Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Вячеслав Володин

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Володин фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Вячеслав Викторович Володин (4 февраль 1964, Алексеевка[d], Саратов өлкәсе)[1] — Россия дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. Россия Федерациясе Федераль Җыенының Дәүләт думасы рәисе[2] (2016 елның 5 октябреннән), палатаны ике мөддәттән артык җитәкләүче беренче Дәүләт думасы рәисе[3]. Саратов өлкәсеннән IV, V, VII, VIII һәм IX чакырылыш Дәүләт думасы депутаты.

Россия Федерациясе Иминлек советы әгъзасы (2016 елның 5 октябреннән)[4]. РФ Дәүләт советы әгъзасы (2020 елның 21 декабреннән). «Бердәм Россия» фиркасенең Югары советы Бюросы әгъзасы[5]. РФ атказанган юристы (2009)[1]. Күмәк иминлек турындагы шартнамә оешмасы (ОДКБ) Парламент ассамблеясе рәисе (2016 елның 24 ноябреннән)[6]. «Ватан алдындагы казанышлары өчен» орденының тулы кавалеры.

Россия Федерациясе Президенты хакимияте җитәкчесенең беренче урынбасары (2011 елның 27 декабре — 2016 елның 5 октябре). Россия Федерациясе Хөкүмәте аппараты җитәкчесе — Россия Федерациясе Хөкүмәте рәисе урынбасары (2010—2011).

Техника фәннәре кандидаты (1989), юридик фәннәр докторы (1996). 1 нче класслы Россия Федерациясе хакыйкый дәүләт киңәшчесе (2012)[7]. Запастагы полковник[8].

Тәрҗемәи хәле

Килеп чыгышы һәм гаиләсе

Вячеслав Володин 1964 елның 4 февралендә Саратов өлкәсе Хвалынск районының Алексеевка бистәсендә күпбалалы гаиләдә туган[2][1]. Әтисе — елга флоты капитаны — 51 яшендә вафат була. Әтисе үлгәннән соң үги әтисе тәрбиясендә үсә.

Әнисе, Лидия Петровна Барабанова (1936 елда туган), Саратов педагогика училищесын тәмамлаган. Укуын тәмамлагач, бүленеш буенча Ленинградка барудан баш тарта һәм өлкән яшьтәге әнисен ялгыз калдырмас өчен туган ягында кала. Авыл мәктәбендә башлангыч сыйныфлар укытучысы булып эшли.

Белеме

1986 елда Володин Саратов авыл хуҗалыгын механизацияләү институтын «инженер-механик» белгечлеге буенча тәмамлый. Шул ук институтның аспирантурасына укырга керә. 1989 елда «Сабаклы терлек азыгын үлчәп бирүче җайланманың параметрларын эшләү һәм нигезләү» темасына кандидатлык диссертациясен яклый[9].

Институтта укыган вакытта Володин хәрби кафедрага йөри, Ульяновск танк училищесы базасында хәрби җыеннар уза, уку йортын тәмамлагач лейтенант дәрәҗәсен ала, ә аннары «хәрби институт каршындагы курсларда укып», запастагы полковник дәрәҗәсенә кадәр күтәрелә[8].

1995 елда РФ Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясен тәмамлый, юрист белгечлеген ала[9][10].

Карьерасы

1986 елдан Володин укыту эшендә.

1990 елда Саратов шәһәр советы депутаты итеп сайлана.

1992 елдан — Саратов хакимияте башлыгы урынбасары. 1994 елдан — Саратов өлкәсе думасы рәисе урынбасары.

1993—1996 елларда Идел буе кадрлар үзәгендә (1995 елдан — П. А. Столыпин исемендәге Идел буе дәүләт хезмәте академиясе) проректор булып эшли, академиянең конституцион хокук кафедрасы профессоры, дәүләт һәм төбәк идарәсе кафедрасы мөдире була[9].

1996 елда — Саратов өлкәсе вице-губернаторы.

Алга таба Володин дәүләт хезмәтеннән китә һәм Мәскәүгә күченә, анда бизнес белән, аннары Юрий Лужков җитәкләгән «Отечество» хәрәкәтендә фирка төзелеше белән шөгыльләнә[11]. Володинның вице-губернатор вазифасыннан китү сәбәбе 1996 елда Саратов өлкәсе губернаторы булган Дмитрий Аяцков белән конфликтка бәйле дигән мәгълүмат Аяцков үзе тарафыннан кире кагылда; ул Володинның һөнәри сыйфатлары турында уңай фикер белдерә[12].

1996 елда Россия ЭЭМның Санкт-Петербург институтында «Россия Федерациясе субъекты: хакимият, закон иҗаты һәм идарә итү проблемалары» темасына юридик фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый[13]. 50 дән артык басма авторы[14].

1999 елда «Отечество — Вся Россия» блогыннан III чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлана. Фракция җитәкчесе урынбасары, ә 2001 елның сентябреннән — фракция җитәкчесе була[15].

2003 елгы парламент сайлауларында Володин 156 нчы Балакау (Балаково) бермандатлы округы буенча IV чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлана; сайлауларга килгән сайлаучыларның 82 % тавышын җыя[16]. Думада — рәис урынбасары, «Бердәм Россия» фракциясе җитәкчесенең беренче урынбасары. 2005 елдан — «Бердәм Россия» фиркасе генераль советы президиумы сәркатибе.

