Анна Кузнецова


Анна Юрьевна Кузнецова (кыз фамилиясе Булаева; 3 гыйнвар 1982, Пенза) — Россия дәүләт, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе. 2021 елның 12 октябреннән Россия Федерациясе Федераль Җыены Дәүләт думасы рәисе урынбасары[1]. «Бердәм Россия» партиясе генераль советы сәркатибе урынбасары, партия Генераль советының аналарны, балаларны яклау һәм гаиләгә ярдәм күрсәтү комиссиясе рәисе[2][3]. Партия Генераль советы президиумының гражданнар мөрәҗәгатьләре белән эшләү буенча комиссиясе рәисе[2].

Элеккеге вазифасы — Россия Федерациясе Президенты каршындагы Бала хокуклары буенча вәкил (2016 елның 9 сентябре — 2021 елның 29 сентябре)[4][5]. 2 нче класслы чинга ия[6]. 2021 елгы парламент сайлауларында «Бердәм Россия» исемлегенең федераль өлеше лидерларының берсе була. Сайлаудан соң депутат мандатын кабул итә[7].

Тормыш юлы

Анна Булаева 1982 елның 3 гыйнварында Пензада туган. Әтисе — төзүче, әнисе — инженер[8]. Абыйсы бар[9]. 1997 елга кадәр Пензада 72 нче гомуми белем бирү урта мәктәбендә укый. 1998—1999 елларда Пензадагы 3 нче педагогия лицеенда укый. 2003 елда В. Г. Белинский исемендәге Пенза дәүләт педагогика университетын «педагог-психолог» белгечлеге буенча кызыл диплом белән тәмамлый[10][11].

Иҗтимагый эшчәнлеген волонтёр буларак башлый — өлкә балалар хастаханәсендә әти-әниләре баш тарткан балаларны карый[10][9].

2008—2010 елларда «Благовест» иҗтимагый оешмасын гамәлгә куючы була (аның рәисе булып ире эшли).

2011 елда Кузнецова күпбалалы һәм азкеремле гаиләләргә ярдәм күрсәтүче «Покров» фондын оештыра һәм җитәкли[10][9]. Пенза өлкәсендә фонд «Тормыш — изге бүләк» («Жизнь — священный дар») демографик комплекслы программасын тормышка ашыруга ярдәм итә, аның төп юнәлешләренең берсе булып абортлар санын киметүгә юнәлтелгән профилактика, шулай ук гаиләнең традицион кыйммәтләрен пропагандалау тора[10]. Шул ук елда ул «Минем сайлавым — тормыш һәм сәламәтлек» («Мой выбор — жизнь и здоровье») Бөтенроссия яшьләр социаль проектлары фестиваль-бәйгесе инициаторы булып чыгыш ясый, аның максаты — гаилә кыйммәтләрен барлыкка китерү һәм саклау, яшьләр арасында сәламәт яшәү рәвешен үстерү буенча иң яхшы идеяләрне гамәлгә кертү, аналарны иҗтимагый яклау чараларын камилләштерү һәм иң уңышлы тәрбия методикаларын тарату[10].

2014 елда Кузнецова Гомумроссия халык фронтына керә[9] (шуннан соң ук «Покров» фонды дәүләттән 600 мең сум күләмендә грант ала, шулай ук авыр тормыш хәлендә калган, балалы аналар өчен стационар сыену урыны белән Аналарны яклау үзәген төзүгә финанслау бирелә[10][9]), ә бер елдан соң Пенза башкарма комитетын җитәкли[10][12]. Бала тудыру йортларын һәм бала табуга ярдәм итү системасын тикшерүне оештыруга өлеш кертә[10]. Төп бурычлар буларак инвалидларның, шул исәптән балаларның хокукларын яклауны тәэмин итүне, шулай ук аларны укыту һәм эшкә урнаштыру өчен шартлар тудыруны, һәм гамәлдәге закон нормаларын бозып инвалидлыкны бетерүгә каршы торуны көчәйтүне билгели[10]. Шул ук вакытта «Россия аналары» («Матери России») оешмасының төбәк бүлекчәсен җитәкли. Кузнецованың алга таба карьера үсешенә Президент хакимияте җитәкчесенең беренче урынбасары Вячеслав Володин ярдәм итә.

