Albert Eynştein

Бу мәкаләнең кирилл әлифбасындагы игезәге бар.

Albert Eynştein (1879-1955) — tanılğan ğalim, zamança teoretik fizikağa nigez saluçılarnıñ berse, Fizika ölkäsendä Nobel premiäse laureatı, cämäğät eşleklese. Almaniädä (1879 — 1893, 1914 — 1933 yıllar), Eswiçrädä (1893 — 1914 yıllar) häm AQŞda (1933 — 1955 yıllar) yäşi. Dönyanıñ yegermedän artıq universitetınıñ xörmätle doktorı, küpsanlı fän Akademiäläre äğzası.

Eynşteyn — 300dän artıq fänni eş, şulay uq fän tarixı häm fälsäfäse buyınça yaqınça 150 kitap häm mäqälä avtorı. Fizika ölkäsendä berniçä möhim teoriä eşläp çığara:

Eynşten tigezlämäse gravitatsiä öçen

Eynşteyn tigezlämäläre käkrängän fäza-waqıtta buluçı matdä üzlekläre fäza-waqıtnıñ käkrelege belän bäylilär.

(tigezlämädä: sul yaqta - geometriä (dürt ülçäneşle fäza-waqıt), uñ yaqta - matdä)

)

— skalyar käkrelek, - metrik tenzor, häm Riççi tenzorı

— kosmologik daimie, - energiä-impuls tenzorı , — Pi, — vakuumda yaqtılıq tizlege , — Nyuton ğravitatsion daimie .

- Eynşteyn tenzorı

— Eynşteyn ğravitatsion daimie.

Тема буенча өстәмә