2007 елда V чакырылыш Дәүләт думасы депутаты итеп сайлана.

2007 елның 2 февраленнән 2010 елның 21 октябренә кадәр — V чакырылыш Дәүләт думасы рәисе урынбасары. «Единая Россия» фиркасе генераль советы президиумы сәркатибе (2011 елның 23 сентябрендә фирка корылтае карары белән президиумнан чыгарыла).

2010 елның 21 октябрендә, Сергей Собянинны Мәскәү мэры вазифасына раслау сәбәпле, аны РФ Хөкүмәте рәисе урынбасары — Хөкүмәт аппараты җитәкчесе вазифасына билгелиләр.

2011 елның 27 декабрендә Володин РФ Президенты хакимияте җитәкчесенең беренче урынбасары итеп билгеләнә; Эчке сәясәт идарәсенә һәм милләтара мөнәсәбәтләр мәсьәләләренә күзәтчелек итә. Әлеге вазифада эшләгәндә Володингә дәүләт граждан хезмәтенең иң югары класслы чины — 1 нче класслы РФ хакыйкый дәүләт киңәшчесе дәрәҗәсе бирелә[7].

2012 елгы президент сайлауларында Владимир Путинның сайлау кампаниясендә катнаша.

Вячеслав Володин һәм Россия Президенты Дмитрий Медведев, 31 гыйнвар 2011

2015 елның 7 сентябреннән коммерцияле булмаган оешмаларның (КЭО / НКО) эшчәнлеген көйләү буенча эшче төркемне җитәкли[17].

2016 елның 1 июлендә «Независимая газета» рейтингы буенча илнең әйдәп баручы сәясәтчеләре бишлегенә дүртенче булып керә[18].

«Бердәм Россия» фиркасе рәисе Дмитрий Медведев инициативасы белән Володин VII чакырылыш Дәүләт думасына сайлауларда «Бердәм Россия» исемлегенә керә[19], Волгоград, Пенза, Саратов һәм Тамбов өлкәләре буенча региональ төркемне җитәкли[20] һәм сайлау йомгаклары буенча Дәүләт думасы депутаты була[21]. Шул ук вакытта Володин 2016 елның 22 маенда узган «Единая Россия»нең алдан тавыш бирүендә (праймеризда) катнашмый. Медведев Володинның кандидатурасын күрсәтүне аның «тәҗрибәле сәяси көрәшче» статусы белән аңлата[22].

2016 елның 23 сентябрендә VII чакырылыш Дәүләт думасына үткән фирка лидерлары белән очрашуда Президент Путин Володинны РФ Дәүләт думасы рәисе вазифасына тәкъдим итә. Бу күрсәтелүдән соң берничә Россия һәм көнбатыш сәясәт белгече Володинны 2018 яки 2024 елда Россия президенты вазифасына дәгъва итә ала дип фаразлый[23][24][25][26]. Матбугатта Володинның президент амбицияләре турында беренче тапкыр 2015 елның ахырында рухани Всеволод Чаплин искә ала, ул берничә Россия сәясәтчесенең шәхси тормышы турындагы мәкаләгә үз фикерен белдерә[27]. Путин үзе исә, Володин турында «президентның дәвамчысы» буларак сөйләшү контекстында, 2017 елның 20 апрелендә дәвамчыны бары тик халык кына билгели алачагын белдерә[28].

2016 елның 25 сентябрендә «Единая Россия» фиркасенең Югары советы һәм Генераль советы утырышында Путин тәкъдиме белән Володин фиркадән VII чакырылыш Дәүләт думасы рәисе вазифасына кандидат итеп раслана[29].

Дәүләт думасы рәисе

2016 елның 5 октябрендә Володин 450 тавышның 404-ен җыеп, VII чакырылыш Дәүләт думасы рәисе итеп сайлана[15][30]. Җиденче чакырылыш Дәүләт думасы рәисе булгач, Володин федераль парламентның статусын ныгыту һәм депутатларның закон иҗаты эшчәнлеге сыйфатын күтәрү сәясәтен үткәрә, «дәрес калдыруларга» юл куймас өчен катгый тәртип кертә.

2016 елның октябрендә Сәяси технологияләр үзәге рейтингы буенча Россиянең иң йогынтылы сәясәтчеләре өчлегенә (Путин һәм Медведевтан кала) керә[31]. РАНХиГС (РФ Президенты каршындагы Россия хуҗалык һәм дәүләт хезмәте академиясе) эксперт-аналитика үзәге үткәргән сораштыру мәгълүматларына караганда, Володинның танылуы ул вакытта шактый югары дәрәҗәдә була. Респондентларның 83% ы аның Дәүләт думасы рәисе вазифасын биләвен белә[32]. Моннан тыш, Володинның Дәүләт думасы рәисе вазифасындагы эшчәнлеген Россия гражданнарының 78%-ы уңай яки нейтраль бәяли[33].

2016 елның 24 ноябреннән Володин Күмәк иминлек турындагы шартнамә оешмасы Парламент ассамблеясе рәисе итеп сайлана[34].

2016 елның 26 декабрендә Белоруссия һәм Россия Берлеге Парламент җыелышы рәисе итеп сайлана[35].

