Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Валентин Ефимов

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Ефимов фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Валентин Владимирович Ефимов (7 ноябрь 1916, Буа, Сембер губернасы — 10 ноябрь 1981, Казан) — совет зоотехнигы, Татарстан АССРның Октябрь районы (хәзерге Нурлат районы) «Төрнәс» совхозының баш зоотехнигы. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966), РСФСРның атказанган зоотехнигы, Бөек Ватан сугышында катнашучы[1][2][3].

Тормыш юлы

1916 елның 7 ноябрендә Сембер губернасының Буа өязе Кыят авылында (хәзерге Татарстан Республикасының Буа районы) туган[1][4].

1939 елда Куйбышев өлкәсендәге Сурск зоотехника техникумын тәмамлый. Аннары Татарстан АССРның Кукмара районы җир бүлеге зоотехнигы булып эшли[5].

1940 елның июнендә Кызыл гаскәргә чакырыла, 1941 елның июненнән Бөек Ватан сугышында катнаша. Көнбатыш фронтта сугыша, Мәскәүне саклауда катнаша. 1943 елның августыннан 122-нче гаубица артиллериясе бригадасында радиотелеграфист булып хезмәт итә; сержант дәрәҗәсендә Берлинга кадәр барып җитә[5].

Хезмәт эшчәнлеге

1946 елда демобилизацияләннән соң Татарстан АССРга кайта. 1946—1973 елларда «Төрнәс» совхозында зоотехник, аннары баш зоотехник булып эшли. Совхоз Татарстан АССРның Тельман районында урнашкан була, 1958 елда бу район Октябрь районы дип үзгәртелә[5][3].

Ефимов җитәкчелегендә совхозда мөгезле эре терлекнең бестужев токымы һәм дуңгызларның эре ак токымы нәсел көтүләре, шулай ук дәүләт нәсел ат абзары (конюшнясы) булдырыла[1]. Совхоз Татарстан АССРның Чулман арты зонасы хуҗалыкларына нәсел терлекләре китерә; Төрнәс юртаклары илнең ипподромнарындагы ярышларда катнаша[5]. 1959—1965 еллардагы җидееллык йомгаклары буенча совхоз Татарстан АССРның алдынгы терлекчелек хуҗалыклары исәбенә керә[5].

Терлекчелекне үстерүдә, ит, сөт, йомырка, йон һәм башка төр продукция җитештерүне һәм әзерләүне арттырудагы уңышлары өчен 1966 елның 22 мартында Ефимовка Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә. Аңа Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырыла[6][1][5].

1973 елдан Нәсел хуҗалыкларының Татарстан трестында өлкән зоотехник булып эшли. 1976 елда пенсиягә чыга һәм союз күләмендәге персональ пенсионер статусын ала[1][5]. Татарстан АССРның Октябрь районы хезмәт ияләре депутатлары Советы депутаты итеп сайлана[5].

Казанда яши. 1981 елның 10 ноябрендә вафат була[1][4].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • СССР Югары Советы Президиумының 1966 елның 22 мартындагы Указы белән «терлекчелекне үстерүдә, ит, сөт, йомырка, йон һәм башка төр продукция җитештерүне һәм әзерләүне арттыруда ирешкән уңышлары өчен» В. В. Ефимовка, Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә[7][5];
  • Кызыл Йолдыз ордены (1945 елның 4 мае, 8/н боерыгы)[8];
  • медальләре: «Сугышчан казанышлары өчен» (1943), «Батырлык өчен» (1944), «Мәскәүне саклаган өчен» (1944), «Берлинны алган өчен» (1945), БСХКның (ВСХВ) Кече алтын медале (1955)[8];
  • «РСФСРның атказанган зоотехнигы» мактаулы исеме[7].

Хәтер

  • Нурлатта Дан аллеясында В. В. Ефимов бюсты куелган; шәһәрнең бер урамы аның исемен йөртә[5][3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Ефимов Валентин Владимирович (рус.). Tatarica. Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 10 сентябре.
  2. ↑ Ефимов Валентин Владимирович (рус.). Татарстан Республикасының Бөек Ватан сугышы виртуаль музее. Татарстан Республикасының Милли музее (2016 елның 1 апреле). Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 10 сентябре.
  3. ↑ 1 2 3 Төрнәс (Тюрнясево) (рус.). Tatarica. Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 10 сентябре.
  4. ↑ 1 2 Ефимов Валентин Владимирович (рус.). Татарстан Республикасының Бөек Ватан сугышы виртуаль музее. Татарстан Республикасының Милли музее (2023 елның 18 гыйнвары). Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 10 сентябре.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Кузоватов С. Ефимов Валентин Владимирович (рус.). Ил каһарманнары. Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 10 сентябре.
  6. ↑ РСФСРның алдынгы терлекчеләренә Социалистик Хезмәт Каһарманы исемен бирү турында (О присвоении звания Героя Социалистического Труда передовикам животноводства РСФСР) // Ведомости Верховного Совета СССР. — 1966. — № 14 (1308). — С. 215—236.
  7. ↑ 1 2 Ефимов Валентин Владимирович. Татарстан Республикасына 90 ел (Республика Татарстан 90 лет). Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 25 июне.
  8. ↑ 1 2 Ефимов Валентин Владимирович. Халык хәтере (Память народа). Мөрәҗәгать итү датасы: 2026 елның 25 июне.

Әдәбият

  • Фасахов К. Ефимов Валентин Владимирович // Герои Социалистического Труда Татарии (1938—1978 гг.): документальные очерки. — Казань: Татарское книжное издательство, 1980.
  • Соболева Г. Пример героев // Знамя. — 1984. — 26 января.
  • Герои Социалистического Труда и полные кавалеры ордена Трудовой Славы — наши земляки. — Казань, 2003.
  • Татарская энциклопедия. — Казань, 2005. — Т. 2.

Сылтамалар

Төркемнәр