Сергей Егоров (1899)

Сергей Петрович Его́ров (2 (14) октябрь 1899, Алатыр, Алатыр өязе, Сембер губернасы, Россия империясе — 13 декабрь 1969, Казан) — совет нефтьче-геологы, Шөгер һәм Ромашкино нефть ятмаларын ачуда катнашучы, Татарстанда эре девон нефть ятмаларын эзләү һәм разведкалау методикасын эшләүчеләрнең берсе, Сталин премиясе лауреаты (1950)[1][2][3].

Тормыш юлы

Сембер губернасының Алатырь өязе Алатыр шәһәрендә туган. Метрикә кенәгәсендә туу датасы ул вакытта гамәлдә булган Юлиан календаре буенча 1899 елның 2 октябре дип язылган, бу исә Григориан календаре буенча 14 октябрьгә туры килә[4].

Хезмәт эшчәнлеген 1917 елда башлый: тимер юлда статистик, кочегар һәм конторщик булып эшли[2]. 1919—1923 елларда Кызыл гаскәрдә хезмәт итә[1][2]. 1929 елда В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының физика-математика факультетын тәмамлый һәм геология өлкәсендә специальләшә[3][2]. 1929—1940 елларда Халык хуҗалыгы югары советының (ХХЮС, рус. ВСНХ) Геология комитеты партияләре эшләрендә катнаша, ХХЮСның Ашламалар буенча фәнни институтының тау-геология бүлегендә хезмәт куя, Мәскәү—Идел каналы һәм Куйбышев гидротөенен төзү өчен геологик эзләнүләр үткәрә. Уфа, Мәскәү һәм Казан геология оешмаларында эшли, «Татгеолбюро» предприятиесе партияләре белән җитәкчелек итә[2][1].

1940 елдан «Татнефтегазразведка» трестында эшли: 1940—1947 елларда Шөгер нефть разведкасының өлкән геологы була, 1947—1965 елларда трестның геология бүлеген җитәкли. 1965 елда Казан геология экспедициясе башлыгы урынбасары була[2][1]. Бер үк вакытта 1954—1957 елларда Казан университетында укыта[1].

1969 елның 13 декабрендә Казанда вафат була[1][2].

Геология разведкасына керткән өлеше

Егоров 1943 елда сәнәгать күләмендәге нефть алынган Шөгер ятмасын һәм 1948 елда ачылган Ромашкино ятмасын ачуда катнаша[1][3][5]. Аның катнашында ачылган башка ятмалар исәбендә — Яңа Елхау, Бондюг һәм Алабуга ятмалары. Барлыгы аның катнашында Татарстан территориясендә йөзгә якын нефть ятмасы ачыла[1][2]. Егоров Татарстанның девон катламнарында эре нефть ятмаларын эзләү һәм разведкалау методикасын эшләүчеләрнең берсе була[1][2]. 50 дән артык фәнни хезмәт бастырып чыгарган[2].

Төп хезмәтләре

  • Егоров С. П. Татарстан АССРның һәм Киров өлкәсе белән Удмурт АССРның чиктәш өлешләренең яңа тектоник схемасы (Новая тектоническая схема Татарской АССР и сопредельных частей Кировской области и Удмуртской АССР) // Геология нефти и газа. — 1960. — № 12. — С. 4—6.
  • ТАССР тектоникасы (Тектоника ТАССР) // Геология СССР. — 1967. — Т. 11, ч. 1. — Авторлыкта (В соавторстве).

Бүләкләре һәм премияләре

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Егоров Сергей Петрович (рус.). Tatarica: Татарская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Степанов В. Ф. Егоров Сергей Петрович (рус.). Чувашская энциклопедия. Чувашский государственный институт гуманитарных наук. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Волчек Г. Историческое открытие. Татарская нефтянка до и во время Великой Отечественной войны (рус.). Национальная ассоциация нефтегазового сервиса (1 август 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  4. ↑ Егоров Сергей Петрович (рус.). Знаменательные и памятные даты Чувашии. Национальная библиотека Чувашской Республики. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  5. ↑ Бусиль Л. Данис Нургалиев: «Более 2000 выпускников Казанского университета приняли участие в освоении Ромашкинского месторождения» (рус.). Институт геологии и нефтегазовых технологий Казанского федерального университета (25 апрель 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.

Әдәбият

  • Степанов В. Ф. Егоров Сергей Петрович // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2006. — Т. 1: А—Е. — С. 558.