Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Илдус Ахунҗанов

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Ахунҗанов фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Илдус Габделгани улы Ахунҗанов (рус. Ильдус Габделганиевич Ахунзянов; 23 апрель 1930, Ижау, Горький крае — 16 март 1990, Казан[d], Нунавут) — СССР әдәби тәнкыйтьчесе[1].

Тәрҗемәи хәле

Илдус Ахунҗанов 1930 елның 23 апрелендә Ижевск шәһәрендә туа. 1953 елда Казан университетын тәмамлый. «Совет әдәбияты» журналы редакциясендә эшли. 1958—1964 елларда ТАССР Министрлар Советы каршындагы Радиотапшырулар һәм телевидение комитетында һәм Казан кинохроника студиясендә хезмәт итә[1].

1990 елның 16 мартында Казанда вафат була[1].

Иҗаты

1950 еллар башыннан матбугатта әдәби тәнкыйть мәкаләләре белән чыгыш ясый. Муса Җәлил, Фатих Кәрим, Әхмәт Фәйзи, Сибгат Хәким, Лев Толстой, Антон Чехов, Владимир Короленко, Николай Островский, Уильям Шекспир һәм Мигель де Сервантес иҗатлары турында яза. 1970 елларда Россия халыклары әдәбиятларының үзара йогынтысы һәм бер-берсен баету мәсьәләләрен өйрәнә[1].

Илдус Ахунҗанов әдәби тәнкыйть белән генә чикләнми. 1957 елда Мәскәүдә узган татар әдәбияты һәм сәнгате декадасыннан соң ул Гариф Ахунов белән бергә «Советская Татария» газетасында Әлфия Авзалова иҗаты турында мәкалә бастыра. Җырчы үз истәлекләрендә авторларның аның башкару осталыгына югары бәя бирүләрен яза[2].

Диас Вәлиев иҗатына багышланган «Возьмите любую книгу, где обозначено его имя» мәкаләсендә Илдус Ахунҗанов язучының прозасын һәм драматургиясен чагыштырып, әсәрләрдә жанрларның үзара тәэсирен, идея, символика, композиция һәм стиль бәйләнешен тикшерә. Аның фикеренчә, проза Вәлиев драматургиясенә фәлсәфилек, метафорик һәм символик катлам алып керә, сәхнә формасы конфликтны һәм характерларны үткенәйтә[3].

Шул ук мәкаләдә Ахунҗанов әдәби тәнкыйтьнең идеяләрне төгәл бәяләүне, тирән анализны, эстетик таләпчәнлекне һәм талантка сакчыл мөнәсәбәтне берләштерергә тиешлеген әйтә[3].

Хезмәтләре

  • Художник һәм аның сүзе («Художник и его слово») — әдәби портретлар һәм тәнкыйть мәкаләләре җыентыгы. Казан, 1978. Җыентыкта Мөхәммәт Рафиков, Шамил Анак, Рафаэль Мостафин, Рөстәм Кутуй, Диас Вәлиев һәм Равил Солнцев иҗатлары тикшерелә[1].
  • «Возьмите любую книгу, где обозначено его имя» — Диас Вәлиев прозасы һәм драматургиясе турында мәкалә. «Советская Татария», 1981 елның 21 гыйнвары[3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Ахунзянов Ильдус Габделганиевич (рус.). Tatarica. Татар энциклопедиясе. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 сентябрь 2026.
  2. ↑ Альфия Авзалова об Ильгаме Шакирове: «Я влюбилась, все время думала только о нем» (рус.). БИЗНЕС Online (18 ноябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 16 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Ильдус Ахунзянов. «Возьмите любую книгу, где обозначено его имя» (рус.). Страница писателя Диаса Валеева (21 гыйнвар 1981). Мөрәҗәгать итү датасы: 16 сентябрь 2026.

Төркемнәр