Эльмир Низамов
Эльмир Җәүдәт улы Низамов (тат. Эльмир Җәүдәт улы Низамов; 24 декабрь 1986, Сембер) — Россия пианисты һәм композиторы, Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенең композиция кафедрасы мөдире (2021 елдан). Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2020)[1]. Яшь мәдәният эшлеклеләре өчен Россия Федерациясе Президенты премиясе (2020) һәм Муса Җәлил премиясе (2015) лауреаты.
Тәрҗемәи хәле
Эльмир Низамов 1986 елның 24 декабрендә Сембердә туа. Ул завод эшчеләре гаиләсендәге бердәнбер бала[2]. Аның әти-әнисе Чүпрәле районының Татар Шатрашаны авылыннан. Музыка белән чагыштырмача соң, 11 яшендә, шөгыльләнә башлый: ул Сембер шәһәренең 12 нче музыка мәктәбенә укырга керә, ярты елдан соң үз көйләрен иҗат итә башлый[3]. 14 яшендә ул фортепиано һәм скрипка өчен язылган «Ут биюе» әсәре өчен Сембер өлкәсендә узган «Яңа исемнәр» бәйгесенең Гран-приена ия була[4].
2006 елда Сембер музыка училищесының фортепиано бүлеген тәмамлый, шуннан соң Казанга күченә[5]. 2011 елда Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенең композиторлык факультетын (профессор А. Б. Луппов сыйныфы) тәмамлый. 2014 елда консерватория аспирантурасын тәмамлап, Венадагы Арнольд Шёнберг академиясендә (Австрия), 2015 елда Чайковский шәһәрендәге Яшь композиторлар өчен халыкара академиядә стажировка үтә[3][5].
Иҗаты
Эльмир Низамов — күпжанрлы автор: ул академик симфоник һәм камера-инструменталь музыка, хор әсәрләре, романслар, опералар, шулай ук эстрада җырлары, кино һәм театр өчен музыка яза[6]. Аның әсәрләрен Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестры, Санкт-Петербург филармониясенең академия симфоник оркестры һәм Монте-Карло филармония оркестры башкара[7].
Композиторның иң әһәмиятле эшләре арасында — татар тарихында беренче мюзикл «Алтын Казан» (2011), Ренат Харис либреттосына язылган «Кара пулат» опера-риваяте (2015) һәм Рудольф Нуриев тормышына багышланган «Көзге» монооперасы (2019)[8]. 2023 елда җырчы Эльмира Кәлимуллина белән берлектә «Мин җырымда калам» исемле татар музыкасы альбомын чыгара, шулай ук М. Җәлил исемендәге Опера һәм балет театры сәхнәсендә аның «Миллиганның шәхесләре» балетының премьерасы уза[9][10].
Низамов театр композиторы буларак актив эшли, ул дистәләгән спектакльгә, шул исәптән «Кешеләр мәхәббәте» (Казан Яшь тамашачылар театры) һәм «Әтәч менгән читәнгә» (Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры) спектакльләренә музыкаль бизәлеш иҗат итә. 2024 елда «Аладдин» һәм «Алисә могҗизалар илендә» куелышларына музыка яза[11].
Кинематограф өлкәсендә Эльмир Низамов «Күз алдына китер» (режиссёры — Илшат Рәхимбай) кыскаметражлы фильмына музыка авторы буларак дебют ясый, бу эше өчен ул 2017 елда Италиядә узган Religion Today кинофестивалендә «Иң яхшы саундтрек» бүләгенә лаек була. Ул шулай ук «Тапшырылмаган хатлар» һәм «Кире» тулыметражлы фильмнарына музыка яза. Ул - 2020 елда популяр булган «Зөләйха күзләрен ача» сериалының «Өмет йолдызы» саундтрегы авторы[12].
Педагогик эшчәнлеге
Эльмир Низамов Казан дәүләт консерваториясендә укыта. Өлкән укытучыдан башлап, 2021 елда ул консерваториянең композиция кафедрасы мөдире итеп билгеләнә, шулай ук композиция һәм музыка теориясе кафедрасы доценты булып тора[5]. 2026 елда Майя Плисецкая исемендәге Милли премиянең экспертлар советы составына керә[13].
Җәмәгать эшчәнлеге
Композитор — Россия Федерациясе Композиторлар берлеге әгъзасы һәм Татарстан Республикасы Композиторлар берлеге идарәсе әгъзасы[14]. Ул Россия Композиторлар берлегенең Яшьләр бүлеге эшендә актив катнаша, аның Татарстан филиалын җитәкли[3].
Бүләкләре
- Муса Җәлил премиясе лауреаты (2015) — «Алтын Казан» мюзиклын иҗат иткән өчен[15];
- Дамир Сираҗиев премиясе (2016) — Татарстан Республикасы театрлары спектакльләренә оригиналь музыка язган өчен[7];
- Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (2020)[5];
- Яшь мәдәният эшлеклеләре өчен Россия Федерациясе Президенты премиясе (2020) — Ватан композиторлык мәктәбе традицияләрен дәвам итүгә керткән өлеше өчен[16].
Искәрмәләр
- ↑ Минниханов присвоил звания заслуженных деятелей искусств РТ живописцу и доценту Казанской консерватории (рус.). БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 31 октябрь 2021. Архивировано 31 октябрь 2021 года.
- ↑ Эльмир Низамов: «Самый татарский музыкальный инструмент – это оркестр» (рус.). Татар-информ (25 апрель 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ 1 2 3 Эльмир Низамов: "У нас есть всё, чтобы создавать искусство" (рус.). Журнал «Казань» (12 февраль 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Эльмир Низамов (композитор) (рус.). Музыкальная карта (9 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Низамов Эльмир Жавдетович – краткая справка (рус.). Реальное время (27 ноябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Низамов Эльмир Жавдетович (рус.). Радио Орфей (9 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ 1 2 Эльмир Низамов – композитор (рус.). Ticketland (9 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Эльмир Низамов: Авиатор (рус.). Фирма «Мелодия» (9 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Эльмир Низамов и Эльмира Калимуллина презентовали новый альбом (рус.). Национальный музей РТ (1 гыйнвар 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Эльмир Низамов: «Наше время музыкально агрессивное. Мажора нам не хватает!» (рус.). Татар-информ (18 ноябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Эльмир Низамов в Apple Music (рус.). Apple Music (26 ноябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Музыка в кино и после (рус.). Журнал «Казань» (17 май 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ В России учредили национальную премию имени Майи Плисецкой (рус.). Фонтанка.ру (30 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Композитор — Татарстан Композиторлар берлеге (рус.). kompozitor.tatar. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Эльмир Низамов стал лауреатом премии Президента... (рус.). Министерство культуры Республики Татарстан (23 март 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
- ↑ Winners of the 2020 Presidential Prize for Young Culture Professionals (рус.). Президент России (23 март 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.