Владимир Кудашев
Тәрҗемәи хәле
Владимир Константин улы Кудашев 1962 елның 4 августында Казанда туа. Артистлык эшчәнлеген мәктәптә укыганда ук, Болактагы Яшьләр театрында[2] (ул вакытта режиссёр Семён Борисович Перель җитәкчелегендә) чыгыш ясап, башлый. 18 яшеннән Казанның «Весёлые волгари» эстрада-фольклор ансамбле белән чыгыш ясый.
1980 елда Әстерхан дәүләт консерваториясенең әзерлек бүлегенә укырга керә, әмма ул чорда музыкаль белем алуын дәвам итми. 1981—1983 елларда СССР Кораллы көчләрендә хезмәт итә: башта Бузулуктагы артиллерия частьләрендә, аннары Германиядәге совет гаскәрләре төркеме каршындагы җыр һәм бию ансамблендә. Армиядән соң һөнәри музыкаль белем алуга кайта.
1985 елда Мәскәүдә узган XII Бөтендөнья яшьләр һәм студентлар фестиваленең дипломанты (солист буларак) була.
1989 елда «солист-вокалист» белгечлеге буенча ялгыз җырлау классында Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясен тәмамлый[1]. Уку чорында актив концерт эшчәнлеген дәвам итә.
1990 елда Красноярск сәнгать институтының аспирантурасына профессор Екатерина Константиновна Иофель классына укырга керә[3]. Шул ук вакытта диярлек Красноярск дәүләт опера һәм балет театрында һөнәри театр эшчәнлеген башлый. Аспирантураны 1993 елда «опера җырчысы» белгечлеге буенча тәмамлый.
1991—1993 елларда Красноярск опера һәм балет театрында эшли[1].
1993—2000 елларда П. И. Чайковский исемендәге Пермь опера һәм балет театрында чыгыш ясый[1].
2000 елдан Мәскәүнең «Новая Опера» театрында эшли[1].
2016 елда А. Г. Шнитке исемендәге Мәскәү дәүләт музыка институтында ялгыз җырлау буенча укыта[4].
2025 елның ноябрендә артистның 35 еллык иҗат эшчәнлегенә багышланган концерт уза[5].
Һөнәри эшчәнлектән тыш, артист спорт белән: тау һәм су чаңгылары белән актив шөгыльләнә. Спорт разрядларына ия.
Иҗаты
П. И. Чайковский исемендәге Пермь опера һәм балет театрында Владимир Кудашев Борис Годунов, Хан Кончак (А. П. Бородинның «Игорь кенәз» («Князь Игорь»)), Сальери (Н. А. Римский-Корсаковның «Моцарт һәм Сальери» («Моцарт и Сальери»)), Собакин (Н. А. Римский-Корсаковның «Патша кәләше» («Царская Невеста»)), Король Рене (П. И. Чайковскийның «Иоланта»), Мефистофель (Ш. Гуноның «Фауст»), Базилио (Дж. Россининың «Севилья чәчтарашы» («Севильский цирюльник»)), Даланд (Р. Вагнерның «Очучы голландияле» («Летучий голландец»)), Феррандо (Дж. Вердиның «Трубадур»), Монтероне һәм Спарафучиле (Дж. Вердиның «Риголетто») партияләрен, В. А. Моцарт һәм Дж. Верди Реквиемында бас партияләрен башкара.
1999 елда маэстро Евгений Колобов тарафыннан «Новая Опера» театрына М. П. Мусоргскийның шул ук исемдәге операсында Борис Годунов роленә чакырыла. 2000 елдан "Новая Опера"га даими эшкә күчә, анда репертуарның әйдәп баручы партияләрен башкара. Шулай ук Красноярск опера һәм балет театрының чакырылган солисты булып тора һәм М. П. Мусоргскийның «Борис Годунов» операсында Борис Годунов һәм Пимен партияләрен башкара.
2012 елдан Зур театрның чакырылган солисты сыйфатында чыгыш ясый, аның сәхнәсендә «Өч әфлисунга мәхәббәт» («Любовь к трём апельсинам») операсында Маг Челий партиясендә дебют ясый[6].
