Югары Ослан авыл җирлеге
Югары Ослан авыл җирлеге — Татарстанның Югары Ослан районы составындагы авыл җирлеге статусына ия муниципаль берәмлек. Аңа Югары Ослан авылы, Киров исемендәге поселок һәм Студенец авылы керә. Административ үзәге — Югары Ослан, ул бер үк вакытта муниципаль районның да үзәге булып тора[3].
Географик урнашуы
Җирлек Иделнең уңъягында, Татарстанның көнбатыш өлешендә урнашкан. Аның административ үзәге Казан тимер юл станциясеннән көнбатышка таба 11 км ераклыкта[4]. Студенец авылы Куйбышев сусаклагычы ярында, Югары Осланнан көньякка таба 5 км ераклыкта урнашкан[5].
Тарихы
Җирлеккә керә торган торак пунктларның тарихы хәзерге муниципалитет оешканчы ук башлана. Югары Ослан 1594 елгы язма кенәгәләрдә тасвирлана[4]. Студенец 1646 елдан билгеле. Башта Студенец халкы Зөя Троице-Сергиев монастырена карый, 1764 елда икътисади крестьяннар категориясенә күчерелә[5].
Хәзерге муниципаль статус Татарстан Республикасының 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ЗРТ номерлы кануны белән билгеләнә. Закон җирлекнең составын, административ үзәген һәм чикләрен билгели. Ул рәсми рәвештә басылып чыккан көннән — 2005 елның 1 февраленнән үз көченә керә[3].
Халкы һәм җирлек составы
2023 елның февралендә җирлек территориясендә 5373 кеше теркәлә. Торак пунктлар буенча теркәлгән яшәүчеләр саны таблицада китерелә, бу мәгълүматлар халык санын алу нәтиҗәләре булып тормый[6].
| Торак пункт | Төре | Яшәүчеләр саны |
|---|---|---|
| Югары Ослан | авыл, административ үзәк | 5012 |
| Киров исемендәге | поселок | 341 |
| Студенец | авыл | 20 |
| Барлыгы | 5373 |
Территория өчен халыкның сезонлы артуы хас: сезон вакытында яшәүчеләр саны сизелерлек арта[7].
Җирле үзидарә
Җирлектә Депутатлар советы һәм башкарма комитет эшли. 2024 елның сентябрендә Совет җирлек башлыгы итеп Евгений Варакинны сайлый[8]. 2026 елның октябренә җирлекнең башкарма комитетын Алексей Архиреев җитәкли[9].
2025 елда җирлек бюджетының үз керемнәре 20,6 млн сум, чыгымнары 28 млн сум тәшкил итә. Бюджет акчалары, аерым алганда, юлларны карап тотуга, урамнарны яктыртуга һәм төзекләндерүгә юнәлтелә[7].
Инфраструктура
2023 ел башына җирлектә 113 урам исәпләнә, юлларның гомуми озынлыгы 61,2 км тәшкил итә. 62 урамдагы 25,5 км юлның каты өслеге булмый[6].
2022 елда Югары Осланда модульле балалар амбулаториясе һәм җирлекнең башкарма комитеты бинасы файдалануга тапшырыла, административ үзәктәге һәм Киров исемендәге поселоктагы күпфатирлы йортларның ишегаллары төзекләндерелә[6]. 2025 елда Чехов урамы реконструкцияләнә, Гагарин урамында һәм Печище трактында юл эшләре үткәрелә[7]. 2026 елның октябренә Дальняя урамының дәвамы булган 300 метрлы вак таш җәелгән юл участогы төзекләндерелә, бу Киров исемендәге бистәнең район үзәге белән элемтәсен яхшырта[9].
Мәдәният һәм истәлекле урыннар
Югары Осланда 2001 елда туган якны өйрәнү музее ачыла. Аның экспозициясе район халкының археологиясенә, тарихына һәм көнкүрешенә багышлана. Авылда 1831—1838 елларда төзелгән Никольская чиркәве һәм 2002 елда ачылган «Салихҗан» мәчете эшли. 2015 елда якташларга мемориал куелган Геройлар паркы ачыла[4].
Искәрмәләр
- ↑ ОКТМО (рус.)
- ↑ 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Федераль дәүләт статистикасы хезмәте.
- ↑ 1 2 Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования «Верхнеуслонский муниципальный район» и муниципальных образований в его составе. Республика Татарстан (1 февраль 2005). — Закон Республики Татарстан от 31 января 2005 года № 19-ЗРТ, статьи 1–3. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 Верхний Услон. Татарская энциклопедия Tatarica. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Студенец. Татарская энциклопедия Tatarica. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Муфталиев Н. Игнорирование самообложения — «традиция» жителей Верхнего Услона. Волжская новь (11 февраль 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 Бузунова Н. Сход в Верхнем Услоне: прорыв в инфраструктуре и качество жизни для жителей. Волжская новь (6 февраль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.
- ↑ Кузнецова Э. Евгений Варакин возглавил Верхнеуслонское сельское поселение. Татар-информ (12 сентябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Салихзанова Д. Новая дорога соединила поселки Кирова и Новый с Верхним Услоном. Волжская новь (1 октябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 октябрь 2026.