Мирсәет Яруллин
Мирсәет Заһидулла улы Яруллин (12 июль 1938, Мамадыш районы, Татарстан АССР — 6 апрель 2009, Казан) — композитор, Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе профессоры, җәмәгать эшлеклесе. Татарстан Республикасының халык артисты, РСФСРның (1985 ел), ТАССРның (1970 ел) һәм Каракалпак АССРның (1980 ел) атказанган сәнгать эшлеклесе, Муса Җәлил исемендәге республика бүләге лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
Мирсәет Яруллин 1938 елның 12 июлендә Татарстан АССРның Мамадыш районы Кече Сон авылында музыкант һәм композитор Заһидулла Яруллин гаиләсендә туа[1]. Мирсәет Яруллинның абыйсы — композитор, беренче татар балеты авторы Фәрит Яруллин.
Беренче музыкаль белемне Мирсәет Яруллин үз әтисеннән ала. 1963 елда ул Казан дәүләт консерваториясен А. С. Леманның композиция классы буенча тәмамлый. 1967 елда әлеге уку йортында аспирантураны бетерә[1].
1967—2009 елларда Казан консерваториясенең музыка һәм композиция теориясе кафедраларында укыта. Полифония һәм аранжировка дәресләрен алып бара. 1999—2009 елларда Казан дәүләт консерваториясенең татар музыка сәнгате факультеты деканы вазифасын башкара.
Музыкаль педагогика белән беррәттән, иҗтимагый эштә дә катнаша. 1977—1989 елларда Татарстан Композиторлар берлеген җитәкли. 1989 елдан Идел буе һәм Урал республикалары Композиторлар берлекләренең төбәк берләшмәсе рәисе итеп сайлана, шулай ук 1982 елда әлеге төбәкләрнең музыка фестивален гамәлгә куюда башлап йөрүчеләрнең берсе була[1].
2009 елның 6 апрелендә Казан шәһәрендә вафат була.
Иҗаты
Композиторның иҗаты симфоник, вокаль-симфоник һәм камера музыкасы жанрларын эченә ала. Казан консерваториясендә укыган елларында ул «Оркестр белән скрипка өчен концерт» (1962 ел) яза. Мирсәет Яруллин татар музыка сәнгатендә беренче «Кеше» ораториясенең (1970 ел, Ренат Харис шигыре) авторы булып тора[1].
Башка әсәрләре арасында:
- Муса Җәлил поэмасына нигезләнгән «Сандугач һәм чишмә» вокаль-симфоник поэмасы (1964 ел);
- Симфоник оркестр өчен балалар сюитасы (1969 ел);
- Ренат Харис сүзләренә язылган «Нефтьчеләр» кантатасы (1981 ел).
М. Яруллин эстрадада композитор-җырчы буларак та эшли. Ул 60 тан артык җыр һәм романслар авторы, алар арасында «Серле чәчәк», «Таң кызы» кебек әсәрләр бар[1].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1970);
- Каракалпак АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1980)[2];
- РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1985)[1];
- Татарстан Республикасының халык артисты;
- Муса Җәлил исемендәге Татарстан Республикасы премиясе лауреаты.
Исемен мәңгеләштерү
Мамадыш шәһәрендә композитор истәлегенә урамга исем бирелгән.
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Яруллин Мирсәет Заһидулла улы. Татар энциклопедиясе. Мөрәҗәгать итү датасы: 13 август 2026.
- ↑ Композитор — Татарстан Композиторлар берлеге (рус.). kompozitor.tatar. Мөрәҗәгать итү датасы: 13 август 2026.