2015 елдан — Гаиләне яклау буенча оешмалар ассоциациясе рәисе[10], Пенза өлкәсе губернаторы каршындагы Хатын-кызлар советы әгъзасы. Пенза өлкәсе Иҗтимагый палатасының конфессияара хезмәттәшлек һәм вөҗдан иреген яклауга булышу комиссиясе рәисе ярдәмчесе.

2015 елның язында РФ Иҗтимагый палатасы каршында төзелгән Гаиләне яклау буенча оешмалар ассоциациясен җитәкли[9], сентябрьдә социаль юнәлешле коммерцияле булмаган оешмалар эшчәнлеген өстәмә көйләү турында тәкъдимнәр эшләү буенча эшче төркемгә керә. 2016 елда «Покров» фонды президент грантлары операторларының берсе була һәм башка оешмаларга 420 миллион сум күләмендә субсидияләр бүлү бурычын ала[13].

2016 елда Кузнецова «Единая Россия» фиркасенең алдан тавыш бирүендә (праймеризда) катнаша, аның нәтиҗәләре буенча катнашучылар арасында беренче урынны ала — 65,1 %, шулай ук Лермонтов бермандатлы сайлау округы буенча 66,1 % тавыш җыя[9][12][14][15]. Вячеслав Володин җитәкләгән «Бердәм Россия»нең 15 нче фирка төркемендә бишенче урынны ала.

Россия президенты Владимир Путинның 2016 елның 9 сентябрендәге указы белән РФ Президенты каршындагы Бала хокуклары буенча вәкил итеп билгеләнә[16].

Социаль юнәлешле коммерцияле булмаган оешмалар эшчәнлеген өстәмә көйләү турында тәкъдимнәр эшләү буенча РФ Президенты каршындагы эшче төркем әгъзасы булып тора[10].

2016 елның октябрендә Федерация Советы рәисе Валентина Матвиенко тәкъдиме буенча Кузнецова Балалар мәнфәгатьләрендә эш итүнең милли стратегиясен 2012—2017 елларда гамәлгә ашыру буенча Координация советына керә[17].

Россия президентының 2019 елның 15 гыйнварындагы указы белән яңадан 5 елга РФ Президенты каршындагы Бала хокуклары буенча вәкил итеп билгеләнә[18].

undefined

2019 елның июнендә Кузнецова Рус сүз сәнгате (словесность) җәмгыяте президиумы составына кертелә[19], 2019 елның июлендә «Юнармия»нең төп штабына керә[20].

2020 елның октябрендә «Балаларны яклау фонды» гомумроссия иҗтимагый-дәүләт оешмасын (элеккеге — Россия балалар фонды) гамәлгә куючылар составына керә[21].

2021 елның февралендә Кузнецова Дәүләт советының «Социаль сәясәт»[22] һәм «Мәгариф»[23] юнәлешләре буенча комиссияләре составына кертелә.

2021 елның маенда авыр, тормышка куркыныч янаучы һәм хроник, шул исәптән сирәк (орфан) авырулары булган балаларга ярдәм күрсәтүче «Яхшылык түгәрәге» («Круг добра») фонды советы составына керә[24].

2021 елның июнендә Кузнецова РАНХиГСның Дәүләт хезмәте һәм идарә итү институтында «Дәүләт һәм муниципаль идарә системасы» программасы буенча магистр диссертациясен яклый[25].

2021 елда Думага сайлауларда «Единая Россия» исемлегенең федераль өлеше лидерлары бишлегенә керә[26].

2021 елның 29 сентябрендә VIII чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлану сәбәпле, балалар омбудсмены вазифасыннан азат ителә[27].

2021 елның 12 октябрендә Кузнецова «Бердәм Россия» партиясеннән VIII чакырылыш Дәүләт думасы вице-спикеры итеп сайлана[28].

2021 елның 10 ноябрендә «Бердәм Россия» фиркасенең генераль советы сәркатибе урынбасары вазифаларын вакытлыча башкаручы итеп сайлана[29].

