Әмир Мәҗитов

1928 елның 11 декабрендә Бондюг бистәсендә (хәзер Менделеевск шәһәре) туа. Әмир – гаиләдәге алты баланың иң олысы. 1932 елда, Әмиргә 4 яшь булганда, аның гаиләсе Яр Чаллыга, 1937 елда Казанга күчеп килә. Күченүләр «Кызыл Татария», соңрак «Социалистик Татарстан» газетлары журналисты булган әтисенең эше белән бәйле.

1949 елда Казан сәнгать училищесын тәмамлый. Биографик чыганаклар буенча, аның диплом эшенә Мәскәүдә югары бәя бирелә^[2]. 1950 елда Ереван сәнгать институтына укырга керә, әмма ике семестр укыгач, Суриков исемендәге Мәскәү сәнгать институтының оста Мочальский җитәкчелегендәге станок рәсем сәнгате факультетына күчә.

1955 елда институтны тәмамлап, юллама буенча Ярославльгә китә һәм, 1979 елга кадәр шунда яшәп, җирле сәнгать училищесында укыта. 1957 елда аның «Утро на привале» исемле картинасы Мәскәүдә узган VI Бөтендөнья яшьләр һәм студентлар фестиваленә багышланган халыкара күргәзмәдә катнашып, югары бәягә лаек була һәм күп тапкырлар репродукцияләнә^[2].

1958 елдан — СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы. 1964—1968 һәм 1970—1977 елларда Рәссамнар берлегенең Ярославль оешмасы идарәсе рәисе итеп сайлана. 1968 елда яшьләргә багышланган тематик картиналар циклы өчен Ленин комсомолы премиясенә лаек була. 1970 елда «РСФСРның атказанган рәссамы» дигән мактаулы исем ала.

1979 елда Казанга кайта. 1982 елдан Татарстан АССР Рәссамнар берлеге идарәсе рәисе вазифасын башкара. Казан чорында шәһәр пейзажлары һәм милли тематика буенча күп эшли.

1988—1991 елларда Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы Рәссамнар берлеге идарәсе составына керә^[3].

1992 елның 23 мартында вафат була.

Әмир Мәҗитовның хезмәтләре Мәскәү (1954, 1957), Вена (1959), Финляндия һәм башка илләрдә уздырылган Бөтенсоюз һәм халыкара күргәзмәләрдә күрсәтелә^[4].

Рәссам станоклы һәм монументаль рәсем сәнгате жанрларында эшли, тематик картиналар, портретлар, пейзажлар һәм натюрмортлар иҗат итә.

Иң танылган әсәрләре:

• «Утро на привале» (1957);
• «У финиша» (1957);
• «Майское утро» (1959);
• «Чайка» (1964);
• «Барабанщик» (1967);
• «Сигнал» (1969);
• «Портрет скульптора С. Т. Конёнкова» (1971);
• «Сказанием встаёт Казань» триптихы;
• Татар халык бәйрәме Сабантуйга багышланган рәсемнәр сериясе.

Рәссамның әсәрләре Дәүләт Третьяков галереясендә, Ярославль сәнгать музеенда, Татарстан Республикасының Дәүләт сынлы сәнгать музеенда^[2][4], Лениногорск картиналар галереясендә саклана^[3].

• Әтисе: Нуриәхмәт Габдрахман улы Мәҗитов^[5] — журналист, Бөек Ватан сугышында катнашучы. СССР Журналистлар берлеге әгъзасы.^[6];
• Әнисе: Кафия Нурмөхәммәт кызы Мәҗитова;
• Кызы: Карина Әмир кызы Мәҗитова — рәссам-реставратор. Санкт-Петербургта яши.

• 2005 елда Казанда, рәссамның элеккеге остаханәсендә, Әмир Мәҗитов музее ачыла^[4][7];
• остаханә урнашкан йортның диварына 2008 елның декабрендә мемориаль такта (скульптор Г. А. Зяблицев эше) эленә^[4].

• РСФСРның атказанган рәссамы (1970);
• Ленин комсомолы премиясе лауреаты («Барабанчы», «Сигнал», «Акчарлак» дигән тематик картиналар циклы өчен; 1968)^[3];
• Ярославль өлкә комсомолы премиясе лауреаты (1970)^[1].