Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Госман Исхакый

Госман Гомәр улы Исхакый (рус. Гусман Гумерович Исхаков; 25 октябрь 1957, Казан) — Россия дин эшлеклесе, мөфти, Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте рәисе (1998—2011)[1], «Казан мөфтияте» мөселман дини оешмалары ассоциациясе рәисе (2000 елдан), Казандагы «Бишбалта» җәмигъ мәчете имам-хатибы (2019 елдан)[2].

Яшьлек еллары һәм белеме

1957 елның 25 маенда Казанда Рәшидә абыстай Исхакова гаиләсендә туа. Россия мөфтие Тәлгать Таҗетдин, Россия мөфтиләр шурасы рәисе Равил Гайнетдин һәм башка мөселман эшлеклеләре белән туганлык бәйләнешләре булган династиягә карый[3].

1964—1974 елларда Казанның 129 нчы урта мәктәбендә укый. 1975—1977 елларда Совет Армиясендә, Совет гаскәрләренең Германиядәге төркеме составында хәрби хезмәт үтә[1].

1978—1982 елларда Бохарадагы «Мир Араб» мәдрәсәсендә  [рус.] (тат. белем ала. 1982—1984 елларда Уфада СССРның Европа өлеше һәм Себер мөселманнары диния нәзарәтендә җаваплы сәркәтип булып эшли[1].

1984—1985 елларда Триполидагы Ислам университетының шәригать факультетында белем ала[1].

Башкортстандагы эшчәнлеге

1985—1994 елларда Октябрьский шәһәренең үзәк мәчетендә имам-хатыйб була. 1991—1994 елларда бер үк вакытта Октябрьскийдагы «Нуруль-Ислам» мәдрәсәсе ректоры һәм шәһәр советы халык депутаты вазифаларын башкара[1].

Татарстан Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте

1994 елда Исхакый Казанга кайта һәм Татарстан Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте (ТР МДН) рәисенең беренче урынбасары була[1].

1998 елның 14 февралендә Татарстан мөселманнарының Берләштерү съездында ТР МДН рәисе һәм мөфти итеп сайлана. Шул ук елда Россия ислам университетының беренче ректоры була[1][3].

2000 елның маеннан «Казан мөфтияте» мөселман дини оешмалары ассоциациясен җитәкли[1].

2002, 2006 һәм 2010 елларда ТР МДН рәисе һәм мөфти итеп кабат сайлана[4].

2006 елның мартында Россия ислам университеты ректоры вазифасыннан китә, гамәлгә куючылар советы аның урынына Илдус Заһидуллинны ректор итеп сайлый[5].

2011 елның 13 гыйнварында ТР МДН пленумында мөфти вазифасыннан үз теләге белән китүе турында белдерә. Илдус Фәизов ТР МДН рәисе вазифаларын вакытлыча башкаручы итеп билгеләнә. Исхакыйның китүе сәламәтлек торышы һәм «Рәшидә» Коръән өйрәнү үзәгендәге эшенә игътибарны туплау нияте белән аңлатыла[4][6].

Аннан соңгы эшчәнлеге

2011—2018 елларда Рәшидә Исхакова истәлегенә 2009 елда нигезләнгән «Рәшидә» Коръән өйрәнү үзәге автоном коммерцияле булмаган оешмасының директоры булып тора[2][7].

2018 елның гыйнварыннан Казандагы «Бишбалта» мәчетенең икенче имамы итеп билгеләнә, 2019 елдан әлеге мәчетнең имам-хатыйбы булып хезмәт итә[8][2].

Гаиләсе

Әнисе — Рәшидә абыстай Исхакова. Госман Исхаков Тәлгать Таҗетдиннең туганнан туган сеңлесе Гүзәлия Самат кызы Хәйруллинага өйләнгән, алты бала тәрбияләп үстерәләр[3].

Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

  • Россия гуманитар фәннәр академиясенең мактаулы академигы (1997 елдан)[2];
  • Евразия ислам шурасы вице-президенты (2005 елның 7 сентябреннән)[2];
  • Дуслык ордены (2007 елның 19 ноябре) — рухи мәдәниятне үстерүгә һәм халыклар арасындагы дуслыкны ныгытуга керткән өлеше өчен[9].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Гусман хазрат Исхаков. Официальный сайт Духовного управления мусульман Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 «Шайтан шепчет: „Выпей воды, перекуси!“»: Гусман Исхаков о том, как не уступить в Рамадан своему нафсу. Бизнес Online (1 март 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Четыре муфтия, дворник, обучивший Таджуддина, и убитый богослов: 30 лет ДУМ РТ в лицах. Бизнес Online (15 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  4. ↑ 1 2 ДУМ без хозяина (рус.). Коммерсантъ. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  5. ↑ Гусман хазрат ушел с миром — с поста ректора РИУ (рус.). Коммерсантъ (29 март 2006). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  6. ↑ Муфтий Татарстана Гусман хазрат Исхаков ушел в отставку (рус.). Российская газета (13 гыйнвар 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  7. ↑ Гусман Исхаков и Госстройнадзор: миллион за полумесяц (рус.). БИЗНЕС Online (24 апрель 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  8. ↑ Бывший муфтий Татарстана и экс-имам Кул Шариф вернулись к работе в мечетях в Казани (рус.). Коммерсантъ (12 декабрь 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.
  9. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 19 ноября 2007 года № 1546 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (рус.). Официальный сайт Президента России (19 ноябрь 2007). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июль 2026.

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр