Neft çitkä çığaruçı illär oyışması

Файл:OPEC Map.svg
Oyışmanıñ illär-äğzaları (äflisun töse - elekke äğzaları)

Neft çitkä çığaruçı illär oyışması (inglizçä The Organization of the Petroleum Exporting Countries; OPEC) - neft çığaruçı illär tarafınnan neft bäyälären stabil xäldä saqlaw maqsatınnan buldırılğan xalıqara, xökümätara oyışma (kartel)[1].

Oışmağa 13 il kerä:

Ştab-fatirı Vena şähärendä urnaşqan. Ğomum särqätibe - Ğabdulla Säläm äl-Bädri (2007 yıldan).

1998 yıldan Räsäy OPEC oyışmasına küzätüçe bularaq kerä häm barlıq utırışlarında qatnaşa başlıy.

Tarix

1960 yılda Bağdad şähärendä oyışa. Nigez saluçılar illär: İran, Ğiraq, Küwäyt, Soğud Ğäräbstanı, Venesuela. Oyıştırunıñ töp maqsatı: yaña bäysez däwlätlär üz çimal östennän käntrül alu teläge.

Başta transnatsional' şirkätlär monopoliäsenä qarşı köräş itä: Exxon, Royal Dutch Shell, Texaco, Chevron, Mobil, Gulf Oil, British Petroleum.

1970 yılda üz cirendä oyışmanıñ illäre neft çığarunı üz käntrül astına ala.

OPEC kvotaları

OPEC kvotaları (öleşläre), meñ barrel kön sayın[3][4]
İl Öleş (01/07/05) Çığaru (01/07) Çığaru mömkinlege
Älcäzair 894 1372[5] 1 430
Angola 1 900 1 700 1 700
İkwadur 520 500 500
İran 4 110 3 700 3 750
Ğiraq 1,481
Küwäyt 2 247 2 500 2 600
Liviä 1 500 1 650 1 700
Nigeriä 2 306 2 250 2 250
Qatar 726 810 850
Soğud Ğäräbstanı 10 099 8 800 10 500
Berläşkän Ğäräb Ämirlekläre 2 444 2 500 2 600
Venesuela 3 225 2 340 2 450
Barlıq 31 422 30 451 32 230

Sıltama

  1. ОПЕК: тарих, максатлар, членство һәм оештыру
  2. 2016 yılnıñ 1 ğinwarınnan İndoneziä yañadan äğzalıqqa kerde.
  3. OPEC: Annual Statistical Bulletin 2007 (ингл.) 50. opec.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 31 декабрь 2014.
  4. OPEC production quotas (ингл.). http://econbrowser.com/.+Мөрәҗәгать итү датасы: 31 декабрь 2014.
  5. Среднесуточная добыча в 2007 г.

Төркемнәр