Сөнгәләй

Сөнгәләй (рус. Сенгилей) — Сембер өлкәсендә шәһәр, Сөнгәләй районының административ үзәге.

Халык саны — 6 959 кеше (2010).

География

Шәһәр Иделнең уң ярында, Ульновсктан 72 километрга көньякка таба урнаша. Иң якын тимер юл станциясе — Красный Гуляй (45 км).

Исем чыганагы

Шәһәр үз исемне Сөнгәләйка елгадан алган, ә ул үз исемен эрзә сянг — «кушылдык» һәм лей — «су» сүзләреннән алган.

Тарих

Сөнгәләй 1666 елда нигезләнә.

1780 елдан — Сембер калгайлыгы (1796 елдан — Сембер губернасы) Сөнгәләй өязенең үзәге.

1856 елда Сөнгәләйдә 1 чиркәү, 708 йорт һәм 32 лавка (кибет) булган.

1907 елда шәһәрдә зур булмаган җылылык электростанциясе, ә 1914 елда — цемент заводы төзелә.

1925 елда Сөнгәләй салага үзгәртеп корыла. 1936 елдан — эшчеләр посёлогы, 1943 елдан — яңадан шәһәр.

Халык

1897[2] 1959[3] 1970[4] 1979[5] 1989[6] 2002[7] 2010[8]
5 734 10 677 9 807 10 817 10 366 8 396 6 959

Икътисад

  • Цемент заводы;
  • яшелчә-консерв заводы;
  • мебель комбинаты;
  • Ульяновск радиолампа заводының филиалы;
  • «Энергосервис» берләшмәсе;
  • май җитештерү заводы;
  • тегермән комбинаты.

Мәдәният һәм мәгариф

Шәһәрдә 2 мәктәп, педагогоия колледжы, технологик техникумы һәм өлкәне өйрәнү музее бар.

Шәхесләр

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Федеральный закон от 09.03.2016 № 69-ФЗ (рус.) — 2016.
  2. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=39
  3. ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  4. ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  5. ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  6. ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. ↑ 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. ↑ архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2012-05-20 

Тышкы сылтамалар