналарын укыта.

1861–1868 елларда госпиталь хирургиясе кафедрасын җитәкли һәм госпиталь клиникасының хирургия бүлеге белән идарә итә. Параллель рәвештә 1865 елның 5 октябреннән 1867 елның 8 февраленә кадәр Казан иҗтимагый карау приказы хастаханәсенең өлкән табибы вазифасын башкара. 1872 елдан 1882 елга кадәр факультет хирургиясе кафедрасы мөдире була[2].

1876 елның 7 мартында фән өлкәсендәге казанышлары өчен Казан университетының атказанган профессоры исеме бирелә. 1882 елның 11 ноябрендә үз теләге белән отставкага чыга.

1895 елның 3 февралендә (яңа стиль белән 15 февральдә) Казанда вафат була, Казанның Арча зиратында җирләнә[3].

Фәнни эшчәнлеге

А. Н. Бекетов Россия хирургиясе үсешенә зур өлеш кертә. Ул Казанда операцияләр вакытында авыртуны басу өчен эфир наркозын һәм хлороформны куллана башлаган беренче табиб була. 1848 елда аның тарафыннан хлороформ куллану турында Россиядә икенче басма хәбәр басылып чыга.

1862 елда Бекетов Россиядә һәм Европада беренчеләрдән булып көмеш чыбык кулланып, зур балтыр сөяге псевдоартрозының периосталь пластикасын ясый. Шулай ук ул сөякләрне резекцияләү, таш алу, катарактаны алу һәм өзелгән бармакларны ялгау операцияләрен уңышлы башкара.

Гаиләсе

1 нче гильдия сәүдәгәре кызы Елена Павловна Матвеева белән өйләнгән була (1852 елның 27 июленнән). Уллары — Николай (30.06.1856 туган) һәм Сергей (30.05.1863 туган).

Бүләкләре

  • II дәрәҗә Святой Станислав ордены (1862, 1878);
  • Святая Анна ордены II дәрәҗә (1865);
  • Святой Владимир ордены III дәрәҗә (1874)[2].

Библиография

  • De hernia inguinale. — М., 1848.
  • «О хлороформе и приложении его к медицине» (Казань, 1850);
  • О произвольном вывихе коленной чаши // Воен.-Медицин. Журнал. — 1850 - 1851.;
  • Практические замечания о казанской тифозной эпидемии // Каз. Губ. Ведом. — 1851.;
  • Отчет о состоянии хирургической госпитальной клиники казанского университета. — Казань, 1867.;
  • Об операциях, произведенных в факультетной хирургической клинике с 7 января по 15 апреля 1872 г. — Казань, 1872.;
  • Об успешных операциях // Дневн. Каз. Общ. врачей. — 1872. — Т. V.;
  • «Quelques remarques sur les calculs vésicaux et la manière de les opérer à la clinique chirurgicale de Kazan» (Париж, 1876);
  • Россиянең берничә медицина журналында мәкаләләр.

Искәрмәләр

  1. ↑ ГБУ ЦГА Москвы. Ф. 2126. — Оп. 1. — Д. 28. — С. 285. Метрические книги церкви Богоявления Господня в Елохове. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июль 2021. Архивировано 11 июль 2021 года.
  2. ↑ 1 2 3 1 // Биографический словарь профессоров и преподавателей Императорского Казанского университета : За сто лет (1804-1904) : В 2 ч / Под ред. заслуж. орд. проф. Н.П. Загоскина. — Казань: типо-лит. Имп. ун-та, 1904. — С. 127. — 453 с.
  3. ↑ Виртуальный некрополь: Бекетов Андрей Николаевич. cemetery.kzn.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 апрель 2026.

Источники

  • Бекетов Андрей Николаевич (хирург) // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.

Төркемнәр