2021 елның 5 октябрендә «Бердәм Россия» фиркасе Генераль советының аналарны, балаларны яклау һәм гаиләгә ярдәм күрсәтү буенча комиссиясе рәисе итеп билгеләнә[30].

IX чакырылыш Дәүләт думасына сайлау йомгаклары буенча яңадан депутат итеп сайлана. 2026 елның 30 сентябрендә «Единая Россия» фракциясеннән кабат IX чакырылыш Дәүләт думасы рәисе урынбасары итеп сайлана[31].

Бала хокуклары буенча вәкил вазифасындагы эшчәнлеге

Проектлары һәм инициативалары

  • Иҗтимагый[32] һәм эксперт[33] советлар;
  • Балачак иминлеге[34];
  • Әтиләр советы[35];
  • Балалар советы[36];
  • Балачак векторы[37];
  • Солдат өчен хат[38];
  • Социаль навигатор[39];
  • Социаль нянялар[40];
  • Остазлык[41];
  • Игелек сыйныфы[42];
  • Интернаттан соңгы ярдәм күрсәтү[43];
  • «Шәхсән — балаларга»[44];
  • Якын Көнчыгышның кайнар нокталарыннан балаларны чыгару[45];
  • Тәрбия программалары мониторингы[46];
  • Паллиатив ярдәм мониторингы[47].
undefined

VIII чакырылыш Дәүләт думасындагы эшчәнлеге

2021 елдан Кузнецова «Бердәм Россия» партиясе Генераль советының аналарны, балаларны яклау һәм гаиләгә ярдәм күрсәтү комиссиясен җитәкли[30].

2023 елның июнендә ул Киев режимы тарафыннан балигъ булмаганнарга карата кылынган җинаять гамәлләрен тикшерү буенча Парламент комиссиясе рәистәше була. 2024 елның июнендә Кузнецова комиссиянең йомгаклау докладын тәкъдим итә, анда зыян күргән балалар турындагы төп нәтиҗәләр урын ала[48].

Кузнецова «студентлар гаиләсе» төшенчәсен законга кертүче проектны тәкъдим итүчеләрнең берсе була[49]. Проект нигезендә 2025 елның 23 июлендә 258-ФЗ номерлы Федераль закон имзалана[50]. Ике һәм аннан күбрәк баласы булган гражданнар өчен ел саен гаилә түләвен күздә тоткан 2024 елның 13 июлендәге 179-ФЗ номерлы закон 2026 елның 1 гыйнварында үз көченә керә[51].

Шулай ук 2026 елдан башлап «Каһарман ана» исеменә ия хатын-кызларга социаль гарантияләр бирүче 2025 елның 28 ноябрендәге 435-ФЗ номерлы закон эшли башлый[52]. Моннан тыш, пенсия законнарына төзәтмәләр кабул ителә, алар бишенче һәм аннан соңгы балаларны карау чорларын иминият стажында исәпкә алырга мөмкинлек бирә[53].

Кузнецова шулай ук «Бердәм Россия»нең Гуманитар хезмәттәшлек буенча штабын җитәкли[54].

2026 елның июлендә гуманитар эшчәнлек кысаларында Горловкада була, җирле госпитальгә медицина әйберләре һәм чыгым материаллары тапшыра[55][56].

2026 елда Кузнецова махсус хәрби операциядә һәлак булган хәрби хезмәткәрләр арасындагы ятимнәрнең гамәлгә ашырылмаган торак алу хокукын аларның туганнарына тапшыру турындагы закон проектын яклый (документ Дәүләт думасы тарафыннан беренче укылышта кабул ителә)[57].

Карашлары

Анна Кузнецова православие динендә, чиркәү флористикасы белән мавыга. Авыр тормыш хәлендә калган йөкле хатын-кызларга ярдәм күрсәтү һәм абортларны кисәтү эшендә катнаша[9]. Ул абортларга каршы булуын, әмма аларны тулысынча тыюны якламавын белдерә[58].

Бәяләмәләр

«Ата-аналарның бөтенроссия каршылыгы» рәисе Мария Мамиконян 2017 елның маендагы ачык хатында Кузнецованың ювеналь юстиция буенча позициясенә[59], шулай ук Кузнецованың агымдагы эшчәнлегенә кагылышлы берничә дәгъва белдерә.

