Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Фоат Нуретдинов

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Нуретдинов фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Фоат Шәйхетдин улы Нуретдинов (рус. Фоат Шайхутдинович Нурутдинов; 1 ноябрь 1938, Нарат-Елга, Татарстан АССР) — СССР һәм Россия спортчысы, җиңел атлетика буенча тренер-педагог. Җиңел атлетика ун төр ярышы буенча СССРның спорт мастеры (1968), РСФСРның (1990) һәм СССРның атказанган тренеры (1991)[1].

Тәрҗемәи хәле

Фоат Нуретдинов 1938 елның 1 ноябрендә Татарстан АССРның Чистай районы Нарат-Елга авылында (хәзерге Татарстан Республикасының Чистай районы) туа[1]. Милләте буенча — татар.

1963 елда Казан дәүләт педагогика институтының физик тәрбия факультетын тәмамлый[1]. 1959—1965 елларда җиңел атлетика дисциплиналары буенча күптапкырлар Татарстан АССР чемпионы була, ун төр ярышта һәм йөгерү төрләрендә уңышлы чыгыш ясый[2].

1963—1965 елларда Казан югары хәрби команда-инженер училищесында физик әзерлек укытучысы булып эшли[1]. 1965—1975 елларда Курган шәһәрендә Югары спорт осталыгы мәктәбе тренеры вазифасын башкара, бер үк вакытта «Труд» ирекле спорт җәмгыятенең Курган өлкә советы өлкән тренеры була[3]. 1973 һәм 1974 еллардагы бөтенсоюз ярышлары нәтиҗәләре буенча СССРның ун иң яхшы җиңел атлетика тренерының берсе дип таныла[4].

1975 елдан һөнәри эшчәнлеге Яр Чаллы шәһәре белән бәйле[4][1]:

  • 1975—1979 елларда — Кама автомобиль заводы («КамАЗ») спорт клубының 3 нче балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе директоры, «Гренада» стадионы һәм республикада беренче кабартмалы җиңел атлетика манежы төзелеше белән җитәкчелек итә;
  • 1979—1981 елларда — Яр Чаллы шәһәренең «Строитель» стадионы директоры;
  • 1981—1986 елларда — Яр Чаллы шәһәренең йортлар төзү комбинатында тренер-укытучы;
  • 1986—1989 елларда — Яр Чаллы педагогия училищесының физик тәрбия җитәкчесе;
  • 1985—1992 елларда — Татарстан АССР Физик культура һәм спорт буенча дәүләт комитетының үзәк спорт клубы өлкән тренер-укытучысы;
  • 1992—2004 елларда — Волгоград дәүләт физик культура институтының (хәзерге Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты) Яр Чаллы филиалы җиңел атлетика кафедрасы доценты;
  • 2004 елдан — Яр Чаллы шәһәренең «Дельфин» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе муниципаль мәгариф учреждениесенең тренер-укытучысы.

Спорттагы казанышлары

Гамәлдәге спортчы буларак, Фоат Нуретдинов җиңел атлетика күптөрле ярышлары дисциплиналарында чыгыш ясый. 1968 елда ун төр ярыш буенча нормативны үти һәм «СССР спорт мастеры» исеменә лаек була. Идел буе зона ярышларының һәм җиңел атлетика буенча Татарстан АССР чемпионатларының күптапкырлар җиңүчесе һәм призёры (1959—1965 еллар)[2].

Тәрбияләнүчеләре

Күпьеллык тренерлык эше дәвамында халыкара дәрәҗәдәге җиңел атлетлар плеядасын, бөтенсоюз һәм дөнья беренчелекләренең җиңүчеләрен һәм призёрларын әзерли[1]:

  • Л. Ф. Нуретдинова — СССРның атказанган спорт мастеры, 4×400 м эстафетада Барселонадагы 1992 елгы Олимпия уеннары чемпионы һәм 800 м йөгерүдә көмеш призёр, дөнья чемпионы (1991 ел, Токио), Европа чемпионатының бронза призёры (1990 ел, Сплит), Игелекле ихтыяр уеннарының көмеш призёры (1990 ел, Сиэтл)[5][6];
  • Г. В. Алексанова — җиңел атлетика буенча СССР спорт мастеры;
  • М. Балабанова — җиңел атлетика буенча СССР спорт мастеры;
  • С. В. Осетрин — җиңел атлетика буенча СССР спорт мастеры;
  • О. Н. Шушарина — җиңел атлетика буенча СССР спорт мастеры[1].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • СССРның спорт мастеры (1968);
  • РСФСРның атказанган тренеры (1990);
  • СССРның атказанган тренеры (1991);
  • «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005);
  • «Россия Дәүләт спорт комитетына 80 ел» медале (2003)[2];
  • «Татарстан Республикасында физик культура һәм спортны үстерүдәге казанышлар өчен» мактау билгесе[7];
  • «Татарстан Республикасының физик культура һәм спорт отличнигы» күкрәк билгесе[4].

Гаиләсе

  • Кызы — Лилия Нуретдинова (1963 елның 15 декабрендә туа), СССР һәм Россия җиңел атлеты, 1992 елгы Олимпия чемпионы, 1991 елгы дөнья чемпионы, СССРның атказанган спорт мастеры[6][5].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 ТР ФА Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты. Нурутдинов Фоат Шайхутдинович (рус.). Tatarica онлайн-энциклопедиясе (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Татарстан Республикасының спорт даны музее. Нурутдинов Фоат Шайхутдинович (рус.). ТР Спорт мирасының рәсми порталы (1 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  3. ↑ «Спорт-страна.ру» тарихи-спорт проекты. Нурутдинов Фоат Шайхутдинович (рус.). «Спорт-страна.ру» порталы (17 сентябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Яр Чаллы шәһәре мэриясе. Почётные граждане и выдающиеся деятели (рус.). Яр Чаллы шәһәренең рәсми сайты (1 гыйнвар 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  5. ↑ 1 2 «Челнинские известия» газетасы редакциясе. Олимпия чемпионы Лилия Нуретдинова иттән баш тарткан һәм медальләрен капчыкта саклый (рус.). «Челнинские известия» басмасы (21 сентябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  6. ↑ 1 2 «Татцентр» эшлекле үзәге. Лилия Нуретдинова: Үз медалемне мин бер елдан соң гына алдым (рус.). «TatCenter.ru» порталы (23 ноябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  7. ↑ Кама дәүләт физик культура институты. История легкой атлетики в Республике Татарстан (рус.). Studfile фәнни-мәгариф порталы (2 май 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.

Әдәбият

  • Татарская энциклопедия: В 6 т. / Гл. ред. М. Х. Хасанов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2008. — Т. 4 (М—П). — 768 с. — ISBN 978-5-902375-05-0.
  • Энциклопедия физической культуры и спорта Республики Татарстан. — Казань: Идел-Пресс, 2015. — 420 с.
  • Коновалов И. Е., Кузнецова З. М. История развития лёгкой атлетики в Республике Татарстан: учебное пособие. — Набережные Челны: КамГИФК, 2005. — 128 с.

Сылтамалар

Төркемнәр