Сергей Военушкин
Сергей Фёдорович Военушкин (26 ноябрь 1929, Кызыл Бистә, Спас кантоны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 15 февраль 2012, Мәскәү) — СССР дәүләт һәм хуҗалык эшлеклесе, икътисадчы, икътисад фәннәре кандидаты (1976), РСФСР төзелеш материаллары сәнәгате министры (1979—1985), СССР төзелеш материаллары сәнәгате министры (1985—1989), КПСС Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1986—1990), X һәм XI чакырылыш РСФСР Югары Советы депутаты. РСФСРның атказанган төзүчесе (1979)[1].
Биография
Сергей Военушкин 1929 елның 26 ноябрендә Татарстан АССР Спас кантонының Красная Слобода авылында (хәзер — Татарстан Республикасы Спас районының Красная Слобода авылы)[2].
1947—1951 елларда Петрозаводскта Карел-Фин дәүләт университетында (КФДУ) укый, аны «геолог» белгечлеге буенча бик яхшыга тәмамлый. 1976 елда икътисад фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый[3].
Хезмәт һәм дәүләт эшчәнлеге[4][5]:
- 1952—1954 еллар — Карел АССРында СССР Геология министрлыгының Төньяк-Көнбатыш геология идарәсе геологик-разведка партияләре башлыгы;
- 1954—1958 еллар — Монголия Халык Республикасында озак сроклы хезмәт командировкасында (геологик-разведка эшләре җитәкчесе);
- 1958—1963 еллар — Карелия совнархозының Төзелеш материаллары сәнәгате идарәсе башлыгы урынбасары, башлыгы;
- 1963—1965 еллар — Петрозаводск шәһәрендә Төньяк-Көнбатыш совнархозының Төзелеш материаллары сәнәгате идарәсе башлыгы;
- 1965—1966 еллар — РСФСР Төзелеш материаллары сәнәгате министрлыгының Металл булмаган руда сәнәгате баш идарәсе башлыгы һәм коллегия әгъзасы;
- 1966—1970 еллар — СССР Төзелеш материаллары сәнәгате министрлыгының Металл булмаган руда сәнәгате баш идарәсе башлыгы урынбасары, башлыгы;
- 1970—1975 еллар — СССР Төзелеш материаллары сәнәгате министрлыгының План-икътисад идарәсе башлыгы һәм коллегия әгъзасы;
- 1975—1979 еллар — РСФСР төзелеш материаллары сәнәгате министрының беренче урынбасары;
- 1979 елның 26 марты — 1985 елның 15 июле — РСФСР төзелеш материаллары сәнәгате министры;
- 1985 елның 15 июле — 1989 елның 17 июле — СССР төзелеш материаллары сәнәгате министры.
Аның җитәкчелегендә цемент индустриясе предприятиеләрен техник яңадан коралландыру, цементны коры ысул белән җитештерүне кертү, СССРда җыелма тимер-бетон һәм индустриаль йортлар салу куәтләрен киңәйтү буенча төп программалар гамәлгә ашырыла[6].
1989 елның июленнән — союз күләмендәге персональ пенсионер. 1989—1991 елларда СССР Төзелеш буенча дәүләт комитеты (Госстрой СССР) рәисенең беренче урынбасары, хөкүмәт аппаратында һәм төзелеш индустриясе эшкуарларының тармак берлекләрендә киңәшче булып эшли[7].
2012 елның 15 февралендә 83 нче яшендә Мәскәүдә вафат була. Троекуров зиратында (22 нче участокта) җирләнгән[7].
Иҗтимагый эшчәнлек
- 1951 елдан КПСС әгъзасы. КПСС Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы итеп сайлана (1986—1990 еллар, КПССның XXVII съездында сайлана);
- КПССның XIX Бөтенсоюз конференциясе делегаты (1988)[8];
- Саратов өлкәсеннән X (1980—1985) һәм XI (1985—1990) чакырылыш РСФСР Югары Советы депутаты итеп сайлана.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- Ике Хезмәт Кызыл Байрагы ордены;
- «Хөрмәт Билгесе» ордены;
- РСФСРның атказанган төзүчесе (1979)[1];
- Россиянең Мактаулы төзүчесе;
- «Мактаулы цементчы» билгесе[6];
- СССР һәм Россия Федерациясе медальләре[3].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 Институт Татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ. Красная Слобода: история и выдающиеся уроженцы (рус.). Электронная версия Татарской энциклопедии TATARICA (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
- ↑ Администрация Спасского муниципального района. Сергей Фёдорович Военушкин (рус.). Официальный сайт Спасского муниципального района Республики Татарстан (4 гыйнвар 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
- ↑ 1 2 Музейный комплекс Республики Татарстан. Военушкин Сергей Фёдорович (рус.). Информационный ресурс «Татарстан в Великой Отечественной войне» (12 май 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
- ↑ 26 ноября 1929 г. родился Сергей Федорович Военушкин. Национальный архив Республики Карелия. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
- ↑ Памяти С.Ф.Военушкина (2012-02-20). 20 август 2026 тикшерелде.
- ↑ 1 2 Интернет-портал «Цементная промышленность». Военушкин Сергей Фёдорович (рус.). Отраслевой информационный ресурс Rucem.ru (20 ноябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
- ↑ 1 2 Проект «Московские могилы». Военушкин Сергей Фёдорович (1929—2012) (рус.). Мемориальный портал Moscow-tombs.ru (27 август 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
- ↑ Президиум XIX Всесоюзной конференции КПСС. XIX Всесоюзная конференция КПСС: Стенографический отчёт (Том 2) (рус.). Издательство политической литературы (5 июль 1988). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
Әдәбият
- Государственная власть СССР. Высшие органы власти и управления и их руководители. 1923—1991 гг. / сост. В. И. Ивкин. — М.: РОССПЭН, 1999. — 639 с. — ISBN 5-8243-0014-3.
- Центральный комитет КПСС, ВКП(б), РКП(б), РСДРП(б) / сост. Ю. В. Горячев. — М.: Издательский дом «Парад», 2005. — 496 с. — ISBN 5-8061-0062-6.
- Татарская энциклопедия / гл. ред. М. Х. Хасанов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. — Т. 1. — С. 607. — ISBN 5-85247-035-X.
- Военушкин Сергей Фёдорович // Карелия: энциклопедия / гл. ред. А. Ф. Титов. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. — Т. 1. — С. 224. — ISBN 978-5-8430-0123-0.