Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Идрис Фәхретдинов

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Фәхретдинов фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Фәхретдинов Идрис Әкрәм улы (баш. Фәхретдинов Иҙрис Әкрәм улы; рус. Фахретдинов, Идрис Акрамович; 1 гыйнвар 1947, Кызыл Бүләк, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы — 14 август 2023, Уфа) — физик, физика‑математика фәннәре докторы (1998), профессор (1999), «Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы» (1998), «Россия Федерациясенең мактаулы югары профессиональ белем бирү хезмәткәре» (2007), Башкортстан Республикасының физиклар җәмгыяте катнашучысы, Башкорт дәүләт университеты каршындагы докторлык советлары әгъзасы[1].

Тормыш юлы

Фәхретдинов Идрис Әкрәм улы 1947 елның 1 гыйнварында БАССРның Бакалы районы Кызыл Бүләк авылында туа. Урта мәктәпне туган авылында тәмамлый.

1971 елда Башкорт дәүләт университетының физика факультетын тәмамлый.

Хезмәт юлын Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Органик химия институтында кече инженер, аннары өлкән инженер булып башлый.

1973—1976 елларда Киев дәүләт университеты аспиранты була.

1976—1977 елларда СССР Фәннәр академиясенең Башкортстан филиалы физика һәм математика бүлегенең кече фәнни хезмәткәре, аннары Башкорт дәүләт педагогия институтының өлкән укытучысы булып эшли.

1977 елда физика‑математика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый, 1997 елда физика‑математика фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый, 1990 елдан — М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университеты профессоры[2]. 1977 елдан (тәнәфес белән) шулай ук Башкорт дәүләт университетында эшли.

1998—2014 елларда М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетының гомуми физика кафедрасы мөдире була[2].

1996 елдан Уфа дәүләт нефть техник университетында бер үк вакытта физика кафедрасы профессоры булып эшли.

2023 елның 14 августында Уфада вафат була[3].

Фәнни эшчәнлеге

Идрис Фәхретдиновның фәнни эшчәнлеге сыек халәт физикасына, аерым алганда, термодинамик параметрларның киң үзгәрү өлкәсендә, шул исәптән метастабиль һәм критик халәтләрдә, сыекчаларның һәм сыек катнашмаларның җылылык физикасы үзенчәлекләренә багышланган[2]. Сыекча—пар һәм сыекча—сыекча фаза күчүләре вакытында метастабиль халәттәге бинар катнашманың тотырыклылыгы критерийлары тәкъдим итә.

Якынча 145 фәнни хезмәт авторы булып тора[2].

Төп фәнни хезмәтләре

  • Исследование метастабильного состояния бинарных смесей в окрестности спинодали методом интегральных уравнений // Теплофизика высоких температур : журнал. — 2007. — Т. 45, № 5. — С. 696–699.;
  • Molecular dynamics simulation of the liquid vapor integral of binary mixtures // Journal of Molecular Liquids : журнал. — 2005. — Т. 120. — С. 51–53.;
  • Расчет концентрационной зависимости теплофизических свойств смесей вода–ацетон, ацетонитрил–бензол // Журнал физической химии : журнал. — 2000. — Т. 74, № 6. — С. 985–991..

Әдәбият

  • Фәхретдинов Идрис Әкрәм улы // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе гыйльми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.

Искәрмәләр

  1. ↑ Галерея профессоров (рус.). Сайт БГПУ. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 апрель 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Академия наук Республики Башкортостан. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 апрель 2026. Архивировано 11 ноябрь 2019 года.
  3. ↑ М.А. Фатыхов. Фахретдинов Идрис Акрамович. bashenc.online (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 16 апрель 2026.

Төркемнәр