IC 348

IC 348 (IC 1985; рәсми билгеләмәсе: International Cluster No. 348) — Персей йолдызлыгында урнашкан ачык йолдыз тупланмасы һәм актив йолдыз ясалу өлкәсе. Җирдән тупланмага кадәрге ара якынча 300 парсек тәшкил итә[5].

Тарихы

Дирборн обсерваториясенең беренче директоры буларак, Трумэн Генри Саффорд  [рус.] 1866 елның 1 декабрендә обсерваториянең 18,5 дюймлы рефракторы ярдәмендә IC 348 не ача. Саффорд үзенең күзәтүләрен 1866—1868 елларда Дирборнда табылган объектлар таблицасында бастырып чыгара. Таблицада шул чор өчен гомум кабул ителгән билгеләү системасы кулланыла, ул түбәндәгене аңлата: бик зур, уртасында акрынлап яктырак, шактый якты. Моннан тыш, таблицаның бу бүлеге астындагы искәрмәдә объект «Томанлы сибелгән тупланыш» дип тасвирлана. Бу комбинация Беренче каталогта басыла[6].

Эдвард Эмерсон Барнард  [рус.] бу томанлыкны 1893 елда мөстәкыйль рәвештә ача һәм ул Икенче индекс каталогына IC 1985 саны белән кертелә, әмма аның моңа кадәрге IC каталогында булуына беркем дә игътибар итми. Саффордтан аермалы буларак, Барнард томанлык эчендә тупланма булуын игътибар итмәгән.

Төп үзенчәлекләр

IC 348 нең үзенчәлекләре:

  • IMFның аз массалы очы өч төрле объекттан тора: водород яндыра торган йолдызлар, көрән кәрләләр һәм планеталар.
  • Көрән кәрләләр водород януын тәэмин итә алмыйлар, әмма алар дейтерийны яндыра алалар (13 МДж < m < 80 МДж).
  • Бүгенге көнгә билгеле коңгырт кәрләләрнең күпчелеге Кояш тирәсендә урнашкан.
  • Якын-тирәдәге йолдызлар ясалу өлкәләрендәге яшь йолдызларны һәм көрән кәрләләрне җентекләп исәпкә алу яшь йолдыз популяцияләренең үзенчәлекләрен үлчәү, шулай ук йолдызлар һәм планеталар формалашуы буенча төрле тикшеренүләр өчен төгәл билгеләнгән объектлар сайланмасын булдыру өчен мөһим.

Көрән карләләрнең барлыкка килү механизмнары:

  • (i) Бәрелүле кысылу нәтиҗәсендә бик аз массалы йолдыз алды төшләре барлыкка китерә торган молекуляр болытларның турбулент фрагментациясе;
  • (ii) Массалырак йолдыз алды төшләренең коллапсы һәм фрагментациясе;
  • (iii) Дискның фрагментациясе;
  • (iv) Протойолдыз яралгыларының үз яралгы төшләреннән вакытыннан алда чыгарып ташлануы;
  • (v) HII өлкәләренә эләккән элеккеге төшләрнең фотоэрозиясе.

Физик үзлекләре

Тупланмада 20 «почмак» минут чамасы мәйданга чәчелгән 400 гә якын йолдыз бар. Иң массив йолдызлар булып B5 спектраль классына караган һәм бер-берсеннән 0,6 «почмак» секунд аралыкта урнашкан BD +31°643 икеле йолдыз системасы санала. Йолдызларның яртысының йолдыз яны дисклары бар, алар галәм системалары формалашу өчен потенциаль чыганак булып тора. Тупланманың фараз ителгән яше якынча ике миллион ел тәшкил итә. Арасы — 300 парсек (1000 яктылык елы), бу — 2-3 миллион еллык яшь тупланма. Анда 500 ләп йолдыз бар, аларның иң яктылары — баш эзлеклелекнең кайнар ак-зәңгәр йолдызлары. Тупланманың күренмә йолдыз зурлыгы — 7,3.

IC 348 якынча 300 парсек ераклыктагы Персей молекуляр болытлар комплексы белән бәйләнгән һәм оптик яктан якты o Per (B1 III) йолдызыннан бераз көньяктарак урнашкан. Тупланманың үлчәмнәре якынча 15 × 15 см тәшкил итә. Аның оптик яктан иң якты һәм иң массив элементы — B5 V BD +31≈ 643 йолдызы.

Эзләү диаграммасы

IC 348 галактик томанлыгы белән сибелгән йолдыз тупланмасы Персей йолдызлыгында, Атик (ο Persei) йолдызы янәшәсендә урнашкан. 21 ноябрьдә ул Кояш белән капма-каршы торышта (оппозициядә) була һәм җирле төн уртасында меридианны кисеп үтә. Күзәтү өчен иң яхшы вакыт — июльдән апрельгә кадәр, бу чорда поляр яны йолдызлыгы төнлә иң югары ноктасында була.

Искәрмәләр

  1. 1 2 Dias W. S., Monteiro H., Caetano T. C., Lepine J. R. D., Assafin M., Oliveira A. F. Proper motions of the optically visible open clusters based on the UCAC4 catalog (ингл.) // Astronomy and Astrophysics / T. ForveilleEDP Sciences, 2014. — Vol. 564. — P. 79–79. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846doi:10.1051/0004-6361/201323226
  2. Pandey A. K., Sandhu T. S., Sagar R., Battinelli P. Integrated parameters of star clusters: a comparison of theory and observations (ингл.) // Monthly Notices of the Royal Astronomical Society / D. FlowerOUP, 2010. — Vol. 403. — P. 1491–1506. — ISSN 0035-8711; 1365-2966doi:10.1111/J.1365-2966.2009.16213.XarXiv:1001.2624
  3. Conrad C., R.-D. Scholz, Kharchenko N. V., Piskunov A. E., Röser S., Schilbach E., de Jong R. S., Schnurr O., Steinmetz M., Grebel E. K. et al. A RAVE investigation on Galactic open clusters (ингл.) // Astronomy and Astrophysics / T. ForveilleEDP Sciences, 2017. — Vol. 600. — P. 106–106. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846doi:10.1051/0004-6361/201630012
  4. 1 2 Wu Z., Zhou X., Ma J., Du C. The orbits of open clusters in the Galaxy (ингл.) // Monthly Notices of the Royal Astronomical Society / D. FlowerOUP, 2009. — Vol. 399, Iss. 4. — P. 2146–2164. — ISSN 0035-8711; 1365-2966doi:10.1111/J.1365-2966.2009.15416.XarXiv:0909.3737
  5. Обнаружен трудно объяснимый космический объект. 12 ноябрь 2025 тикшерелде.
  6. IC 348 – Open Star Cluster Plus Nebula – Perseus – January 2021 Observer’s Challenge Report #144 (2021-01-02). 12 ноябрь 2025 тикшерелде.

Сылтамалар