Гомәр Әбделмәнов
Гомәр Мөгалләм улы Әбделмәнов (баш. Ғүмәр Мөғәлләм улы Абдулманов, 15 декабрь 1929, Чукраклы, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы, Уфа кантоны — 30 октябрь 2020, Уфа, Башкортстан, Россия) — совет һәм россия башкорт җырчысы. БАССРның атказанган артисты (1989), Салават Юлаев ордены кавалеры (2020)[1].
Тормыш юлы
1929 елның 15 декабрендә Башкорт АССРның (хәзерге Башкортстан Республикасы) Чишмә районы Чукраклы авылында туган[2].
1951 елда Башкорт театр-сәнгать училищесын (хәзерге Уфа сәнгать училищесы) тәмамлый. Берникадәр вакыт Авыргазы халык театрында эшли[3].
1955 елдан — Башкорт АССР Министрлар Советы каршындагы Радиотапшырулар һәм телевидение комитеты (БАССР Дәүләт телерадиосы) хезмәткәре.
1959 елдан Башкорт АССР Мәдәният министрлыгы хезмәткәре булып эшли, бер үк вакытта Стәрлетамак шәһәрендәге Башкорт республика мәдәни-агарту училищесында укыта[4].
1964 елдан Башкорт дәүләт филармониясендә солист булып эшли.
1969–1992 елларда — Россия Федерациясе Композиторлар берлеге Музыка фондының Башкортстан бүлекчәсе директоры[4].
Иҗаты
Гомәр Әбделмәновның башкару манерасы гадилеге һәм ихласлыгы белән аерылып тора, моның өчен тамашачылар аны «башкорт Фрэнк Синатрасы» дип атый[3]. Аның репертуарында «Гайсә ахун», «Сәлимәкәй», «Сибай», «Урал» кебек башкорт халык җырлары, шулай ук Хөсәен Әхмәтов, Заһир Исмәгыйлев, Таһир Кәримов, Рәүф Мортазин, Роза Сәхәветдинованың вокаль әсәрләре булган[2]. Гомәр Әбделмәнов Хөсәен Әхмәтов, Рим Хәсәнов һәм Тәлгать Шәриповның лирик җырларын беренче башкаручы була[3]. СССР буйлап күп концертлар бирә[2].
Тәлгать Шәрипов, Рим Хәсәнов музыкасына язылган «Сиңа тагын мин бер киләм әле», «Чәчәкләр уяныр», «Уфа юкәләре», «Төнбоеклар бүләк итмә», «Дус турында җыр» кебек җырлар аның репертуарындагы иң популяр әсәрләр була[6].
Башкорт радиосы һәм телевидениесе фондында Әбделмәнов башкаруында 60 тан артык җыр саклана. Алар арасында иң билгелеләре — «Имәндәр шаулай», «Юғалма юлдарымдан» , «Һиңә тағы мин бер киләм әле» , «Бер минут». Җырчы Ләлә Муллабаева белән дуэтлары зур популярлык казана[4].
Бүләкләре
- «Башкорт АССРның атказанган артисты» исеме (1989);
- Салават Юлаев ордены (2020)[4].
Хәтер
2022 елның 18 октябрендә Уфада җырчы яшәгән Рихард Зорге урамындагы 32/1 санлы йортта мемориаль такта ачыла. Ачу тантанасында республиканың мәдәният министры урынбасары Алмаз Сәетов, Башкортстан Композиторлар берлеге рәисе Ләйлә Исмәгыйлева, артистның хезмәттәшләре, туганнары һәм дуслары катнаша[7].
Искәрмәләр
- ↑ В Уфе певца Гумера Абдульманова поздравили с 90-летием и вручили орден Салавата Юлаева. ИА «Башинформ» (13 декабрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 март 2026.
- ↑ 1 2 3 Абдульманов Гумар Мугалямович. bashmusic.net (архив). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 март 2026.
- ↑ 1 2 3 В декабре «башкирскому Фрэнку Синатре» Гумеру Абдульманову 90 лет. Стерлитамакский рабочий (18 сентябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 март 2026.
- ↑ 1 2 3 4 В Уфе ушёл из жизни известный певец Гумер Абдульманов. ИА «Башинформ» (30 октябрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 октябрь 2020. Архивировано 8 ноябрь 2020 года.
- ↑ ГТРК «Башкортостан». В Уфе скончался артист, ветеран Гостелерадио БАССР Гумер Абдульманов | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ (рус.). ГТРК «Башкортостан» (30 октябрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 октябрь 2020. Архивировано 4 ноябрь 2020 года.
- ↑ В декабре «башкирскому Фрэнку Синатре» Гумеру Абдульманову 90 лет (рус.). Стерлитамакский рабочий (18 сентябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 март 2026.
- ↑ В Уфе появилась мемориальная доска в память о Гумере Абдульманове. Культурный мир Башкортостана (18 октябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 март 2026.
Әдәбият
- Абдульманов, Г. «В песне вся моя жизнь!» / Г. Абдульманов // Родник. — 2000 авг.
- Биография // Чишмы — край светлых родников / Сост. , и др. — Уфа: Восточная печать. — 2004. — С. 119–120.
- Байсурина, А. "Ғүмәр, тиҙәр, Ғүмәр, тиҙәр, ул тыуған йырҙан, тиҙәр: Йырсы Ғ. Әбделмәновтың ижади эшмәкәрлегенә 40 йыл / А. Байсурина // Башкортостан. — 1998, март.
Тема буенча өстәмә
Сүзлекләр һәм энциклопедияләр |
|---|
