Лариса Маслова

Лариса Владимировна Маслова (25 октябрь 1951, Вольск, Сарытау өлкәсе) — совет һәм Россия виолончельчесе һәм педагогы, Татарстан Республикасының халык артисты. Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының Дәүләт симфоник оркестры артисты (1975—1977), Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солисты (1979 елдан). Академик музыка һәм Татарстан композиторлары әсәрләрен башкара[1].

Тормыш юлы

Лариса Владимировна Маслова 1951 елның 25 октябрендә Сарытау өлкәсенең Вольск шәһәрендә туган[1].

1970 елда Казан дәүләт консерваториясе каршындагы Казан урта махсус музыка мәктәбен тәмамлый. 1975 елда Казан дәүләт консерваториясен Афзал Насретдин улы Хәйретдиновның виолончель классы буенча тәмамлый[1].

Уку чорында виолончельче Мстислав Леопольдович Ростроповичның мастер-классларында катнаша[2].

1975—1977 елларда Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының Дәүләт симфоник оркестры артисты була. Солист буларак Петр Ильич Чайковскийның Натан Григорьевич Рахлин җитәкчелегендәге оркестр аккомпанементында «Рококо темасына вариацияләр» (рус. «Вариации на тему рококо») әсәре белән дебют ясый[1].

1979 елдан Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солисты булып эшли[1]. Лариса Маслова филармониянең Филармония музыкаль-әдәби лекторие виолончельчесе булып тора[3].

Иҗаты

Маслованың репертуарына виолончель һәм оркестр өчен концертлар, виолончель өчен сонаталар һәм камера әсәрләре керә. Ул Георг Фридрих Гендель, Людвиг ван Бетховен, Франц Шуберт, Иоганнес Брамс, Сергей Сергеевич Прокофьев, Камиль Сен-Санс, Клод Дебюсси, Сергей Васильевич Рахманинов, Александр Константиновича Глазунов, Дмитрий Дмитриевич Шостакович һәм София Әсгать кызы Гобәйдуллина әсәрләрен башкара[1].

Натан Григорьевич Рахлин, Фоат Әхмәт улы Мансуров, Рәхмәтулла Мөхәммәт улы Мартынов һәм Равил Гыйният улы Салаватов җитәкчелегендәге оркестрлар белән чыгыш ясый. 1991 елдан «Кантилена» кыллы квартеты составына керә[1].

1989 елда Маслова «Татарстан композиторларының виолончель музыкасы» дигән дүрт концерттан торган цикл төзи һәм башкара. Программага татарстан композиторларының моңа кадәр башкарылмаган һәм ул торгызган виолончель өчен әсәрләре керә[1].

2006 елның декабрендә Казанда Идел буе һәм Урал алды композиторлары музыкасының XIX Фестивалендә катнаша. 6 декабрьдәге симфоник концерт программасында ул солист-виолончельче буларак игълан ителә; 8 декабрьдә камера һәм вокаль музыка концертында катнаша[4].

Укыту эшчәнлеге

Л. В. Маслова 1978—1987 һәм 1998—1999 елларда Казан музыка училищесында укыта. 1993—1996 елларда 18 нче Балалар музыка мәктәбендә, 1999 елдан — 6 нчы Балалар музыка мәктәбендә[1], шулай ук Казан шәһәренең 5 нче Балалар музыка мәктәбендә эшли[5].

Иҗтимагый эшчәнлеге

Л. В. Маслова башлангычы белән 2008 елдан Казанда яшь виолончельчеләрнең Мстислав Леопольдович Ростропович исемендәге фестивале үткәрелә. Фестивальне оештыручылар булып Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы, Нәҗип Гаяз улы Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе һәм Мәдәният һәм сәнгать уку йортлары буенча Республика методик үзәге тора[5].

2023 елда Маслова Сара Садыйкова исемендәге «Калфаклы сандугач — 2023» XII Төбәкара ачык татар җыры һәм камера-инструменталь музыка фестиваль-конкурсының жюри составына керә[6].

Нота басмалары һәм аранжировкалары

Л. В. Маслова 1986 елда нәшер ителгән «Әнвәр Шәрәфиев. Виолончель һәм фортепиано өчен пьесалар» җыентыгын төзүче һәм мөхәррир була. Ул шулай ук дөнья һәм татар музыкаль классикасы әсәрләрен виолончель өчен аранжировкалый[1].

Бүләкләре

  • Татарстан Республикасының халык артисты (1996)[1];
  • Музыкант-башкаручыларның V Бөтенроссия конкурсы дипломанты (1977)[1];
  • «Хатын-кыз, мәдәният һәм рухият» номинациясендә «Ел хатын-кызы» республика конкурсы лауреаты (2006)[5].

Юбилей чаралары

2016 елның 25 октябрендә Казан шәһәренең 5 нче Балалар музыка мәктәбендә Лариса Маслованың иҗади юбилей кичәсе уза[2].

Гаиләсе

Маслова цирк артистлары гаиләсендә үсә. Әтисе һава акробаты була[2].

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Маслова Лариса Владимировна (рус.). Татарская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  2. 1 2 3 Лариса Маслова. Шесть тысяч концертов по всей стране виолончелистки, которая не коллекционировала премии (рус.). Журнал «Казань» (2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  3. Филармонический музыкально-литературный лекторий (рус.). Татарская государственная филармония имени Габдуллы Тукая. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  4. Музыка Поволжья и Приуралья ждёт своих почитателей (рус.). Министерство культуры Республики Татарстан (4 декабрь 2006). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  5. 1 2 3 Голос виолончели очень близок к голосу человеческому (рус.). Казанские ведомости (15 февраль 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  6. «Шатлык» занял первое место на конкурсе имени Сары Садыковой (рус.). Региональная общественная организация «Татарская национально-культурная автономия» города Москвы. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.

Әдәбият

  • Альмеева Н. Женщина с виолончелью // Идель. — 1991. — № 8–9.
  • Гурьянова Р. Мелодия судьбы в переложении для виолончели // Татарстан. — 1993. — № 11.
  • Салманова Г. Виолончель — моё второе я // Идель. — 2000. — № 1.
  • Кутуй Р. По бархатной дорожке звука // Казань. — 2001. — № 7.