Сөнгәләй

Сөнгәләй (рус. Сенгилей) — Сембер өлкәсендә шәһәр, Сөнгәләй районының административ үзәге.

Халык саны — 6 959 кеше (2010).

География

Шәһәр Иделнең уң ярында, Ульновсктан 72 километрга көньякка таба урнаша. Иң якын тимер юл станциясе — Красный Гуляй (45 км).

Исем чыганагы

Шәһәр үз исемне Сөнгәләйка елгадан алган, ә ул үз исемен эрзә сянг — «кушылдык» һәм лей — «су» сүзләреннән алган.

Тарих

Сөнгәләй 1666 елда нигезләнә.

1780 елдан — Сембер калгайлыгы (1796 елданСембер губернасы) Сөнгәләй өязенең үзәге.

1856 елда Сөнгәләйдә 1 чиркәү, 708 йорт һәм 32 лавка (кибет) булган.

1907 елда шәһәрдә зур булмаган җылылык электростанциясе, ә 1914 елда — цемент заводы төзелә.

1925 елда Сөнгәләй салага үзгәртеп корыла. 1936 елданэшчеләр посёлогы, 1943 елдан — яңадан шәһәр.

Халык

1897[2] 1959[3] 1970[4] 1979[5] 1989[6] 2002[7] 2010[8]
5 734 10 677 9 807 10 817 10 366 8 396 6 959

Икътисад

  • Цемент заводы;
  • яшелчә-консерв заводы;
  • мебель комбинаты;
  • Ульяновск радиолампа заводының филиалы;
  • «Энергосервис» берләшмәсе;
  • май җитештерү заводы;
  • тегермән комбинаты.

Мәдәният һәм мәгариф

Шәһәрдә 2 мәктәп, педагогоия колледжы, технологик техникумы һәм өлкәне өйрәнү музее бар.

Шәхесләр

Искәрмәләр

  1. 1 2 Федеральный закон от 09.03.2016 № 69-ФЗ (рус.) — 2016.
  2. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=39
  3. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  4. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  5. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  6. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2012-05-20 

Тышкы сылтамалар