Бишкәк
Бишкәк (кырг. Бишкек) — Кыргызстанның башкаласы һәм иң зур шәһәре. Аерым идарә берәмлеге һәм республика карамагындагы шәһәр булып тора. Элек Пишпәк һәм Фрунзе (Михаил Фрунзе хөрмәтенә) исемләрен йөрткән.
География
Шәһәр Кыргызстанның төньягында, Чуй үзәнлегендә, Тянь-Шань таулары алдында, Кыргыз тау сыртыннан 40 км төньяктарак, Казакъстан чигеннән 25 км ераклыкта урнашкан. Шәһәрнең мәйданы 169,6 км² тәшкил итә.
Климат
- Уртача еллык температура — 11,3 °C
- Уртача еллык җил тизлеге — 1,7 м/с
- Уртача еллык һава дымлылыгы — 60%
| Бишкәк климаты | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 19,2 | 25,3 | 30,5 | 34,7 | 35,6 | 40,9 | 42,8 | 39,5 | 36,8 | 34,1 | 27,9 | 23,3 | 42,8 |
| Уртача максимум, °C | 3,2 | 4,9 | 11,2 | 18,5 | 23,6 | 29,0 | 31,7 | 30,9 | 25,5 | 17,8 | 11,0 | 5,0 | 17,7 |
| Уртача температура, °C | −2,6 | −0,8 | 5,3 | 12,3 | 17,4 | 22,4 | 24,9 | 23,8 | 18,5 | 11,0 | 4,7 | −0,9 | 11,3 |
| Уртача минимум, °C | −7,1 | −5,2 | 0,4 | 6,4 | 11,1 | 15,6 | 17,9 | 16,4 | 11,3 | 5,0 | −0,1 | −5,1 | 5,6 |
| Абсолют минимум, °C | −31,9 | −34 | −21,8 | −12,3 | −5,5 | 2,4 | 7,4 | 5,1 | −2,8 | −11,2 | −32,2 | −29,1 | −34 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 442 | ||||||||||||
| Чыганак: Погода и климат | |||||||||||||
Халык
Идарә төзелеше
Шәһәр 4 районга бүленә:
- Октябрь районы — 242 382 (2009)
- Беренче Май районы — 175 894 (2009)
- Свердлов районы — 231 801 (2009)
- Ленин районы1 — 201 626 (2009)
- Чон-Арык шәһәр тибындагы поселогы — 9 724 (2009)
- Урта-Сай авылы — 4 100 (2009)
1 Ленин районы карамагындагы Чон-Арык поселок советына Чон-Арык шәһәр тибындагы поселогы, Урта-Сай авылы һәм Манас поселогының өлеше (Авиагородок) керә.
Дин
Ислам
Шәһәрдә туган танылган шәхесләр
- Әскәр Айтматов, Кыргыз Республикасы тышкы эшләр министры (2002-2005).
- Лариса Исакова, ТДОһБ баш балетмаейстеры.
- Алия Шаһиева (1997), рәссам, графист, иллюстратор.
Татар, башкортлар
- Люция Каламкарова (1937), санитария гигиеначысы.
- Рөстәм Нигъмәтуллин (1969), ТР беренче вице-премьеры (2017 елдан).
- Газим Шәфыйков (1939-2009, Уфа) - язучы, тәрҗемәче, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1992).
Искәрмәләр
- ↑ http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2015/Table08.xls
- ↑ https://www.izmir.bel.tr/tr/KardesKentler/62
- ↑ 1 2 https://www.citypopulation.de/en/kyrgyzstan/
- ↑ 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
- ↑ archINFORM (нем.) — 1994.
- ↑ Рәсәй империясе җанисәбе (1897)
- ↑ СССР җанисәбе (1939)
- ↑ СССР җанисәбе (1959)
- ↑ СССР җанисәбе (1970)
- ↑ ССҖБ җанисәбе (1979)
- ↑ СССР җанисәбе (1989)
- ↑ Кыргызстан җанисәбе (1999)
- ↑ Кыргызстан җанисәбе (2009)
- ↑ http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/718/