Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Ольга Князева

Ольга Николаевна Князева (9 август 1954, Казан, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 3 гыйнвар 2015, Казан) — совет фехтованиечесе (рапирада), педагог. Команда беренчелегендә Монреальдә узган 1976 елгы XXI җәйге Олимпия уеннары чемпионы, дүрт тапкыр дөнья чемпионы (1974, 1975, 1977, 1978), дүрт тапкыр Европа Кубогы иясе (1975—1978). 1975 елның дөньядагы иң яхшы рапирачысы. СССРның атказанган спорт мастеры (1976), Татарстан Республикасының атказанган физик культура хезмәткәре[3][4][5].

Тормыш юлы

1954 елның 9 августында Татарстан АССРның Казан шәһәрендә туган[4]. Фехтование белән 1966 елда Казанның «Динамо» спорт җәмгыятенең олимпия резервындагы махсуслаштырылган балалар-үсмерләр спорт мәктәбендә СССРның атказанган тренеры Владимир Васильевич Житлов җитәкчелегендә шөгыльләнә башлый[5].

1976 елда «икътисадчы» белгечлеге буенча В. В. Куйбышев исемендәге Казан дәүләт финанс-икътисад институтын тәмамлый[6].

Озакка сузылган каты авырудан соң 2015 елның 3 гыйнварында Казанда 61 нче яшендә вафат була[7].

Спорт карьерасы

Карьерасы дәвамында «Динамо» (Казан) спорт җәмгыяте өчен чыгыш ясый. 1972 елда, Мадридта яшүсмерләр арасында дөнья беренчелегенең бронза призёры булып, СССР яшүсмерләр җыелма командасы составына керә[6].

1973 елдан рапирада фехтование буенча СССР милли җыелма командасының төп составына җәлеп ителә, Гётеборгта узган 1973 елгы дөнья чемпионатында команда беренчелегендә көмеш медаль яулый. Валентина Геннадьевна Никонова һәм Наилә Фәйзрахман кызы Гыйләҗева белән берлектә СССР милли җыелма командасында «Казанның динамочылар триосы» нигезен тәшкил итә[4].

1974 елда Гренобльдә узган дөнья чемпионатында команда ярышларында алтын медаль яулый. 1975 елда Будапешттагы дөнья чемпионатында команда беренчелегендә алтын медаль һәм шәхси беренчелектә көмеш медаль яулый, Дөнья кубогына ия була һәм Халыкара фехтование федерациясе (FIE) классификациясе буенча 1975 елның дөньядагы иң яхшы рапирачысы дип таныла[5].

1976 елның июлендә Монреальдә узган XXI җәйге Олимпия уеннарында совет рапирачылар командасы составында (Елена Белова, Валентина Сидорова, Валентина Никонова һәм Наилә Гыйләҗева белән бергә) команда ярышларында олимпия чемпионы була, ә шәхси турнирда 9 нчы урынны ала[8].

1977 елда Буэнос-Айреста һәм 1978 елда Гамбургта СССР җыелма командасы составында кабат команда беренчелегендә дөнья чемпионы була. 1975—1978 елларда клуб командалары арасында дүрт тапкыр Европа Кубогы иясе була[5].

Укытучылык эшчәнлеге

Спорт чыгышларын тәмамлаганнан соң югары уку йортларында фәнни-педагогик эшкә күчә. 1991 елдан Казан дәүләт финанс-икътисад институтында (соңрак — Казан федераль университетының Икътисад һәм финанслар институты) физик культура укыта, физик тәрбия һәм спорт кафедрасы доценты була[6][5].

Гаиләсе

Ире — Рафаэль Батыр улы Дубов (1953—2017), фехтованиече, фехтование буенча тренер, халыкара категорияле судья[9]. Никахта ике бала тәрбияләп үстергәннәр: уллары Александр һәм кызлары Нина, икесе дә фехтование буенча спорт мастерлыгына кандидат булганнар[6].

Бүләкләре

Искәрмәләр

  1. ↑ Olga Knyazeva // https://pantheon.world/profile/person/Olga_Knyazeva
  2. ↑ Житлов Владимир Васильевич (рус.). Спорт-страна.ру (17 июнь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  3. ↑ Князева Ольга Николаевна (рус.). Онлайн-энциклопедия Tatarica (Институт Татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ) (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Князева Ольга Николаевна. Некролог (рус.). Газета «Республика Татарстан» (7 гыйнвар 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 Князева Ольга Николаевна (рус.). Общество «Динамо» (1 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  6. ↑ 1 2 3 4 Михаил Мельников. Олимпийская чемпионка Ольга Князева. 35 лет спустя (рус.). Деловой центр РТ — интернет-портал TatCenter.ru (28 июль 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  7. ↑ Ушла из жизни лучшая рапиристка мира-1975 Ольга Князева (рус.). Татар-информ (3 гыйнвар 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  8. ↑ Ольга Князева: профиль спортсмена (рус.). Olympteka.ru (4 гыйнвар 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  9. ↑ Дубов Рафаэль Батырович (рус.). Спорт-страна.ру (10 май 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.

Әдәбият

  • Князева Ольга Николаевна // Татарский энциклопедический словарь / Гл. ред. М. Х. Хасанов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999. — С. 280. — 704 с. — ISBN 0-9530650-3-0.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр