Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Арзамас

Арзамас (рус. Арзамас) — Россия шәһәре, Түбән Новгород өлкәсенең халык саны буенча өченче шәһәр. Арзамас районының административ үзәге.

Халык саны — 106 367 кеше (2010).[3]

География

Шәһәр Тёша елгасында, Түбән Новгороддан 117 километр көньяграк урнашкан. Тимер һәм автомобил юллар төене.

Климат

Арзамас климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 8,6 8,3 17,5 28,9 33,2 34,7 38,2 37,3 32,3 24,0 14,5 9,6 38,2
Уртача максимум, °C −4 −3,7 2,6 11,3 18,6 22,0 24,3 21,9 15,7 8,7 0,9 −3 9,6
Уртача температура, °C −6,5 −6,7 −1 6,7 13,2 17,0 19,2 17,0 11,3 5,6 −1,2 −5,2 5,8
Уртача минимум, °C −9,1 −9,8 −4,4 2,2 7,7 12,1 14,4 12,5 7,4 2,7 −3,3 −7,6 2,1
Абсолют минимум, °C −42,2 −38,2 −32,4 −21 −7,5 −2,3 1,3 −1,2 −8,5 −20,3 −32,8 −38,8 −42,2
Явым-төшем нормасы, мм 707
Чыганак: World Weather

Тарих

undefined

Рәсми нигезләнү датасы 1578 ел дип санала.

1669—1671 елларда — Степан Разин җитәкчелегендәге крестьян сугышы үзәкләреннән берсе. 1719 елдан шәһәр. 1708—1714 һәм 1717—1719 елларда — Казан губернасы составында, 1719 елдан — Түбән Новгород губернасы составында Арзамас провинциясе үзәге. (1796 елдан — губернасының) өяз шәһәре.

1856 елда биредә 35 чиркәү, 1289 йорт һәм 186 лавка (кибет) булган.

1929 елдан Арзамас районы үзәге булып тора; 1954—1957 елларда — Арзамас өлкәсе үзәге.

1978 елда Хөрмәт Билгесе ордены белән бүләкләнгән.

Халык

1840[4] 1859[5] 1897[6] 1913[7] 1926[8] 1931[7] 1939[8] 1959[9] 1970[10] 1979[11] 1989[12] 2002[13] 2010[3]
9 309 11 614 10 592 ~18 900 18 535 ~21 800 24 784 41 518 67 459 93 251 108 951 109 432 106 367

Милли состав

Милләт 2002[14] 2010[15]
руслар 98,0% 98,1%

Икътисад

Машиналар төзү — двигательләрне, коммунального хуҗалыгы өчен җиһазларны җитештерү, һ.б. Җиңел һәм азык-төлек сәнәгатьләренең ширкәтләре.

Югары уку йортлары

  • Арзамас дәүләт педагогик училищесы
  • Н.И. Лобачевский ис. Түбән Новгород дәүләт университетының филиалы
  • Түбән Новгород дәүләт техника университетының филиалы
  • Россия кооперация университетының филиалы
  • Заманча һуманитар акдемиясенең филиалы, һ. б.

Галерея

Изге Никола кәшишханәсе
Воскресение соборы
Шәһәр думасы бинасы

Танылган шәхесләр

Искәрмәләр

  1. ↑ ОКТМО. 185/2016. Приволжский ФО
  2. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx
  3. ↑ 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2014-02-09 
  4. ↑ Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  5. ↑ Түбән Новгород губернасы торак урыннар исемлеге, 1863
  6. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=880
  7. ↑ 1 2 http://www.mojgorod.ru/nizhegor_obl/nnovgorod/index.html
  8. ↑ 1 2 http://pop-stat.mashke.org/russia-cities.htm
  9. ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  12. ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  13. ↑ 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  14. ↑ 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2017-11-11, retrieved 2014-02-09 
  15. ↑ 2010 ел сан алу базасы, archived from the original on 2018-03-27, retrieved 2014-02-09 

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр