Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Зәки Тимерҗанов

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Тимерҗанов фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Зәки Тимерҗан улы Тимерҗанов (рус. Закий (Заки) Тимерзянович Тимерзянов; 20 гыйнвар 1926, Акбаш, Баулы волосте, Бөгелмә кантоны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 31 март 2013, Нурлат, Татарстан Республикасы) — СССР нефть сәнәгате алдынгысы, СССР Нефть сәнәгате министрлыгының «Татнефть» җитештерү берләшмәсе «Татнефтеразведка» трестының 1 нче бораулау конторасы бораулаучысы, Социалистик Хезмәт Герое[1]. Идел-Урал нефть-газлы провинциясенең иң зур нефть-газ ятмаларын разведкалауда һәм үзләштерүдә катнашучы[2].

Тәрҗемәи хәле

Зәки Тимерҗанов 1926 елның 20 гыйнварында Татарстан АССРның Бөгелмә кантоны Акбаш авылында (хәзерге Татарстан Республикасының Ютазы районы) крестьян гаиләсендә туа[3]. 1944—1948 елларда Суслонгер бистәсендә (Мари АССР) урнашкан хәрби бүлектә хезмәт итә, анда урман әзерләү эшләрендә эшли. Бөек Ватан сугышында катнашучы[4][5]. Хезмәт итү чорында сәламәтлеге начарлану сәбәпле, 3 нче төркем инвалидлык ала.

Демобилизацияләнгәч, туган авылында авыл хуҗалыгы эшенә кайта. 1948 елның декабрендә «Татнефтеразведка» трестының Кырым-Сарай нефть разведкасы оешмасына бораулау эшчесе булып эшкә урнаша[6][7].

1954 елдан «Татнефть» берләшмәсенең Норлат разведка бораулавы идарәсендә бораулаучы булып эшли. Идел-Урал нефть-газлы провинциясенең Ромашкино, Яңа-Елха, Чирмешән, Норлат һәм башка берничә нефть-газ ятмасын разведкалаганда һәм контурларын билгеләгәндә скважиналар бораулауда катнаша. Даими рәвештә бораулап үтү буенча җитештерү нормаларын арттырып үти. Мөслим һәм Дёмкино авылы районнарында скважиналар бораулаганда катлаулы технологик аварияләрне һәм катлам суларының ачык фонтаннарын бетерүдә катнаша, анда бетерү эшләре газлылык һәм гидротермаль ату шартларында дүрт тәүлек буе өзлексез режимда алып барыла[8][9].

Бригада эчендә социалистик ярыш методларын кертү инициаторы була. Сигезенче бишьеллык чорында (1966—1970 еллар) ул җитәкләгән вахта планлы җитештерү бурычларын вакытыннан алда үти һәм бораулау җиһазларын авариясез эксплуатацияләүне тәэмин итә.

Киләсе җитештерү эшчәнлеге елларында катлаулы геологик структураларда тирән һәм параметрлы разведка бораулавы программаларын үтәүгә җәлеп ителә.

1988 елда пенсиягә чыга.

2013 елның 31 мартында 88 нче яшендә вафат була[10].

Иҗтимагый эшчәнлеге

Татарстан АССРның Норлат шәһәр хезмәт ияләре депутатлары Советы депутаты итеп сайлана, шәһәр инфраструктурасын төзекләндерү һәм нефть чыгару тармагы эшчеләренең хезмәт шартларын яхшырту буенча комиссияләр эшендә катнаша[3].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

Исемен мәңгеләштерү

Татарстан Республикасының Норлат шәһәрендәге Каһарманнар аллеясында Зәки Тимерҗановка бюст куелган[14].

Гаиләсе

  • улы — Ренат Тимерҗанов, Россия дәүләт эшлеклесе, полиция генерал-майоры, Алтай крае буенча Россия Эчке эшләр министрлыгы идарәсе башлыгы (2011—2013), Татарстан Республикасы буенча баш федераль инспектор (2013—2020)[15];
  • оныгы — Тимур Тимерҗанов, Россия автоузышчысы, ралли-кросс буенча өч тапкыр Европа чемпионы, Россиянең атказанган спорт остасы[15].

Искәрмәләр

  1. ↑ Тимур Кәримов. Тимерзянов Закий Тимерзянович (рус.). «Ил каһарманнары» патриотик интернет-проекты (1 гыйнвар 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  2. ↑ Илдар Хөснетдинов. Зәки Тимерҗанов ничек нефтьче булган (рус.). «Республика Татарстан» иҗтимагый-сәяси газетасы (20 гыйнвар 2001). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы. Тимерзянов Закий Тимерзянович (рус.). «Җиңүне Яратучыларга Дан һәм Хөрмәт» Татарстан Республикасының рәсми порталы (8 май 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  4. ↑ Идел буе федераль округы буенча территориаль геологик мәгълүмат фонды. Татарстан Геройлары. Бөек Ватан сугышында катнашучылар (рус.). ТФГИ по ПФО (1 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  5. ↑ «Татарстан нефте тарихы» музей-мемориаль комплексы. Тимерзянов Закий Тимерзянович (рус.). «Татарстан Бөек Ватан сугышы елларында» порталы (1 май 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  6. ↑ Баулы муниципаль районы администрациясе. Светлая память. Тимерзянов Закий Тимерзянович (рус.). Баулы муниципаль районы Республика Татарстан (1 апрель 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  7. ↑ Россия Федерациясе Оборона министрлыгы. Тимерзянов Закий Тимерзянович. Учётно-послужная картотека (рус.). «Халык хәтере» мәгълүмат системасы (9 май 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  8. ↑ Илдар Хөснетдинов. Зәки Тимерҗанов ничек нефтьче булган (рус.). «Республика Татарстан» иҗтимагый-сәяси газетасы (20 гыйнвар 2001). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  9. ↑ «Норлат үзәкләштерелгән китапханәләр системасы» МБУ. Тимерзянов Закий Тимерзянович (рус.). Норлат ҮКС (6 февраль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  10. ↑ «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы. Социалистик Хезмәт Герое Зәки Тимерҗанов вафат булды (рус.). Татар-информ (1 апрель 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.
  11. ↑ Хезмәт Герое Зәки Тимерҗанов «Фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнде. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 апрель 2013. Архивировано 4 март 2016 года.
  12. ↑ 1 2 Тимерзянов Закий Тимерзянович. bibltec-nur.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  13. ↑ Татарстан геологлары Бөек Ватан сугышында. tfipfo.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  14. ↑ Урыссуда Зәки Тимерҗановка бюст ачылды. Рәсми Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 июль 2026.
  15. ↑ 1 2 Редакция советы. Тимерзянов Тимур Ренатович (рус.). «Мәскәү спорт динамочылары ветераннары бердәмлеге» ТИО (1 гыйнвар 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 август 2026.

Әдәбият

  • .
  • Хөснетдинов И. .

Сылтамалар

Төркемнәр