Семрук

Бистә 2020 елда режиссёр Егор Анашкинның  [рус.] (тат. иҗат эше — «Зөләйха күзләрен ача» нәфис фильмын төшерү белән танулы. Фильм, Гүзәл Яхинаның шул ук исемдәге романына нигезләнеп, 1930 еллардагы күмәкләштерү сәясәте һәм совет репрессияләре шартларында татар хатыны Зөләйханың тормыш тарихын бәян итә^[2][3][4].

Төшерү мәйданын әзерләү, проектлау һәм төзү 3 ай вакыт алган. Мәйданчыкта 17 объект бар, аларның бер өлеше интерьерлы, икенчеләре — агач тартмалар рәвешендә^[5]. Төзелеш эшләренә 500 кубометр агач киткән. Кинобистәнең мәйданы — 6 мең кв. метр^[6].

Кино төшерү өчен ул чорның көнкүреш шартларын, шул исәптән крестьян йортларын, хуҗалык корылмаларын һәм авыл хуҗалыгы эш коралларын чагылдыра торган декорацияләр махсус төзелгән. Бистәгә керү юлын Кызыл йолдыз сурәте төшерелгән элмә такта бизи. Биналарның стеналарында күрсәтмә такталар һәм кино төшерү төркеме калдырган стильләштерелгән агитация плакатлары сакланган. Биредә агач биналар күп түгел: комендант йорты, эшчеләр клубы, лазарет, ашханә, причал, су башнялары һәм баскычлы берничә торак барак, җир-йорт бар^[7]. Сценарий буенча, сөргенгә җибәрелгән халык барлык биналарны үз көче белән күтәргән һәм бистәдә инде берничә дистә ел яши. Урманга иң якын урнашкан йортларның арткы стеналары юк: аларны тыштан гына төшерәләр.

Туры килә торган стиль эзләүдә рәссамнарны танылган совет архитекторы Константин Мельниковның  [рус.] (тат. эшләре илһамландырган, һәм Семрук бистәсенең кайбер биналары аның төзелмәләренең парафразалары булып тора^[6].

Кинематография проектындагы роленнән тыш, объект Лаешның яңа истәлекле урыны булып тора, табигате һәм төбәкнең мәдәни-тарихи мирасы белән шәһәр кунакларын җәлеп итә^[8].

«Семрук» («Ак таулар») туристлык зонасы бу урында 2023 елның августында ачылган. Төзекләндерүнең беренче чираты кысаларында парковка, визит-үзәк ясалган, ашыгыч хезмәтләр, хезмәт күрсәтүче техника һәм аз йөк күтәрә торган машиналар өчен асфальт юл салынган^[9]. Биредә ял итү урыннары ял итү өчен җиһазландырылган: палаткалар урнаштырырга мөмкин, балалар мәйданчыгы, парковкалар һәм чүп контейнерлары булган мәйданчыклар, шулай ук куркынычсыз һәм яктыртылган күтәрелү һәм төшү юллары булдырылган. Якын киләчәктә биредә остаханәләр, фотоүзәк, яшәү объекты, ресторан һәм музей ачу планлаштырыла^[10]. Мәдәни-рекреацион кластер территориясе ел әйләнәсе ял итү өчен файдаланыла^[11].

Биредә түбәндәге хезмәтләр алырга мөмкин:

• кино мәйданчыгы буйлап экскурсия;
• йорт интерьерларында фотога төшү мөмкинлеге;
• борынгы һөнәрләр буенча осталык дәресләре^[12].

Семрукта иҗат процессы