2017 елның 22 гыйнварында «Бердәм Россия» фиркасенең Югары советы бюросының 19 әгъзасының берсе була.

2017 елда тумыштан Россия паспорты алмаган җинаятьчеләрне террорчылык өчен РФ гражданлыгыннан мәхрүм итү турындагы законның автордашы була.

2018 елның 12 августында Володин Саратов өлкәсе халкы белән пенсия реформасы темасын тикшерү вакытында Россиядә пенсияләрнең киләчәге ил бюджетының тулылануына бәйле дип белдерә. Сәясәтче фикеренчә, Пенсия фондына бюджет акчаларын кертүне киметү өчен чаралар күрелмәсә, киләчәктә дәүләт пенсияләре юкка чыгарга мөмкин[36]. Россиядәге пенсия реформасын хуплый[37].

Вячеслав Володинның РФ Дәүләт думасында Көньяк Корея президенты белән очрашуы, 21 июнь 2018
Вячеслав Володин РФ Дәүләт думасы утырышы вакытында, 2018

2019 елның 15 мартында Кырымдагы тантаналы митингта Володин Украина составында булганда Кырымның икътисади югалтулары турында сөйли һәм Украинаны бу югалтуларны капларга мәҗбүр итәргә тәкъдим итә[38].

2019 елның 5 апрелендә Володин Дәүләт думасын хөкүмәтне формалаштыруга кертү тәкъдиме белән чыга[39]. Үз фикерләрен сәясәтче шул ук елның 17 июлендә «Парламентская газета» басмасында чыккан «Живая Конституция развития» («Үсешнең тере Конституциясе») мәкаләсендә конкретлаштыра. Басмада Володин, Конституциянең төп кыйммәтләренең үзгәрмәве зарурлыгын ассызыклап, министрлар кабинетын формалаштыруның яңа моделен тәкъдим итә; монда президент хөкүмәт составы буенча карарлар кабул иткәндә премьер-министр фикеренә генә түгел, ә депутатлар корпусының позициясенә дә таяна алыр иде. Володин тәкъдим иткән конституцион үзгәрешләр башкарма хакимияткә таба тайпылышны төзәтергә һәм парламент белән хөкүмәт вәкаләтләрендәге балансны торгызырга мөмкинлек бирә. Шул ук вакытта, сәясәтче фикеренчә, хакимият тармакларының үзара бәйләнеше нәтиҗәлелеге Конституциядә беркетелгән процедуралар санына бәйле[40]. Бу вакыттан башлап Володин Дума рәисе кәнәфиендә Дәүләт думасы каршында хисап тотучы хөкүмәт әгъзалары белән шактый таләпчән һәм җитәкчеләрчә сөйләшә башлый. Мондый рухтагы Конституциягә төзәтмәләр соңрак, 2020 елның 15 гыйнварында, президент Владимир Путинның Федераль Җыелышка юлламасы вакытында тәкъдим ителә[41].

2021 елның 15 мартында Володин Telegramда үз каналын ача[42][43].

2021 елның 12 октябрендә VIII чакырылыш Дәүләт думасының беренче утырышында, 421 тавышның 360 ын җыеп, кабат Дума рәисе итеп сайлана[44].

2022 елның 26 апрелендә ФСБ һәм Путин телетапшырулар алып баручы Владимир Соловьёвны үтерергә әзерләнүдә шикләнелүчеләрне тоткарлау турында белдергәннән соң, Володин Украинаны террорчы дәүләт дип танырга таләп итә[45][46].

2026 елның 28 июнендә «Бердәм Россия» фиркасенең XXIII корылтаенда Володин IX чакырылыш Дәүләт думасы депутатлыгына кандидат итеп күрсәтелә. Ул Саратов өлкәсе буенча төбәк төркемен җитәкли, шулай ук 164 нче Саратов бермандатлы сайлау округы буенча да тәкъдим ителә[47][48]. 82,84 % нәтиҗә белән җиңә[49].

2026 елның 30 сентябрендә Володин IX чакырылыш Дәүләт думасы рәисе итеп сайлана. Аның өчен 406 депутат тавыш бирә. Ул палатаны ике мөддәттән артык җитәкләүче беренче Дәүләт думасы рәисе була[3].

Сәяси карашлары

В. Володин — технологик процессның яңа эшләнмәләре һәм җирле үзидарә проблемалары турында китаплар авторы[50][51].

В. Володин — Владимир Путин тарафдары. Мәсәлән, 2014 елның октябрендә «Валдай» халыкара клубы утырышында Володин РФка каршы санкцияләрнең йогынтысы турындагы сорауга түбәндәгечә җавап бирә: россиялеләр «Путинга һөҗүмнәр — ул Россиягә һөҗүмнәр» икәнлеген яхшы аңлыйлар, «Путин юк икән — Россия дә юк»[52][53]. 2020 елда «Газета.ru» басмасына биргән интервьюсында Володин, Путинның бөтен идарә чорында чакыруларга чыдамлы дәүләт идарәсе системасын формалаштыруын, ә Путинның дәвамчысы вакытында да дәүләт процессларының нәкъ Путин салган үрнәкләр буенча дәвам итәчәген белдерә[54].

