Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Идрис Кәлимуллин

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Кәлимуллин фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар


Идрис Батыршәех улы Кәлимуллин (рус. Идри́с Батыршае́хович Калиму́ллин, 30 март 1965, Шәммәт, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — совет һәм Россия театр актёры, җырчы. Башкортстан Республикасының атказанган (1995) һәм халык артисты (2011)[1], Татарстан Республикасының атказанган артисты (2014)[2].

Тормыш юлы

1965 елның 30 мартында Башкорт АССРның Илеш районы Шәммәт авылында туган. Югары Яркәй урта мәктәбен тәмамлап, 1982 елда Уфа дәүләт сәнгать институтының актёрлык бүлегенә укырга керә[3]. 1989 елда Г. Г. Гыйләҗев курсын тәмамлый[2]. Институттан соң, Башкорт дәүләт яшь тамашачы театрында эшли (1989—1991)[3][2][4].

1991 елда «Нур» татар дәүләт театрына күчә[2][3]. 1998 елда эстрада-театр төркеме «Сәйяр»ны оештыраһәм аның сәнгать җитәкчесе була. 2009 елдан «Сәйяр» компанияләр төркеме рәисе[5].

Иҗади карьерасы

Республика яшь тамашачы театрында эшләгән чорда беренче рольләре: Артур (А. Дилмөхәммәтова, «Артур белән Нэнси»), Амангол (З. Биишева, «Мәхәббәт һәм нәфрәт»), Муйнак (Туфан Миңнуллин, «Авыл эте Акбай»)[3].

«Нур» театрында төп рольләре: Малик (Илдар Юзеев, «Кыр казлары артыннан»), Мөхәммәт (Фатыйх Сәйфи-Казанлы, «Ямьсез тормыш»), Галимҗан (Җәүдәт Фәйзи, Таҗи Гыйззәт, «Башмагым»), Самат (Мирхәйдәр Фәйзи, «Адашкан күңел»), Ромео (Уильям Шекспир, «Ромео һәм Джульетта»), Сәлимҗан (Гаяз Исхакый, «Зөләйха»), Хәлил («Көз»)[3]. «Минем мескен Маратым»да Марат, «Аршин мал алан»да Әскәр, «Гүзәл кошлар артыннан»да Мәлик рольләрен дә башкара[2].

2016 елда Казанда узган Кәрим Тинчурин исемендәге республика театр фестивалендә Г. Исхакыйның «Көз» спектаклендә Хәлил роле өчен «Иң яхшы ир-ат роле» дипломы белән бүләкләнә[6].

Репертуарында башкорт һәм татар классик композиторларының (Заһир Исмәгыйлев, Салих Сәйдәшев, Рөстәм Яхин, Сара Садыйкова) әсәрләре урын алган[2]. Рим Хәсәнов иҗатына зур игътибар биреп, аның күп кенә җырларын (мәсәлән, «Рәнҗетмәгез әнкәйләрне», «Кабан күле») үз репертуарына керткән; бу җырларның сүзләрен Рамил Чураголов язган[7].

«Сәйяр — шоу», «Һуң түгел» («Соң түгел»), «Йырлап йәшәйек» («Җырлап яшик»), «Ғүмер миҙгелдәре» («Гомер мизгелләре») һ.б. ялгыз программалары белән чыгыш ясый. Россия буйлап, Төркиядә гастрольләрдә була[8].

2025 елның 20 апрелендә Уфада 60 яшьлек юбилеена һәм 35 еллык иҗади эшчәнлегенә багышланган концерт була. Чарада дәүләт концерт залы «Башкортостан» сәхнәсендә, катнашучылар арасында башкорт һәм татар эстрадасы йолдызлары чыгыш ясаган[7].

Идрис Кәлимуллин башкаруындагы популяр җырлар

  • «Рәнҗетмәгез әнкәйләрне» (Р. Чураголов сүзләре, Р. Хәсәнов музыкасы);
  • «Алла бирһә» (Р. Чураголов сүзләре, Р. Тимербаев музыкасы);
  • «Эзләрендә гөлләр үсәләр» (Х. Туфан, Т. Абдрахманов сүзләре);
  • «Абыема» (А. Минһаҗев сүзләре, З. Хәйретдинов музыкасы);
  • «Кабан күле» (Р. Вәлиев сүзләре, Р. Хәсәнов музыкасы)[7].

Гаиләсе

Тормыш иптәше — Башкортстан Республикасының атказанган артисты, скрипкачы Гүзәл Кәлимуллина (Вәлиева), ул шулай ук 1998 елдан «Сәйяр» эстрада театрын оештыручыларның берсе һәм артисты. Өч кыз тәрбияләп үстерәләр: Диана, Камилла, Мәдинә (2012 елда туган)[3][9].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Бөтенроссия «Дуслык җыры» башкорт һәм татар җырларын башкаручылар фестивале дипломанты (Нефтекамск шәһәре, 1991)[2];
  • Башкортстан Республикасының атказанган артисты (1995);
  • Башкортстан Республикасының халык артисты (2011)[10];
  • Татарстан Республикасының атказанган артисты (2014)[7];
  • Казанда К. Тинчурин исемендәге республика фестивалендә «Иң яхшы ир-ат роле» дипломы (2016) — Г. Исхакыйның «Көз» спектаклендә Хәлил роле өчен[6].

Галерея

Идрис Кәлимуллин «Нур» театры сәхнәсендә. 1991 ел
Гүзәл һәм Идрис Кәлимуллиннар

Искәрмәләр

  1. ↑ Указ Президента Республики Башкортостан от 25.07.2011 N УП-382 «О присвоении почетного звания „Народный артист Республики Башкортостан“ Калимуллину И. Б.». Гарант. base.garant.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026. Архивировано 3 август 2021 года.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Калимуллин Идрис Батыршаехович. bashenc.online. Башкирская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026. Архивировано 3 август 2021 года.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 Зөһрә Исламова. Энҗе чәчтем – энҗе җыям. Кызыл таң (1 апрель 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.
  4. ↑ “Халыкка милли аһәңле җыр кирәк!”. baltachtan.ru (14 май 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.
  5. ↑ Светлана Истомина. Поставили на паузу. Как переживают пандемию артисты эстрады в Башкирии? aif.ru (7 декабрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026. Архивировано 30 июль 2021 года.
  6. ↑ 1 2 Хроника участия в фестивалях (рус.). Уфимский государственный татарский театр «Нур». Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.
  7. ↑ 1 2 3 4 Юбилейный концерт Идриса Калимуллина (рус.). ГБУК РБ ГКЗ «Башкортостан». Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.
  8. ↑ КАЛИМУЛЛИН Идрис Батыршаехович (рус.). www.bashenc.online (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.
  9. ↑ Юбилейный вечер Идриса Калимуллина (рус.). tatar-congress.org (30 март 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.
  10. ↑ Айдар Галимов и Идрис Калимуллин стали Народными артистами Башкортостана (рус.). www.bashinform.ru (27 июль 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 апрель 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр