Эрбет агачы (ыруг)
Эрбет агачы (лат. Cedrus) — наратчалар гаиләлегенә караган олиготип ыруг.
Таралыш
Табигатьтә ыруг ареалы Урта Диңгез буйлары көньяк һәм көнчыгыш тау төбәкләрендә, Гималайлар көнбатыш районнарында, шулай ук Кырымның көньяк ярында Акъяр шәһәреннән Кара-Даг тавына кадәр үсә. Лөбнан эрбет агачы Әдистә очрый.
Тасвир
Мәңге яшел 40-50 м озынлыгындагы агачлар, җәелеп үскән ябалдашы белән.
Эрбет агачының кайрысы караңгы-соры төсле, ылысы инә сыман.
Көзен чәчәк ата.
Мәгънә
Эрбет үзагачы бик кыйммәт һәм нык, җиһаз, кораб төзүдә кулланыла.
Чын эрбет агачларының орлыклары Себер эрбет агачы орлыкларыннан аермалы буларак ашарга яраксыз.
Лөбнан эрбет агачы - илнең символы.
Атама
Эрбет атамасы астында шулай ук бүтән агачлар билгеле:
- Себер эрбет агачы (Pinus sibirica - Себер нараты), Россиядә Эрбет агачы дип нәкъ шушы агач атала, аның эрбет чикләвеге ашарга яраклы, шифалы һәм файдалы ашамлык.
- Канада кызыл эрбет агачы
- Көнчыгыш кызыл эрбет агачы
- Әләскә сары эрбет агачы
- Испан эрбет агачы
Сылтамалар
- Забелин И. И. Род 8. Cedrus — Кедр // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов и Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1949. — Т. I. Голосеменные. — С. 176—184. — 464 с. — 3000 экз.
- Род 40. Кедр — Cedrus Link // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома М. М. Ильин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1934. — Т. I. — С. 159. — 302 + XVI с. — 5000 экз.
- ↑ United States Department of Agriculture Plants Database (ингл.)
- ↑ Flora Reipublicae Popularis Sinicae, volume 7 / за ред. Ч. Ваньцзюнь, Ф. Лиго — 1978. — Т. 7. — С. 200.
- ↑ 彭莳嘉, 罗源, 蔡宏宇, 张晓玲, 王志恒 全球变化情景下的中国木本植物受威胁物种名录, A new list of threatened woody species in China under future global change scenarios (кит.) // 生物多样性 — 2022. — Т. 30, вип. 5. — С. 21459. — ISSN 1005-0094 — doi:10.17520/BIODS.2021459
- ↑ 肖翠, 刘冰, 吴超然, 马金双, 叶建飞, 夏晓飞, 林秦文 北京维管植物编目和分布数据集, A dataset on inventory and geographical distributions of vascular plants in Beijing, China [неопр.] // 生物多样性 — 2022. — Т. 30, вип. 6. — С. 22064. — ISSN 1005-0094 — doi:10.17520/BIODS.2022064
- ↑ 1 2 Maarten J.M. Christenhusz, Reveal J. L., Farjon A., Gardner M. F., Mill R. R., Chase M. W. A new classification and linear sequence of extant gymnosperms (ингл.) // Phytotaxa: A rapid international journal for accelerating the publication of botanical taxonomy — Magnolia Press, 2011. — Vol. 19, Iss. 1. — P. 55–70. — ISSN 1179-3155; 1179-3163 — doi:10.11646/PHYTOTAXA.19.1.3
- ↑ Australian Plant Name Index (ингл.)
- ↑ Энглер А. Die natürlichen Pflanzenfamilien, 13. Band: Gymnospermae: nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten insbesondere den Nutzpflanzen — 1926.