Financial Times 2016 елда билгеләп үткәнчә, Володин вакытында Кремль «киңкүләм мәгълүмат чаралары өстеннән контрольне көчәйтә, хөкүмәтнеке булмаган иҗтимагый оешмаларны „чит ил агентлары“ дип игълан итә һәм махсус хезмәтләргә күзәтү алып бару өчен киңрәк вәкаләтләр бирә».

2012 елда Володин Россиядә патриотик тәрбия бирү проблемасы белән борчыла һәм яшьләрнең сөйләм теленә һәм мәдәни дәрәҗәсенә тискәре бәя бирә[55].

Forbes версиясе буенча, 2012 елда Володин берничә губернаторны вазифадан алу һәм билгеләүгә күзәтчелек итә[56].

2022 елда Володин «Байден һәм Зеленский үз максатларына ирешәчәкләр — планетада голодомор оештырган президентлар буларак тарихка керәчәкләр» дип белдерә[57][58].

Володин Росгвардия эшенең нәтиҗәлелегенә закон ярдәмендә булышырга һәм милли гвардия хезмәткәрләренең мәнфәгатьләрен алга сөрергә вәгъдә итә[59].

Закон чыгару эшчәнлеге

1999 елдан 2024 елга кадәр, III, IV, V һәм VII чакырылыш Дәүләт думасы депутаты вәкаләтләрен башкарган чорда, Володин 170 тән артык закон чыгару инициативасы һәм федераль закон проектларына төзәтмәләрнең автордашы булды[60].

2009 елда Володин Икенче бөтендөнья сугышы чорындагы вакыйгаларга карата тарихи хәтергә кул сузган өчен җинаять җаваплылыгы кертүне хуплый[61].

Бишенче чакырылыш Дәүләт думасында мәгариф өлкәсендәге закон проектларының автордашы һәм инициаторы була[62].

Алтынчы чакырылыш Дәүләт думасында Володин өлешләп төзү (рус. долевое строительство) турындагы закон проектлары пакеты авторларының берсе була. Бу пакет өлешләп төзү өлкәсендә аерым күзәтчелек органнары вертикален төзүне, торак төзелешенең бердәм мәгълүмат системасына мәгълүматны мәҗбүри кертүне, төзүчеләргә һәм күзәтчелек органнарына штрафлар салуны, төзүче үз вәгъдәләрен үтәүдән баш тарткан очракка бердәм компенсация фонды төзүне күздә тота[63][64].

Җиденче чакырылыш Дәүләт думасында Володин Дума фракцияләре җитәкчеләре һәм Дәүләт думасы рәисе урынбасарлары белән берлектә, чит ил гражданнары һәм гражданлыгы булмаган затлар өчен гомуми тәртиптә Россия гражданлыгын алган кешеләргә карата, экстремистик һәм террорчылык маддәләре буенча гаепләү карары чыгарылган очракта, гражданлыктан мәхрүм итү турындагы закон проектлары пакетын[65][66], шулай ук террорчылык акты турында белә торып ялган хәбәр биргән өчен җаваплылыкны көчәйтү турындагы закон проектын кертә[67].

Җиденче чакырылыш Дәүләт думасы рәисе буларак, төрле дәрәҗәдәге чиновникларга, шул исәптән федераль министрларга мөрәҗәгать иткәндә Дәүләт думасы депутатларының һәм Федерация Советы әгъзаларының өстенлекләре турындагы закон проектын кертә[68], кертелгән закон проектларын тикшерү өчен Дәүләт думасы рәисе каршында берничә эксперт советы (Закон иҗаты буенча, Цифрлы икътисад үсешен закони тәэмин итү буенча һәм Шәһәр территорияләрен һәм җәмәгать киңлекләрен үстерү буенча советлар) төзи[69].

В. Володин — ФГУПлар, дәүләт университетлары, фәннәр академияләре кебек бюджет фәнни һәм белем бирү оешмаларына кече һәм урта предприятиеләр төзергә мөмкинлек бирүче закон проектының автордашы. Бу предприятиеләрнең устав капиталына лицензия килешүләре буенча тиешле интеллектуаль эшчәнлек нәтиҗәләреннән (электрон исәпләү машиналары өчен программалар, мәгълүмат базалары, уйлап табулар, файдалы модельләр, сәнәгать үрнәкләре һ.б.) файдалану хокуклары кертелә ала. 2010 елда Володин «Мәгариф турында»гы законда укытучыларның 5 елга бер тапкыр булса да квалификация күтәрү хокукын беркетү турындагы закон проектының авторыдашы була[70][71].

Җәмәгать эшчәнлеге

2025 елның 15 маенда РФ Президенты указы белән Россия Фәннәр академиясе попечительләр советына (килешү нигезендә) кертелә[72].

Хәйриячелек

2014 һәм 2015 елларда Володин һәр елны хәйрия максатларына 40 ар млн сум акча күчерә[73]. РФ Президенты хакимияте җитәкчесе урынбасарыннан сигез хәйрия фонды ярдәм ала, алар арасында — «Подари жизнь», «Справедливая помощь», «Вера». Шулай ук акчаның бер өлешен Володин Саратов өлкәсенең балалар йортларына һәм интернатларына җибәрә[74].

2016 елда Володин үз керемнәренең зур өлешен кабат хәйриячелеккә юнәлтә — 31 млн сумнан артык шәхси акчасын алты төбәктән булган 21 коммерцияле булмаган оешма, хәйрия фонды һәм социаль учреждение ала. Саратов өлкәсендә Володин шәхси акчалары хисабына өч балалар йортына (хәзер алар балаларга психологик-педагогик һәм медицина-социаль ярдәм күрсәтү үзәкләре дип атала), биш муниципаль музейга — Лев Кассиль, Петров-Водкин, Василий Чапаев, шулай ук Вольск һәм Балашов туган якны өйрәнү музейларына ярдәм итә. Тагын бер ярдәм юнәлеше — Саратов өлкәсенең сәләтле балаларына, Вольск, Ершов һәм Хвалынск балалар иҗат коллективларына ярдәм итү[75].

2017 ел йомгаклары буенча Володин хәйриячелеккә 25,5 млн сум акча юнәлтә (2016 — 31 млн, 2018 — 38,9 млн сум), бу аның узган елгы керемнәренең яртысын тәшкил итә. Бу акчаларның бер өлешен Володин Смоленск өлкәсендәге азкеремле гаиләләрдән булган сәләтле балалар өчен мәктәп төзүгә һәм Саратов шәһәренең Елшанка бистәсендә бараклардан 226 гаиләне күчерү өчен торак йорт төзүгә юнәлтә[76].

2018 ел йомгаклары буенча да Володин үз керемнәренең яртысын хәйриягә җибәрә. Иганәләрнең гомуми суммасы 38,85 млн сум тәшкил итә, шуның 22 млн сумы Смоленск өлкәсенең Мольгино авылында аз керемле, тулы булмаган гаиләләрдән булган балалар һәм ятим балалар өчен «Феникс» мәктәбен төзүгә, шулай ук кышкы һәм җәйге мәктәп формасы, спорт киемнәре һәм дәреслекләр сатып алуга тотыла[73].

Володин катнашында Саратов өлкәсендә өлкәннәр өчен интернатлар төзелә. Мәсәлән, Озинки районында ветераннар өчен бистә салына.

Володин — Рус православие чиркәвенең Саратов епархиясе тарихында эре хәйрияче. Ул федераль әһәмияттәге архитектура һәйкәлләре булган гыйбадәтханәләрне торгызу буенча федераль программа авторы[77]. Аның катнашында сәясәтченең туган ягында православие гыйбадәтханәләрен һәм монастырьларын яңадан торгызуга юнәлтелгән күпсанлы проектлар тормышка ашырыла.

Гаиләсе

Володинның хатыны — Яна Юрьевна Полякина (2021 елның мартыннан — Володина).

Беренче никахыннан туган кызы — Светлана Вячеславовна Володина. МДУны «Юриспруденция» белгечлеге буенча кызыл диплом белән тәмамлыйн, «Криминалистика» юнәлеше буенча аспирантураны тәмамлап, кандидатлык диссертациясен яклый. 2016 елда бастырылган «Күпфиркалелек Россиянең конституцион корылышы нигезе буларак» (рус. Многопартийность как основа конституционного строя России) монографиясе авторы[78].

Бүләкләре

  • «Фидакарь хезмәт өчен» ордены (2026 елның 27 июле)[79].
  • I дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (2024 елның 4 феврале) — Россия дәүләтчелеген ныгытуга, парламентаризмны үстерүгә керткән зур өлеше һәм күпьеллык намуслы хезмәте өчен[80].
    Дәүләт бүләкләрен тапшыру тантанасы. IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены белән Дәүләт думасы рәисе урынбасары Вячеслав Володин бүләкләнә
  • II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (2014 ел)[81].
  • III дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (2012 ел)[82].
  • IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (2006 елның 20 апреле) — закон иҗаты эшчәнлегенә керткән зур өлеше һәм күпьеллык намуслы хезмәте өчен[83].
  • Почёт ордены (2003 елның 14 апреле) — актив закон иҗаты эшчәнлеге һәм күпьеллык намуслы хезмәте өчен[84].
  • «Дуслык» ордены (1997 елның 15 августы) — дәүләт алдындагы казанышлары һәм (Саратов) өлкәсенең социаль-икътисади үсешенә керткән зур өлеше өчен[85].
  • Россия Федерациясенең атказанган юристы (2009 елның 3 гыйнвары) — законлылыкны ныгытудагы казанышлары һәм актив закон иҗаты эшчәнлеге өчен[86].
  • Россия Федерациясе Президентының Рәхмәте (2002 елның 7 феврале) — нәтиҗәле закон иҗаты эшчәнлеге һәм 2002 елга федераль бюджет проектын эшләүдә актив катнашканы өчен[87].
  • Россия Федерациясе Президентының Рәхмәте (2007 елның 26 апреле) — «2007 елга федераль бюджет турында»гы Федераль законны әзерләүгә керткән зур өлеше өчен[88].
  • Россия Федерациясе Президентының Рәхмәте (2008 елның 21 апреле) — «2008 елга һәм 2009, 2010 елларның план чорына федераль бюджет турында»гы Федераль законны әзерләүгә керткән зур өлеше өчен[89].
  • Россия Федерациясе Президентының Рәхмәте (2008 елның 21 апреле) — Россия Федерациясе Президенты, Россия Федерациясе Хөкүмәте эшчәнлеген тәэмин итүгә һәм Россия Федерациясендә парламентаризмны үстерүгә керткән зур өлеше өчен[90].
  • Анатолий Кони медале (Россия Федерациясе Юстиция министрлыгы, 2009 ел)[91].
  • «Хәрби хезмәттәшлек өчен» медале (Россия ЭЭМ, 2006 ел)[84].
  • Ртищево шәһәренең һәм Ртищево муниципаль районының мактаулы гражданины (2010 елның гыйнвары)[84].
  • Примаков медале (Россия Федерациясе ТИМ, 2019 ел)[92].
  • Мәскәү өлкәсе думасының «Мәскәү өлкәсе думасына 20 ел» юбилей күкрәк билгесе (2013 елның 14 ноябре).
  • Мәскәү өлкәсе думасының «Мәскәү өлкәсе думасына 25 ел» юбилей күкрәк билгесе (2018 елның 22 ноябре).
  • «Парламент хезмәттәшлеген ныгыткан өчен» медале (2023 елның 16 ноябре, БДБ Парламентара ассамблеясе) — парламентаризмны үстерүгә, демократияне ныгытуга, Бәйсез Дәүләтләр Берлеге катнашучы-дәүләтләрендә гражданнарның хокукларын һәм ирекләрен тәэмин итүгә керткән аерым өлеше өчен.
  • «БДБ ПА. 25 ел» медале (2017 елның 27 марты, БДБ Парламентара ассамблеясе) — парламентаризмны үстерү һәм ныгыту эшендәге казанышлары, Бәйсез Дәүләтләр Берлеге эшчәнлегенең хокукый нигезләрен үстерүгә һәм камилләштерүгә, халыкара элемтәләрне һәм парламентара хезмәттәшлекне ныгытуга керткән өлеше өчен.
  • «Түбәдәге скрипкачы» премиясе «Дәүләт эшчәнлеге» номинациясендә (2019 ел).
  • I дәрәҗә Изге изгелекле бөек кенәз Александр Невский ордены (УПЧ / РПЦ, 2024 елның 4 феврале) — чиркәү-дәүләт мөнәсәбәтләрен үстерүгә керткән өлешен искә алып һәм 60 яшьлеге уңаеннан[93].
  • II дәрәҗә Изге изгелекле кенәз Даниил Московский ордены (УПЧ / РПЦ, 2009 ел)[94].