«Урал ата-аналар комитеты» иҗтимагый фонды башлыгы Евгений Жабреев һәм Екатеринбург шәһәр ата-аналар комитеты рәисе Валерий Неталиев бу тәнкыйтьне нигезсез дип санап, Кузнецованы яклап ачык хат юллыйлар[60].

Гаиләсе

Анна 2003 елдан кияүдә. Ире — Алексей Кузнецов, православие рухание, руханилар семинариясен тәмамлаган, ике югары белемгә (техник һәм педагогик) ия, шулай ук техник фәннәр кандидаты гыйльми дәрәҗәсе бар[9]. Җиде баласы бар[3]: кызлары — Мария һәм Дарья, уллары — Иван, Николай, Тимофей, Лев[10][9][61] һәм Пётр (2020 елның 28 маенда туган)[62][63].

undefined

Санкцияләр

2022 елдан Кузнецова Европа берлеге, АКШ, Канада, Бөекбритания, Швейцария, Австралия, Япония һәм Яңа Зеландия санкцияләре исемлекләренә кертелгән[64][65]. 2022 елның 7 сентябрендә Украина аңа карата шәхси санкцияләр кертә[64][66].

Бүләкләре

  • «Тормыш өчен — 2012» («За жизнь — 2012») III Халыкара социаль технологияләр фестивалендә Тамашачылар сөюе бүләге[67];
  • «Преподобный Сергий Радонежскийның тууына 700 ел тулу истәлегенә» истәлекле медале[10];
  • Рус православие чиркәвенең Пенза епархиясе III дәрәҗә «Игелекле эшләре өчен» күкрәк билгесе[68];
  • «Пенза шәһәре үсешендәге казанышлары өчен» истәлек билгесе — күпьеллык нәтиҗәле иҗтимагый эшчәнлеге, шәһәр территориясендә гаиләне, аналарны һәм балаларны яклау институтын үстерүгә керткән зур өлеше өчен[69];
  • «Ярдәм күрсәткән өчен» медале (Россия Тикшерү комитеты) — Тикшерү комитеты вазифаларын хәл итүдә ярдәм күрсәткәне өчен[70];
  • «Ватан Геройлары истәлегенә» медале (Россия Оборона министрлыгы, 2019) — хәрби тарихны, гуманитар белемнәрне үстерү өлкәсендәге югары казанышлары һәм тарихи-патриотик юнәлештәге мөһим иҗтимагый проектларны тормышка ашыруы өчен[20];
  • «Россия Федерациясе саклануын ныгытуга керткән өлеше өчен» медале (Россия Оборона министрлыгы, 2019)[71];
  • «Хокук тәртибен ныгытуга керткән өлеше өчен» медале (Россия ЭЭМ, 11.12.2019) — хокук тәртибен ныгытуга керткән өлеше өчен[72];
  • «Уй-ниятләр чисталыгы һәм гамәлләр затлылыгы өчен» медале (Россия Тикшерү комитеты)[11];
  • «Тырышлык өчен» медале (Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы)[73];
  • II дәрәҗә «Россия җинаять-башкару системасын үстерүгә керткән өлеше өчен» медале (Россия Җәзаларны үтәү федераль хезмәте (ФСИН))[74];
  • «Хәрби хезмәттәшлекне ныгыткан өчен» медале (Россия Саклану министрлыгы, 2021)[75];
  • «Дуслык» ордены (2021 елның 25 июле) — Россия Федерациясендә аналарны, әтиләрне һәм балаларны яклау өлкәсендә дәүләт сәясәтен гамәлгә ашыруга керткән зур өлеше өчен[76].
  • 132 нче аерым гвардия Горловка мотоукчылар бригадасы медале (2026 елның 16 июле)[56];
  • Почёт ордены (2026)[77][78].

