Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Рәмзия Габделхакова

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Габделхаков фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар


Рәмзия Гайса кызы Габделхакова (Юнысова; 2 ноябрь 1959, Иске Үтәмеш, Чирмешән районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — СССР һәм Россия татар шагыйрәсе, прозаик, драматург һәм журналист. 2000 елдан — Татарстан Республикасы Журналистлар берлеге, 2003 елдан — Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2015)[2][3].

Тәрҗемәи хәле

Рәмзия Габделхакова 1959 елның 2 ноябрендә Татарстан АССРның Чирмешән районы Иске Үтәмеш авылында укытучылар гаиләсендә туа. Сигезьеллык мәктәпне Түбән Каменка авылында тәмамлый[4][5].

1975—1979 елларда Казан кооператив техникумында укып, техник-технолог белгечлеге ала. Техникумны тәмамлагач, Азнакай районына эшкә җибәрелә. 1980 елда гаиләсе белән Лениногорск шәһәренә күченә һәм район кулланучылар җәмгыятенең җәмәгать туклануы предприятиеләрендә эшли[5].

1992 елда Лениногорск җирле радиотапшырулар редакциясендә хәбәрче һәм хисапчы вазифаларын башкара. 1998—2004 елларда Казан дәүләт университетының журналистика факультетында читтән торып укый. 1999—2000 елларда «Заман сулышы» газетында[5][2], соңрак Лениногорск балалар йортында китапханә мөдире булып эшли[6].

1990 елдан Лениногорск иҗат әһелләренең Шамил Бикчурин исемендәге «Чишмә» берләшмәсе әгъзасы була, 1999—2004 елларда аның җитәкчесе. 2000 елда Татарстан Республикасы Журналистлар берлегенә, 2003 елда Татарстан Язучылар берлегенә кабул ителә[6][5]. Әлмәт шәһәрендә яши[4][3].

Иҗаты

Рәмзия Габделхакова мәктәп елларында шигырьләр һәм хикәяләр яза. Беренче әсәрләре Чирмешән район газетында басыла. Шигырьләре һәм чәчмә әсәрләре «Казан утлары», «Сөембикә», «Идел», «Мәйдан» журналларында, республика һәм район газеталарында чыга[5][6].

1996 елда «Кар өстендә миләшләр» исемле беренче шигырьләр җыентыгы нәшер ителә. 2000 елда «Мәдәни җомга» газеты үткәргән «Гасыр башы — гасыр ахыры» бәйгесендә «Көмеш тун» хикәясе кызыксындыру бүләгенә лаек була[7].

«Өзелгән яфраклар» пьесасы Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында сәхнәләштерелә[6]. Аның «Китүчеләр» һәм «Сират күпере» хикәяләре әдәбият белгече Ландыш Йөзмөхәммәтованың постмодернистик татар прозасында уен алымы турындагы хезмәтендә тикшерелгән. Тикшеренүдә әлеге әсәрләрдә уен алымының эчтәлек һәм форма дәрәҗәсендә кулланылышы карала[8].

Китаплары

  • Кар өстендә миләшләр: шигырьләр. — Лениногорск, 1996. — 59 б.;
  • Көзге яшен: шигырьләр. — Казан: Рухият, 2005. — 224 б.;
  • Көмеш тун: хикәяләр. — Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2006. — 223 б.[7];
  • Тау артында кояш бар: роман, хикәяләр. — Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2011. — ISBN 978-5-298-02128-9[8];
  • Нишләттегез Гөлкәйне?!: повестьлар. — Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2014[6];
  • Канатсыз очыш: повесть һәм хикәяләр. — Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2019[9];
  • Кышлар үткәч кайтырмын…: повестьлар һәм хикәяләр. — Казан: Рухият, 2022. — 239 б.[10][11].

Шигырьләре «Җырларымны сиңа багышлыйм» (1995), «Чишмә җыры» (1998) һәм «Син дә шагыйрь, мин дә шагыйрь» (2001) күмәк җыентыкларына кертелгән[5].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Шамил Бикчурин исемендәге әдәби премия — «Кар өстендә миләшләр» җыентыгы өчен (1998)[2];
  • Саҗидә Сөләйманова исемендәге кызыксындыру премиясе — «Көзге яшен» җыентыгы өчен (2006)[6];
  • «Ел китабы — 2011» бәйгесендә өченче урын — «Тау артында кояш бар» китабы өчен[6];
  • Утыз Имәни исемендәге премия (2015)[3];
  • Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2015)[3];
  • Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби премия (2019)[3];
  • Фатих Хөсни исемендәге әдәби премия — елның иң яхшы проза әсәре өчен (2025)[12];
  • Рафаил Төхфәтуллин исемендәге премия — «Әдәбият» номинациясе (2025)[13].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 http://www.lencbs.ru/index.php/literaturnaya-karta-rajona/pisateli/ramziya-gabdulkhakova
  2. ↑ 1 2 3 Рамзия Гайсовна Габдулхакова (Юнусова) (рус.). «Слава-Дан Республики Татарстан» порталы. Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте органнарының бердәм порталы. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 Рәмзия Габделхакова Рафаил Төхфәтуллин исемендәге премиягә лаек булды. Татарстан Республикасы Язучылар берлеге. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 Чирмешәндә туып-үскән язучыларны һәм шагыйрьләрне очрашуга чакырдылар. Мәйдан. «Татмедиа» АҖ. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 Берлекнең яңа әгъзалары. Казан утлары (август 2003). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  6. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Иҗат сер ул, кеше үзе дә сер... Заман сулышы (31 октябрь 2014). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  7. ↑ 1 2 Габделхакова Рәмзия. Матбугат.ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  8. ↑ 1 2 Йөзмөхәммәтова Л. Н. (2014). «Постмодернистик татар прозасында уен алымы (М. Кәбиров, Р. Габделхакова иҗатлары мисалында)» (tt). Фәнни Татарстан: 59—64.
  9. ↑ Рәмзия Габделхакова — Канатсыз очыш. Татарстан китап нәшрияты. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  10. ↑ Благотворительный фонд «Татнефть» презентовал новые книги (рус.). «Татнефть» ГАҖ (8 декабрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  11. ↑ Габделхакова Рамзия Гайсина. Кышлар үткәч кайтырмын (рус.). Тубыл муниципаль округының үзәк китапханәсе (26 июнь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  12. ↑ Рузилә Мөхәммәтова. Әдәби премия лауреатлары билгеле  [тат.] (2025-01-23).
  13. ↑ Әлмәттә Рафаил Төхфәтуллин исемендәге премияләр тапшырылды  [тат.] (2025-04-25).

Сылтамалар

Төркемнәр