Санкцияләр

Украинада хәрби хәрәкәтләр башланганнан соң, Володин АКШ[95][96], Европа берлеге илләре, Канада, Австралия, Швейцария, Япония санкцияләре астында тора.

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Володин, Вячеслав Викторович (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 июль 2021 года.
  2. ↑ 1 2 Володин Вячеслав Викторович. Председатель Государственной думы Федерального собрания Российской Федерации седьмого созыва. Биография (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 7 апрель 2018 года.
  3. ↑ 1 2 Володин переизбран председателем Госдумы (рус.). Коммерсантъ (30 сентябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  4. ↑ Члены Совета безопасности Российской Федерации с момента его создания (1992 — настоящее время) (рус.). Совет Безопасности РФ. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  5. ↑ Бюро Высшего совета партии «Единая Россия» (рус.). Единая Россия. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  6. ↑ Володина избрали председателем Парламентской ассамблеи ОДКБ (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 10 декабрь 2024 года.
  7. ↑ 1 2 Указ Президента Российской Федерации от 19.01.2012 года №83 "О присвоении классного чина государственной гражданской службы Российской Федерации Володину В.В." (рус.). Официальный интернет-портал правовой информации. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 июль 2022 года.
  8. ↑ 1 2 В Думе сообщили о звании полковника у Володина (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 1 июнь 2023 года.
  9. ↑ 1 2 3 Вячеслав Володин – политик и администратор (рус.). Политком.РУ. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 7 гыйнвар 2019 года.
  10. ↑ Выпускники Академии (рус.). РАНХиГС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 1 апрель 2022 года.
  11. ↑ Кто с помощью Навального сливает Володина? (рус.). Четвёртая власть. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  12. ↑ Дмитрий Аяцков: «Мы с Вячеславом Володиным братья по духу (рус.). Взгляд-инфо. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 15 май 2017 года.
  13. ↑ Субъект Российской Федерации: проблемы власти, законотворчества и управления (рус.). Диссернет. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  14. ↑ Володин Вячеслав: академическая деятельность (рус.). Ведомости. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  15. ↑ 1 2 Второй после Путина: почему Володина назначили спикером Госдумы (рус.). Московский комсомолец. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 апрель 2022 года.
  16. ↑ Собянина сменил Володин (рус.). Интерфакс. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  17. ↑ Вячеслав Володин возглавил рабочую группу по НКО (рус.). Ведомости. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 апрель 2022 года.
  18. ↑ 100 ведущих политиков России в июне 2016 года (рус.). Независимая газета. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 27 октябрь 2016 года.
  19. ↑ Вячеслав Володин пойдет на выборы в Госдуму от «Единой России» (рус.). Ведомости (27 июнь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  20. ↑ Предварительные лица (рус.). Коммерсантъ (4 июль 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  21. ↑ Постановление ЦИК России от 23.09.2016 № 56/541-7 «Об установлении общих результатов выборов депутатов Государственной Думы седьмого созыва» (рус.). ЦИК России (23 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  22. ↑ Медведев объяснил выдвижение Вячеслава Володина (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  23. ↑ Путин предложил Володина на пост спикера Госдумы (рус.). РБК (23 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 23 сентябрь 2016 года.
  24. ↑ Переезд в Думу: о чём говорит уход Вячеслава Володина из Кремля (рус.). РБК (23 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 23 сентябрь 2016 года.
  25. ↑ The Financial Times: В планах Володина когда-нибудь стать президентом России (рус.). NEWSru.com (23 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 24 сентябрь 2016 года.
  26. ↑ Дмитрий Гудков рассказал, что может означать смена Нарышкина на Володина (рус.). Росбалт (22 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 23 сентябрь 2016 года.
  27. ↑ Всеволод Чаплин рассказал о президентских амбициях Володина (рус.). Полит.ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 апрель 2022 года.
  28. ↑ Путин отреагировал на заявления о своём преемнике (рус.). РБК (21 апрель 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 21 апрель 2017 года.
  29. ↑ «Единая Россия» определила руководителей Госдумы и фракции. Обобщение (рус.). Интерфакс. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 6 июль 2021 года.
  30. ↑ Дума — место для дискуссий: Володин избран спикером (рус.). Вести. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 5 октябрь 2016 года.
  31. ↑ Политологи включили Володина в тройку ведущих политиков России (рус.). РБК (25 октябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 28 октябрь 2017 года.
  32. ↑ Россияне позитивно оценивают деятельность Госдумы (рус.). Дни.ру (21 июль 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  33. ↑ Госдума запомнилась законом о реновации (рус.). Коммерсантъ (21 июль 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 12 сентябрь 2017 года.
  34. ↑ Вячеслав Володин выходит на международный уровень (рус.). Ведомости (24 ноябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 6 февраль 2018 года.