«Операда йолдызлар парады» («Парад звёзд в оперном») халыкара фестивалендә (Красноярск опера һәм балет театры) күп тапкырлар катнаша.
Азия-Тын океан төбәге илләренең IV Красноярск халыкара музыка фестивалендә катнаша.
«Дөнья талантлары» («Таланты Мира») фондының I һәм II Бөтендөнья Шаляпин фестивалендә катнаша[7].
2014 елда Владимир Кудашевка Россия Федерациясенең атказанган артисты исеме бирелә[8].
«XXI гасыр баслары» («Басы XXI века») X Халыкара опера сәнгате фестивалендә катнаша[9].
2026 елның 7 маенда Могилёв шәһәр капелласы белән «Үткән заман батырларыннан…» («От героев былых времён…») программасында чыгыш ясый[10].
Репертуары
- Борис Годунов, Пимен — М. П. Мусоргскийның "Борис Годунов"ы;
- Гремин — П. И. Чайковскийның "Евгений Онегин"ы;
- Король Рене — П. И. Чайковскийның "Иоланта"сы;
- Руслан — М. И. Глинканың "Руслан һәм Людмила"сы («Руслан и Людмила»);
- Хан Кончак — А. П. Бородинның "Игорь кенәз"е («Князь Игорь»);
- Базилио — Дж. Россининың «Севилья чәчтарашы» («Севильский цирюльник»);
- Дон Маньифико — Дж. Россининың "Көлбикә"се («Золушка»);
- Дулькамара — Г. Доницеттиның «Мәхәббәт эчемлеге» («Любовный напиток»);
- Зарастро — В. А. Моцартның "Тылсымлы флейта"сы («Волшебная флейта»);
- Захария — Дж. Вердиның "Набукко"сы;
- Клавдий — А. Томаның "Гамлет"ы;
- Король Генрих Кош тотучы (Птицелов) — Р. Вагнерның "Лоэнгрин"ы;
- Оровезо — В. Беллининың "Норма"сы;
- Сальери — «О Моцарт! Моцарт…»;
- Симоне — Дж. Пуччининың "Джанни Скикки"сы;
- Мороз — Н. А. Римский-Корсаковның «Кар кызы» («Снегурочка»);
- Василий Собакин — Н. А. Римский-Корсаковның «Патша кәләше» («Царская невеста»);
- Кенәз Гудал — А. Г. Рубинштейнның "Демон"ы;
- Феррандо — Дж. Вердиның "Трубадур"ы;
- Бартоло — В. А. Моцартның «Фигаро туе» («Свадьба Фигаро»);
- Досифей — М. П. Мусоргскийның "Хованщина"сы;
- Кочубей — П. И. Чайковскийның "Мазепа"сы;
- Рамфис — Дж. Вердиның "Аида"сы;
- Цунига — Ж. Бизеның "Кармен"ы[1].
Сәхнәләштерүләрдәге партияләре:
- «Viva Verdi!» концертында бас партияләре;
- «Bravissimo!» (музыкаль тамаша);
- «Болар барысы да — Опера!» («Всё это — Опера!») (театрлаштырылган тамаша);
- «Баритоннар һәм баслар парады» («Парад баритонов и басов») (гала-концерт);
- «Россини» (музыкаль дивертисмент);
- Евгений Колобовка багышлау (концерт);
- П. И. Чайковский һәм С. В. Рахманинов романслары (концерт).
Югарыда күрсәтелгәннәрдән тыш, Владимир Кудашевның концерт репертуарында шулай ук рус һәм чит ил композиторларының башка арияләре, камера әсәрләре, халык җырлары, совет композиторлары җырлары, романслар урын ала. Россия шәһәрләре һәм башка илләр (Германия, Испания, АКШ, Көньяк Корея, Япония, Австрия, Бөекбритания, Израиль, Төркия, Кипр, Эстония һ. б.) буенча концерт һәм опера репертуары белән актив чыгыш ясый.
Мәскәүдәге Татарстан Республикасы Тулы вәкаләтле вәкиллеге каршындагы Мәдәният һәм сәнгать эшлеклеләре клубында тора[11]. Хокук ияләренә ярдәм итү милли фонды тарафыннан оештырылган «Яшь талантлар» («Молодые таланты») вокал бәйгесенең жюри әгъзасы булып тора[12].
Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
Һөнәри бүләкләре һәм мактаулы исемнәре:
- Татарстан Республикасының атказанган артисты (2022)[1];
- Россия Федерациясенең атказанган артисты (2014) (Россия Федерациясе Президентының 2014 елның 14 августындагы 568-нче санлы Указы)[13];
- Евгений Колобов Фонды премиясе (2011) — опера сәнгатенә фидакарь хезмәте өчен;
- М. И. Глинка исемендәге Халыкара вокалчылар бәйгесе лауреаты (1997);
- Н. А. Римский-Корсаков исемендәге Халыкара опера җырчылары бәйгесе лауреаты (1996).
Башкалар:
- Мәскәү мэрының Рәхмәте (2018) — Мәскәүнең иҗтимагый тормышында катнашканы һәм Татарстан Республикасы белән хезмәттәшлекне ныгытуга керткән өлеше өчен.
- Муса Җәлилнең 110 еллыгына истәлек медале (2016) — шагыйрьнең истәлеген һәм мирасын саклауга керткән өлеше өчен.
Фильмографиясе
- П. И. Чайковский. Евгений Онегин (DVD) «Новая Опера» театры сәхнәләштерүе. 2002 елның 20 июнендәге спектакльдән язма;
- «Bravissimo!» (DVD). «Новая Опера» театры сәхнәләштерүе. 2010 елның декабрендәге спектакльдән язма;
- «Болар барысы да — Опера!» («Всё это — Опера!») (DVD). «Новая Опера» театрының 20 еллыгына театрлаштырылган тамаша;
- А. П. Бородин. «Игорь кенәз» («Князь Игорь»). «Новая Опера» театры сәхнәләштерүе. Телеверсия режиссёры С. Сидоренко. Мәскәү Хөкүмәте заказы буенча. 2012;
- Дж. Россини. «Көлбикә» («Золушка»). «Новая Опера» театры сәхнәләштерүе. Телеверсия режиссёры С. Сидоренко. Мәскәү Хөкүмәте заказы буенча. 2012;
- Режиссёр Евгений Герасимовның «Савва» фильмында (2010) Савва Морозов өчен вокал партиясен башкара.
Аудио
П. И. Чайковский. Евгений Онегин (CD).
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Владимир Кудашев. Новая Опера. Мөрәҗәгать итү датасы: 27 май 2026.
- ↑ Молодёжный Театр на Булаке (рус.). teatrnabulake.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026.
- ↑ Мы живем в эпоху Иофель (рус.). yarsk.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026. Архивировано 1 август 2019 года.
- ↑ Научно-педагогический состав МГИМ (рус.). МГИМ имени А. Г. Шнитке. Мөрәҗәгать итү датасы: 15 февраль 2017. Архивировано 16 февраль 2017 года.
- ↑ 35 лет счастья (рус.). Радио «Орфей» (21 ноябрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 май 2026.
- ↑ Кудашев Владимир (бас) (рус.). Свердловская государственная академическая филармония. Мөрәҗәгать итү датасы: 27 май 2026.
- ↑ Всемирный Шаляпинский фестиваль (рус.). Фонд «Таланты Мира». Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 14.08.2014 № 568 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (рус.). Официальный интернет-портал правовой информации (14 август 2014). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026.
- ↑ Фестиваль «Басы XXI века» (рус.). Министерство культуры Российской Федерации. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026.
- ↑ Концерт с участием Заслуженного артиста России Владимира Кудашева представит Могилевская городская капелла 7 мая (рус.). Magilev.by (29 апрель 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 май 2026.
- ↑ В Полпредстве Татарстана прошло заседание Клуба деятелей культуры и искусства (рус.). Полномочное представительство Республики Татарстан в Российской Федерации (24 апрель 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026.
- ↑ Вокальный конкурс «Молодые таланты» (рус.). Национальный фонд поддержки правообладателей. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 сентябрь 2026.
- ↑ Указ Президента РФ от 14.08.2014 N568 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Мөрәҗәгать итү датасы: 27 май 2026. Архивировано 4 март 2016 года.