Хәбибулла Ибраһимов (1894)
Хәбибулла Кәлимулла улы Ибраһимов (баш. Хәбибулла Кәлимулла улы Ибраһимов; рус. Хабибулла Калимуллович Ибрагимов; 29 декабрь 1894, Оренбург, Оренбург губернасы, Россия империясе — 16 март 1959, Уфа, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — совет композиторы һәм драматургы, музыкаль-җәмәгать эшлеклесе. Башкортстан АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1951)[2]. Башкортстан АССР Композиторлар берлеге әгъзасы (1941—1959).
Тормыш юлы
Ибраһимов Хәбибулла Кәлимулла улы 1894 елның 29 декабрендә Оренбург губернасы Оренбург өязе Оренбург шәһәрендә туган.
1915—1929 елларда үзешчән концертларда аккомпаниатор буларак чыгыш ясый, шулай ук сәхнә куелышларына музыкаль озатулар иҗат итә.
1919 елда Төркестан фронтының Сәяси бүлеге каршындагы фронт театрының музыкаль җитәкчесе була.
1920—1937 елларда тәнәфесләр белән артист һәм музыкант, шулай ук Башкорт дәүләт академия драма театрының музыкаль бүлек мөдире булып эшли.
1922—1926 елларда Көнчыгыш халыклары институтының музыкаль факультетында укый.
1937—1939 елларда Мәскәү шәһәрендә Үзәк радиотапшыруларның музыкаль редакторы була.
1940—1950 елларда Уфа үзешчән хор коллективлары җитәкчесе булып тора.
Иҗаты
Хәбибулла Ибраһимов — башкорт комедиографиясе нигезен салучы. 5 музыкаль комедия авторы. Алар арасында иң билгелеләре — «Башмагым» («Башмағым», беренче тапкыр 1922 елда куела һәм башкорт милли театрының алтын фондына керә) һәм «Җизнәкәй» («Еҙнәкәй», беренче тапкыр 1925 елда куела). Драматургның әсәрләре арасында шулай ук 9 драма бар: «Ватан өчен» («Ватан өсөн»), «Салкын чишмә» («Һалҡын шишмә»), «Көтуче Шәрәфи» («Кѳтѳүсе Шәрәфи») һәм башкалар.
Хәбибулла Ибраһимов Ф. Е. Козицкий белән берлектә Бөек Ватан сугышы турындагы «Ватан өчен» операсының авторлары булып тора. Ул Сәйфи Кудаш либреттосы буенча язылган һәм 1943 елда куелган.
Ул шулай ук 30 дан артык җыр һәм халык көйләрен эшкәртүләр авторы. Аның башкорт шагыйрьләре шигырьләренә язылган җырлары һәм хорлары башкорт профессиональ музыкасының җыр жанры үрнәкләре булып тора, ә «Салават маршы» җыры чын мәгънәсендә халыкчан җырга әверелде.
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 Ибрагимов Хабибулла Калимуллович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ Ибрагимов Хабибулла Калимуллович // Большая советская энциклопедия / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).