  35. ↑ Володин избран председателем союзного парламента Белоруссии и России (рус.). Дни.ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 27 декабрь 2016 года.
  36. ↑ Вячеслав Володин в ходе обсуждения темы пенсионной реформы с жителями Саратовской области заявил, что будущее пенсий в России зависит от наполняемости бюджета страны (рус.). Свободные новости. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 13 август 2018 года.
  37. ↑ Поименный список депутатов Госдумы, одобривших пенсионную реформу. В рядах ЕР против проголосовала только Поклонская (СКРИНШОТ) (рус.). Новый день (19 июл. 2018 г.). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 4 гыйнвар 2019 года.
  38. ↑ Володин предложил обязать Украину заплатить за присоединение Крыма (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 15 март 2019 года.
  39. ↑ Володин: Дума может участвовать в формировании правительства (рус.). Дни.ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 6 апрель 2019 года.
  40. ↑ Живая Конституция развития (рус.). Парламентская газета. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 21 июль 2019 года.
  41. ↑ Путин предложил изменить Конституцию (рус.). Коммерсантъ (15 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 27 май 2020 года.
  42. ↑ Володин запустил свой канал в Telegram (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 март 2021 года.
  43. ↑ Спикер Госдумы Володин завел канал в Telegram (рус.). Ведомости (15 март 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  44. ↑ Володин избран спикером Госдумы нового созыва (рус.). Известия (12 октябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 12 октябрь 2021 года.
  45. ↑ Володин потребовал признать Украину террористическим государством (рус.). URA.RU. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 26 апрель 2022 года.
  46. ↑ Володин предложил признать Украину «террористическим государством» (рус.). Ведомости. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 26 апрель 2022 года.
  47. ↑ Единая Россия выдвинула Володина в Госдуму IX созыва (рус.). ТАСС (28 июнь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  48. ↑ «Единая Россия» огласила списки кандидатов на выборах в Госдуму (рус.). Российская газета (28 июнь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  49. ↑ Вячеслав Володин сохранит пост председателя Госдумы России в девятом созыве — РБК (рус.). РБК (23 сентябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  50. ↑ Володин, Вячеслав Викторович — Разработка и обоснование параметров весового дозирующего устройства стебельных кормов: автореферат дис. … кандидата технических наук: 05.20.01 (рус.). Российская государственная библиотека. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 28 март 2019 года.
  51. ↑ Библус — Структура и организационные основы деятельности местной администрации (Володин Вячеслав Викторович) (рус.). Библус. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 28 март 2019 года.
  52. ↑ Володин подтвердил свой тезис о том, что «нет Путина — нет России» — ТАСС (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 июль 2025 года.
  53. ↑ Валдайский клуб убедили в безальтернативности Владимира Путина (рус.). Коммерсантъ. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  54. ↑ «После Путина будет Путин»: эксклюзивное интервью Вячеслава Володина (рус.). Газета.Ru (18 июнь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 10 июль 2022 года.
  55. ↑ Вячеслав Володин считает недопустимым называть Россию «рашкой» (рус.). Forbes. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 апрель 2022 года.
  56. ↑ Новый Кремль: групповая замена медведевских губернаторов и сурковских чиновников (рус.). Forbes. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 апрель 2022 года.
  57. ↑ Вячеслав Володин: Байден и Зеленский войдут в историю как президенты, устроившие голодомор (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 28 май 2022 года.
  58. ↑ Володин заявил, что США пытаются вернуть вложенные в Украину средства, устраивая голодомор (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 11 май 2022 года.
  59. ↑ Силовики, нефть, коньяк, РПЦ: чьи интересы продвигают депутаты Госдумы через свои законопроекты (рус.). NEWSru.com (30 сентябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  60. ↑ Официальный сайт Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 28 май 2021 года.
  61. ↑ Стенограммы обсуждения законопроекта №197582-5 (duma.gov.ru) (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  62. ↑ Повестка заседания Совета Государственной Думы 4 мая 2010 года (duma.gov.ru) (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  63. ↑ Законопроектная деятельность - Правительство России (government.ru) (рус.). Правительство России. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 15 сентябрь 2022 года.
  64. ↑ Госдуме предложили усилить контроль в сфере долевого строительства - новости Право.ру (pravo.ru) (рус.). Право.ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  65. ↑ Законопроектная деятельность - Правительство России (government.ru) (рус.). Правительство России. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 26 гыйнвар 2020 года.
  66. ↑ Законопроектная деятельность — Правительство России (government.ru) (рус.). Правительство России. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 29 октябрь 2022 года.
