Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Владимир Яковлев

Владимир Алексеевич Яковлев (10 гыйнвар 1951, Яңа Шахтинск, Ростов өлкәсе) — Совет һәм Россия балет артисты, балетмейстер, балет педагогы. Россия Федерациясенең атказанган артисты (1996), ТАССР атказанган артисты (1980). М. Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрының балет труппасы сәнгать җитәкчесе (1989 — х.в.).

Тормыш юлы

1951 елның 10 гыйнварында Ростов өлкәсенең Новошахтинск шәһәрендә туа[1][2]. Балачак Сочида уза, монда пионерлар йортында бию белән шөгыльләнә, ә аннары, һөнәри белем алу өчен, гаиләсе белән Ленинградка күченә[3][4].

1961 елда А. Я. Ваганова исемендәге Ленинград академия хореография училищесына укырга керә, анда Н.А. Зубковский классында укый[2][5]. Укыганда үзенә үрнәк итеп В. В. Васильев, С. В. Викулов, М. Н. Барышников, Ю. В. Соловьев, Р. Х. Нуриевны куя[6][4][5]. 1969 елда училище тәмамлый[1][2] һәм Н. Д. Юлтыева тәкъдиме белән М. Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театрына эшкә килә, балет солисты[3][4]. Эш дәверендә биюче һәм актер сыйфатында танылган, театрның күп балет спектакльләрендә катнаша[2]. Шут (П. И. Чайковскийның «Лебединое озеро»), Исаак Ланкедем (А. Аданның «Корсар»), Нурали (Б. В. Асафьевның «Бакчасарай фонтаны»), Бенволио (С.С. Прокофьевның «Ромео һәм Джульетта»), Журден (Р. Штраусның «Мещанин во дворянстве»), Патша (Р. К. Щедринның «Конек-Горбунок»), Пан (Ш. Гуноның «Вальпургиева ночь»), Петр Леонтьевич (В. А. Гаврилинның «Анюта»), Бог (А. П. Петровның «Сотворение мира»), Шүрәле (Ф.З. Яруллинның «Шүрәле») образлары шундыйлардан[2][4].

Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы (1982 елдан)[2]. 1988 елда театрның баш балетмейстеры вакытлыча башкаручы вазифасын билгеләнә, 1989 елдан х.в. балет труппасының сәнгать җитәкчесе булып тора[2][7]. Сәхнәдә артист сыйфатында чыгуны туктатканнан соң, сәнгать җитәкчесе вазифасында балет труппасы составын формалаштыру, репертуарны, башкаручылар составын, яңа спектакльләрнең постановка төркемнәрен билгеләү белән шөгыльләнә[2][8][9].

1988 елда театр труппасы Португалиягә беренче чит ил гастрольләренә чыга; гастрольләр вакытында театр директоры Р. С. Мөхәммәтҗанов Яковлевка балет труппасы сәнгать җитәкчесе вазифасын тәкъдим итә[9]. Театрда эшләү елларында П. И. Чайковскийның «Щелкунчик» (1999), «Спящая красавица» (2003, 2021), Ф. З. Яруллинның «Шүрәле» (2000), Л. Делибның «Коппелия» (2007), К. С. Хачатурянның «Белоснежка и семь гномов» (2009), В. А. Гаврилинның «Анюта» (2011), Л. Минкусның «Дон Кихот» (2015), С. С. Прокофьевның «Ромео һәм Джульетта» (2017), А. Аданның «Корсар» (2019) кебек балетларның яңа редакцияләрен куя һәм гамәлгә ашыра[2]. 2023 елда С. С. Прокофьевның «Ромео һәм Джульетта» балетын Казакъстанның «Астана-Балет» театры сәхнәсендә куя[10][11]. Классик балет традицияләрен саклаган хәлдә, Казан сәхнәсенә Петербург стилен һәм биюдәге академик каноннарны алып килә[2][9].

1987 елда театр директоры Р. С. Мөхәммәтҗанов белән Р. Нуриев исемендәге Халыкара классик балет фестивален оештыручыларның берсе була[2][12]. Шул ук вакытта 1988 елдан Казан музыка училищесының хореография бүлеге укытучысы һәм мөдире була, ә 1993 елда, аның инициативасы белән, Казан хореография училищесы ачыла[7][2]. Яковлев анда берничә ел дәвамында сәнгать җитәкчесе булып эшли һәм педагогик эшчәнлек алып бара[7][2]. Училищеның педагогик коллективын шәхсән үзе җыя, шул рәвешле театр өчен балет кадрлары әзерли торган Казан хореография мәктәбенә нигез сала[7][13][5].

2013 елда «хореография коллективының сәнгать җитәкчесе» белгечлеге буенча Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлый[1][2].