Искәрмәләр

  1. ↑ Кузнецова Анна Юрьевна (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 Руководство (рус.). Региональная общественная приёмная партии «Единая Россия». Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 Кузнецова Анна Юрьевна (рус.). er.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  4. ↑ Новым детским омбудсменом стала Анна Кузнецова (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  5. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 29.09.2021 № 552 «О Кузнецовой А.Ю.» (рус.). Официальный портал правовой информации. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  6. ↑ «О присвоении классных чинов государственной гражданской службы Российской Федерации федеральным государственным гражданским служащим Администрации Президента Российской Федерации» (рус.). Президент России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  7. ↑ Володин: федеральная пятерка "Единой России" сочетает в себе доверие и профессионализм (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  8. ↑ Новый детский омбудсмен — безотказный человек и добрая любящая мама (рус.). Комсомольская правда. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  9. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Мама убеждена, что я трудоголик": Анна Кузнецова о семье, искренности политиков и грантах (рус.). ТАСС (3 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  10. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Биография Анны Кузнецовой (рус.). РИА Новости. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  11. ↑ 1 2 Кузнецова Анна Юрьевна (рус.). Пензадейс. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  12. ↑ 1 2 Кузнецова, Анна Юрьевна (рус.). Единая Россия. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  13. ↑ Президент распорядился выделить некоммерческим организациям 4,5 миллиарда рублей (рус.). Агентство социальной информации (6 апрель 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  14. ↑ В Пензе озвучены имена победителей праймериз (рус.). ГТРК Пенза. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  15. ↑ В ЕР определили порядок выдвижения кандидатов на выборы в Госдуму (рус.). РИА Новости. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  16. ↑ Анна Кузнецова назначена Уполномоченным при Президенте по правам ребёнка (рус.). Президент России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  17. ↑ Состав участников совета. По состоянию на 31 октября 2016 года (рус.). Kremlin.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  18. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.01.2019 г. № 12 (рус.). Президент России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  19. ↑ Анна Кузнецова вошла в состав президиума Общества русской словесности (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  20. ↑ 1 2 Анна Кузнецова вошла в состав главного штаба «Юнармии» (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  21. ↑ Омбудсмен Кузнецова вошла в состав учредителей Фонда защиты детей (рус.). РАПСИ (15 октябрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  22. ↑ Заседание комиссии Госсовета по направлению «Социальная политика» (рус.). Президент России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  23. ↑ Заседание комиссии Госсовета по направлению «Образование» (рус.). Президент России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  24. ↑ Правительство утвердило состав совета фонда "Круг добра" (рус.). РИА Новости. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  25. ↑ Анна Кузнецова, Уполномоченный при Президенте РФ по правам ребенка: «Предметом моей научной работы в ИГСУ РАНХиГС стало исследование качества детства» (рус.). РАНХиГС. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  26. ↑ Кого Путин выбрал в лидеры «Единой России» на выборах и почему. Главное (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  27. ↑ Путин освободил Кузнецову от должности детского омбудсмена (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  28. ↑ Избраны вице-спикеры Госдумы (рус.). Известия (12 октябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  29. ↑ Анна Кузнецова утверждена на пост врио замсекретаря Генсовета «Единой России» (рус.). er.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  30. ↑ 1 2 Анна Кузнецова о решениях по вопросам защиты семьи и детства (рус.). er.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  31. ↑ Госдума девятого созыва избрала девять вице-спикеров (рус.). ТАСС (30 сентябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  32. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  33. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  34. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  35. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  36. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  37. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  38. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  39. ↑ Социальный навигатор (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  40. ↑ Социальные няни (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  41. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  42. ↑ Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка (рус.). Уполномоченный при Президенте Российской Федерации по правам ребенка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  43. ↑ Анна Кузнецова направила Председателю Госдумы доработанные предложения по постинтернатному сопровождению (рус.). Уполномоченный при Президенте РФ по правам ребёнка (11 февраль 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  44. ↑ «Лично – Детям»: Анна Кузнецова объявила о запуске нового видеопроекта (рус.). Уполномоченный при Президенте РФ по правам ребёнка (15 декабрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  45. ↑ Анна Кузнецова вернула на родину 44 российских ребёнка (рус.). Уполномоченный при Президенте РФ по правам ребёнка. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  46. ↑ Анна Кузнецова предложила учитывать мнение детей при оценке качества образования (рус.). Уполномоченный при Президенте РФ по правам ребёнка (26 июнь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  47. ↑ Анна Кузнецова: итоги мониторинга состояния паллиативной помощи детям в регионах могут стать основой плана совершенствования паллиативной помощи в Российской Федерации (рус.). Уполномоченный при Президенте РФ по правам ребёнка (30 июнь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  48. ↑ Итоговый доклад комиссии по расследованию преступлений киевского режима (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  49. ↑ Досье на проект федерального закона № 729247-8 о студенческой семье (рус.). ГАРАНТ. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  50. ↑ В Федеральном законе «О молодежной политике в Российской Федерации» закреплено понятие «студенческая семья» (рус.). КонсультантПлюс (23 июль 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  51. ↑ Федеральный закон от 13 июля 2024 г. № 179-ФЗ «О ежегодной семейной выплате гражданам Российской Федерации, имеющим двух и более детей» (рус.). ГАРАНТ (13 июль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  52. ↑ Федеральный закон от 28 ноября 2025 г. № 435-ФЗ «О предоставлении социальных гарантий женщинам, удостоенным звания „Мать-героиня“» (рус.). КонсультантПлюс (28 ноябрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  53. ↑ Перерасчет страховых пенсий родителей с пятью и более детьми (рус.). Социальный фонд России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  54. ↑ Анна Кузнецова: Штаб «Единой России» по гуманитарному сотрудничеству (рус.). er.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  55. ↑ Между обстрелами и надеждой: визит Анны Кузнецовой в Горловку (рус.). dnr.er.ru (16 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  56. ↑ 1 2 Бойцы наградили Анну Кузнецову медалью в госпитале фронтовой Горловки (рус.). Российская газета (16 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  57. ↑ Единообразие без популизма. Госдума одобрила новые меры поддержки участников СВО и их близких (рус.). Коммерсантъ (7 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  58. ↑ Детский омбудсмен пояснила свою позицию по инициативе о запрете абортов (рус.). Интерфакс (28 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  59. ↑ «Ваша деятельность обманула ожидания общества» (рус.). Регнум. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  60. ↑ Страсти по Кузнецовой (рус.). Русская народная линия (25 май 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  61. ↑ Анна, её дети и детище (рус.). Пензенская правда. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  62. ↑ Анна Кузнецова родила седьмого ребенка (рус.). Милосердие.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  63. ↑ Путин поздравил Кузнецову с рождением седьмого ребенка (рус.). Вести. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  64. ↑ 1 2 КУЗНЕЦОВА Анна Юрьевна (рус.). Главное управление разведки Министерства обороны Украины. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  65. ↑ Russia-related Designations and Designations Updates (ингл.). Office of Foreign Assets Control, U.S. Department of the Treasury (30 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  66. ↑ Указ Президента України № 637/2022 (укр.). Офіційне інтернет-представництво Президента України (7 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  67. ↑ Кузнецова Анна Юрьевна (рус.). Диакония. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  68. ↑ Анна Кузнецова — «Многодетная семья должна стать элитой России» (рус.). Русский дом. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  69. ↑ Анну Кузнецову наградили «За заслуги в развитии города Пензы» (рус.). ИЦ Пензенская Правда. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  70. ↑ Председатель СК России подписал соглашение о сотрудничестве с Уполномоченным по правам ребёнка (рус.). Следственный комитет. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  71. ↑ Глава российского военного ведомства вручил награды за взаимодействие с Минобороны / mil.ru, 22 ноября 2019 (рус.). Министерство обороны. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  72. ↑ Омбудсмену Кузнецовой вручили медаль «за вклад в укрепление правопорядка» (рус.). Аргументы и факты. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  73. ↑ Ведомственными наградами МЧС России отмечен вклад детских омбудсменов в решение вопросов безопасности (рус.). МЧС России. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  74. ↑ Анну Кузнецову наградили медалью за вклад … и другими (рус.). РИА Новости. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  75. ↑ Кузнецова Анна Юрьевна (рус.). Ведомости (1 октябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  76. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 25 июля 2021 года № 434 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (рус.). Официальный портал правовой информации. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  77. ↑ Участники церемонии вручения государственных наград (рус.). Президент России (27 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  78. ↑ Путин вручил государственные награды депутатам Госдумы восьмого созыва (рус.). РИА Новости (27 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.