Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Тоба (күл)

Тоба күле
Landsat иярчене фотосурәте
Урнашу Төньяк Суматра, Индонезия
ДӨК биеклеге 905 м
Мәйдан 1130 км2
Иң зур тирәнлек 505 м
Күләм 240 км3
Чыгучы елгалар Асахан
Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Тоба (мәгънәләр) битенә күчегез.

Тоба күле (индон. Danau Toba) - 2°41′04″ с. ш. 98°52′32″ в. д.GЯO урнашкан күл һәм супер-янартау. Күл озынлыгы - 100 километр, киңлеге - 30 километр. Индонезияның Суматра утравының төньяк өлешенең уртасында урнашкан күл 2°53′ с. ш. 98°31′ в. д.GЯO белән 2°21′ с. ш. 99°06′ в. д.GЯO нокталары арасында сузыла. Индонезияның иң эре күле һәм дөньяның иң эре янартау күле булуы мәгълүм.[1]

Геология

Атылу

Төп мәкалә: Тоба һәлакәте
Файл:Lake Toba location.png
Тоба күленең урнашу урыны харитада кызыл ноктасы белән күрсәтелгән.

Атылу Көньяк Азияны якынча 15 см көл юрганы каплады; үзәк Һиндстандагы бер җирлегендә бүгенге көндә сакланган көл юрганы тирәнлеге 6 м[2], Малайзия кайбер урыннарында 9 м янартау көле белән капланган иде.[3] Монын өстеннән, вакыйга нәтиҗәсендә атмосферага әчелек яңгырына китергән 10 000 миллион тонна күкерт әчелеге[4] [чыганагы?] яки 6 000 миллион тонна күкерт диоксиды[5] эләгүенә китергән.

Соңгы арадагы активлык

2010 елның 26 октябрь көне Индонезияның Пагай-селатан утравының 36 км көньяк-көнбатышта 3 м бөеклектә цунами тудырган 7,7 дәрәҗәсендә җиртетрәве урын алды.

2012 елның 10 гыйнварында регионда 7,3 бөеклеге җиртетрәү урын алды.

Атылу мөмкинлеге

GRACE иярчене күрсәткәненчә, Суматра утравы тирәсендәге 2004 елгы җиртетрәве[6] Җир шарының формасын үзгәртте[7]. Якын тирәдә соңгы арада урын алган җиртетрәүләре бу колоссаль климат-үзгәртүче магма активлыгын башлата алуы мөмкин.

undefined
Файл:Tradbatakhouse.jpg
Тоба күле буендагы Амбарита торак пунктагы традицион Батак йорты

Кешеләрe

Флора һәм фауна

Күренеш

undefined

Галерея

Шулай ук карагыз

Искәрмәләр

  1. ↑ Worldlakes.org
  2. ↑ (1993) «Toba ash on the South Asia and its implications for correlation of late pleistocene alluvium». Quaternary Research 40 (1): 10–19. DOI:10.1006/qres.1993.1051.
  3. ↑ Scrivenor, John Brooke (1931). The Geology of Malaya. London: MacMillan. OCLC 3575130 . , noted by Weber.
  4. ↑ (2001) «Cooling of the South China Sea by the Toba Eruption and correlation with other climate proxies ∼71,000 years ago». Geophysical Research Letters 28 (20): 3915–3918. DOI:10.1029/2000GL006113.
  5. ↑ (2009) «Did the Toba volcanic eruption of ~74k BP produce widespread glaciation?». Journal of Geophysical Research 114: D10107. DOI:10.1029/2008JD011652.
  6. ↑ Gross, Richard The Gravitational Signature of the December 26, 2004 Sumatran Earthquake. University of Texas Center for Space Research (октябрь 2005). Мөрәҗәгать итү датасы: декабрь 2011. Архивировано 6 март 2012 года.
  7. ↑ Satellite Data Reveals Gravity Change From Sumatran Earthquake, Ohio State University Research News (August 2006). 1 декабрь 2011 тикшерелде.

Өстәмә әдәбият

  • Rampino, Michael R. and Stephen Self (1993). «Climate-volcanism feedback and the Toba eruption of 74,000 Years Ago». Quaternary Research 40 (3): 269–280. DOI:10.1006/qres.1993.1081.
  • Vazquez, Jorge A. and Mary R. Reid (2004). «Probing the accumulation history of the voluminous Toba Magma». Science 305 (5686): 991–994. DOI:10.1126/science.1096994. PMID 15310899.
  • Petraglia, M. et al. (2007). «Middle Paleolithic Assemblages from the Indian Subcontinent Before and After the Toba Super-Eruption». Science 317 (5834): 114–116. DOI:10.1126/science.1141564. PMID 17615356.

Сылтамалар

Төркемнәр