Зөлфирә Зарипова
Зөлфирә Сафа кызы Зарипова (рус. Зульфира Сафиевна Зарипова, 15 июнь 1953, Яңа Бәрәскә, Татарстан АССР) — драма актрисасы, Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры артисты. Татарстанның халык артисты (2007), Муса Җәлил исемендәге республика премиясе лауреаты (1988).
Тәрҗемәи хәле
1953 елның 15 июнендә Татарстан АССРның Әтнә районы Түбән Бәрәскә авылында туган. 1974 елда Казан театр училищесын (М. Сәлимҗанов курсы) тәмамлый һәм Г. Камал исемендәге Татар академия театры труппасына кабул ителә[1].
Зөлфирә Зарипова театрга анда Шәүкәт Биктимеров, Фуат Халитов, Габдулла Шамуков, Вера Минкина кебек бөек осталар эшләгән вакытта килә. Марсель Сәлимҗанов актрисаның драматик потенциалын училище елларында ук күреп ала, шуңа күрә ул труппага алыну белән төп рольләрдә уйный башлый[2].
Иҗаты
Актриса көчле эчке драматизмга ия, ул һәр персонажның психологик тирәнлегенә, логикасына һәм эчке асылына үтә белә. Аның иҗатында 1975 елда уйнаган «Канкай углы Бәхтияр» (Т. Миңнуллин) драмасындагы Нурсолтан һәм «Ташкыннар» (Т. Гыйззәт) спектаклендәге Гайнавал рольләре мөһим урын алып тора[2].
Уйнаган рольләре
- «Илгизәр + Вера», Туфан Миңнуллин — Наталья;
- «Канкай углы Бәхтияр», Т. Миңнуллин — Нурсолтан;
- «Алты кызга бер кияү», Т. Миңнуллин — Фаягөл;
- «Солдат хатыны» (Солдатская вдова), Н. Анкилов — Марийка (Полинка);
- «Ташкыннар», Таҗи Гыйззәт — Гайнавал;
- «Кыю кызлар», Т. Гыйззәт — Хаҗия;
- «Суган суфые», Мольер — Марианна;
- «Ике килен-килендәш», Хәй Вахит — Саҗидә;
- «Талак, талак», Х. Вахит — Гөләндәм, Фатыйма;
- «Туй алдыннан», Х. Вахит — Әдилә;
- «Зәңгәр шәл», Кәрим Тинчурин — Заһирә, Мәрфуга;
- «Казан сөлгесе», К. Тинчурин — Мөршидә, Әсма;
- «Зифа», Нәкый Исәнбәт — Зифа;
- «Миңлекамал», Мирсәй Әмир — Миңлекамал;
- «Ахырзаман», Чыңгыз Айтматов — Ак бүре;
- «Мирас», Гафур Каюмов — Гайшә;
- «Җан Баевич», Гаяз Исхакый — Сәхибҗамал;
- «Бүләк өчен», Галиәсгар Камал — Хәмидә;
- «Әни килде», Шәриф Хөсәенов — Расиха;
- «Мин төш күрдем», Зөлфәт Хәким — Мөршидә;
- «Күрәзәче», З. Хәким — Мәрфуга;
- «Баскетболист», Мансур Гыйләҗев — Люция;
- «Яра», Аяз Гыйләҗев, М. Гыйләҗев — Зөләйха;
- «Ханума», А. Цагарели — Кабато;
- «GO! Баламишкин», Флорид Бүләков — Мәдинә.
Фильмография
- 2002 — «Ялгыз тәкәрлек» — Маһруза;
- 2004 — «Тиз ярдәм» (рус. Неотложка), 13нче серия — эпизод;
- 2018 — «Мулла»[3].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- Татарстан АССРның атказанган артисты (1986);
- Муса Җәлил премиясе (1988) — «Ахырзаман» спектаклендәге Ак бүре роле өчен;
- Татарстанның халык артисты (2007).
Искәрмәләр
- ↑ Зарипова Зөлфирә Сафа кызы. Татар академия театры. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 апрель 2026.
- ↑ 1 2 Зарипова Зульфира Сафиевна. Матбугат.ру — Татарская электронная библиотека. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 апрель 2026.
- ↑ Зульфира Зарипова. Кино-Театр.Ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 апрель 2026.
Әдәбият
- Ильтани Илялова. Г. Камал театры артистлары: Библиографик белешмәлек. Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2005. ISBN 5-298-00708-2;
- З. Зарипова белән әңгәмә. «Ирек мәйданы», 2016 ел, 14 июль.