  67. ↑ Законопроектная деятельность - Правительство России (government.ru) (рус.). Правительство России. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 24 октябрь 2021 года.
  68. ↑ 3718378 (consultant.ru) (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  69. ↑ При председателе госдумы создан совет по законотворчеству (рус.). Парламентская газета. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  70. ↑ Силовики, нефть, коньяк, РПЦ: чьи интересы продвигают депутаты Госдумы через свои законопроекты (рус.). Хакасия-Информ. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  71. ↑ Кириенко сменит Володина на посту председателя наблюдательного совета НИУ ВШЭ — Газета.Ru (gazeta.ru) (рус.). Газета.Ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  72. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.05.2025 № 318 "О попечительском совете Российской академии наук" (рус.). Официальный интернет-портал правовой информации. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 15 август 2025 года.
  73. ↑ 1 2 Вячеслав Володин направил 38,85 млн рублей на благотворительность (рус.). Государственная Дума. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 2 февраль 2019 года.
  74. ↑ СМИ: В прошлом году Володин потратил 40 млн на благотворительность (рус.). Life (15 апр. 2016 г.). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 апрель 2022 года.
  75. ↑ Источник: Володин направил половину своих доходов за 2016 год на благотворительность — Политика — ТАСС (рус.). ТАСС. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 20 август 2020 года.
  76. ↑ Володин направил на благотворительность половину своих доходов за 2017 год (рус.). REGNUM. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 2 апрель 2018 года.
  77. ↑ Вложение в вечность (рус.). Взгляд-инфо. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 24 сентябрь 2020 года.
  78. ↑ Володина Светлана Вячеславовна (рус.). Российский экономический университет имени Г. В. Плеханова. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 16 ноябрь 2022 года.
  79. ↑ Путин наградил Володина орденом «За доблестный труд» (рус.). РБК (27 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  80. ↑ Путин наградил Володина орденом «За заслуги перед Отечеством» I степени (рус.). RT (4 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 7 март 2024 года.
  81. ↑ Источник: Володин стал полным кавалером ордена "За заслуги перед Отечеством" (рус.). ТАСС (4 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 4 февраль 2024 года.
  82. ↑ Президент наградит орденами небывало много чиновников (рус.). Ведомости. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 17 июнь 2019 года.
  83. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 20.04.2006 № 404 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ IV степени Володина В. В.» (рус.). Сборник законов РФ (20 апрель 2006). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  84. ↑ 1 2 3 Спикер Госдумы седьмого созыва Вячеслав Володин. Досье (рус.). Аргументы и факты (5 октябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 12 август 2025 года.
  85. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.08.1997 № 891 «О награждении государственными наградами Российской Федерации работников предприятий, учреждений и организаций Саратовской области» (рус.). Сборник законов РФ (15 август 1997). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  86. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 03.01.2009 г. № 2 (рус.). Президент России. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 20 март 2022 года.
  87. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 07.02.2002 г. № 53-рп (рус.). Президент России (7 февраль 2002). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 19 август 2024 года.
  88. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 26.04.2007 г. № 198-рп (рус.). Президент России (26 апрель 2007). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 19 август 2024 года.
  89. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 21.04.2008 г. № 194-рп (рус.). Президент России (21 апрель 2008). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 19 август 2024 года.
  90. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 21.04.2008 г. № 196-рп (рус.). Президент России (21 апрель 2008). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 1 декабрь 2024 года.
  91. ↑ Министр юстиции Александр Коновалов наградил медалью Вячеслава Володина (рус.). СарИнформ. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 9 май 2009 года.
  92. ↑ Лавров наградил Володина медалью Примакова (рус.). Daily Storm (21 дек. 2018 г.). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 13 июль 2019 года.
  93. ↑ Поздравление Святейшего Патриарха Кирилла председателю Государственной Думы ФС РФ В.В. Володину с 60-летием со дня рождения (рус.). Московский патриархат (4 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026.
  94. ↑ Вячеслав Володин награжден орденом святого благоверного князя Даниила Московского (рус.). Саратовская епархия. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 14 апрель 2025 года.
  95. ↑ США объявили о санкциях против Зюганова и Володина (рус.). РБК (12 март 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 14 август 2025 года.
  96. ↑ Председатель Госдумы оказался под санкциями в 39 странах (рус.). Дума ТВ (27 февраль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 октябрь 2026. Архивировано 21 гыйнвар 2025 года.

Сылтамалар

Төркемнәр