Яковлев үз эшчәнлегендә тарихи дөреслеккә, академизмга һәм классик балет мирасын саклауга өстенлек бирә[8]. Труппаның чит ил һәм Россия гастрольләрен оештыруда катнаша, театрга яшь биючеләрне чакыра[14].

2021 елның гыйнварында сәнгать җитәкчесенең 70 еллыгына театр сәхнәсендә «Ромео һәм Джульетта» спектакле багышлана[15].

Дәүләт бүләкләре

Шәхси тормышы

Тормыш иптәше — профессиональ биюче Галина Яковлева, кызы һәм улы бар; кече оныгы Анастасия Яковлева Казан хореография училищесында укый[1][19]. Балыкчылык, сунарчылык, су туризмы белән кызыксына, сәнгатьтә классик әсәрләргә өстенлек бирә[1][3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Яковлев Владимир Алексеевич. ИА «Татар-информ». Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Владимир Яковлев. Татарский академический государственный театр оперы и балета имени Мусы Джалиля. Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Татьяна Мамаева. «В театре нужны неожиданности». Газета «Время и деньги» (5 ноябрь 2009). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Татьяна Мамаева. Владимир Яковлев, Казанский оперный театр: «Имя Нуриева нельзя было даже произносить!» Интернет-газета «Реальное время» (11 май 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  5. ↑ 1 2 3 Нина Максимова. Владимир Яковлев: «В центре — театр, а мы все вокруг него крутимся». Татцентр.ру (8 май 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  6. ↑ Наталия Фёдорова. Владимир Яковлев: Современная хореография, как правило, ни о чём. Московский комсомолец в Казани (25 июнь 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  7. ↑ 1 2 3 4 В ТАГТОиБ им.Джалиля пройдет «Коппелия», посвященная 60-летию В.Яковлева. ИА «Татар-информ» (30 март 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  8. ↑ 1 2 Лиля Шайхутдинова. Владимир Яковлев: «Пока я здесь – не допущу низкопробные эксперименты в стенах театра». ИА «Татар-информ» (10 май 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  9. ↑ 1 2 3 Алина Раджабова. Моя стезя — служить балету. Журнал «Казань» (19 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  10. ↑ «Ромео и Джульетта» — Премьера. Театр «Астана Балет». Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  11. ↑ «Ромео и Джульетта» впервые на сцене «Астана балет». Деловой Казахстан (30 ноябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  12. ↑ Александра Лаврова. Нуриев улыбался, как Джоконда. Журнал «Огонёк» (1 июль 2002). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  13. ↑ Ольга Иванычева. Казань в балетном мире давно не провинция. Газета «Казанские ведомости» (21 май 2009). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  14. ↑ Татьяна Мамаева. Владимир Яковлев: «Рудольф Нуриев всегда называл себя татарином». Деловая электронная газета «Бизнес Online» (12 май 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  15. ↑ Алина Ганеева. Балет «Ромео и Джульетта» в Казани приурочили к 70-летию Владимира Яковлева. ИА «Татар-информ» (18 гыйнвар 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  16. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 27 апреля 2023 года № 304 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Официальный интернет-портал правовой информации (27 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  17. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 09.03.1996 г. № 366 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Президент Российской Федерации (9 март 1996). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  18. ↑ Солист оперного театра Казани Коя Окава признан восходящей звездой балетной премии «Душа танца». ИА «Татар-информ» (27 декабрь 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.
  19. ↑ Айсылу Кадырова. Владимир Яковлев: «Артисты балета — это в своем роде спартанцы». Интернет-газета «Реальное время» (1 октябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.

Әдәбият

  • Горшков В. Н. Яковлев Владимир Алексеевич / гл. ред. А. М. Мазгаров. — Татарская энциклопедия. — Казань: Институт Татарской энциклопедии и регионоведения Академии наук Республики Татарстан, 2014. — Т. 6: У — Я (+ доп.). — С. 503—504. — 720 с. — ISBN 9785902375111. [рус.]
  • Подберёзкин А. И., Зоркальцев В. И. Яковлев Владимир Алексеевич // Россия — 2000. Современная политическая история (1985—1999 годы). — Москва: Духовное наследие, 2000. — Т. 2 (Лица России). — С. 1071. — 1087 с. — ISBN 5860141238. [рус.]
  • Яковлев Владимир Алексеевич // Кто есть кто в Республике Татарстан / гл. ред. Е. А. Лисин и др.. — Казань: СТАР, 2009. — С. 254. — 303 с. — ISBN 9785898520120. [рус.]

Сылтамалар

  • Владимир Яковлев. Татарский академический государственный театр оперы и балета имени Мусы Джалиля. Мөрәҗәгать итү датасы: 25 июнь 2026.

Төркемнәр