Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Иркә

Иркә (тулы исеме — Айгөл Миндар кызы Миңнешакирова, рус. Айгуль Миндаровна Миншакирова; 6 апрель 1984, Яңа Ибрай, Татарстан АССР) — Россия эстрада җырчысы һәм актрисасы, Татарстан Республикасының (2018) һәм Башкортстан Республикасының (2021) атказанган артисты[1][2][3], «Татар җыры» фестиваленең «Алтын барс» премиясе иясе[1]. Карьерасын 2005 елда «Йолдызлар фабрикасы» республика проектында җиңү яулаганнан соң башлый[4].

Биографиясе

Айгөл Миңнешакирова 1984 елның 6 апрелендә Татарстан АССРның Аксубай районы Яңа Ибрай авылында туган[1][5]. Чыгышы белән — мишәр татарларыннан[6]. Әтисе Миндәр кырык ел колхозда тракторчы булып эшләгән, әнисе Миңнебәдәр утыз елдан артык — сыер савучы булган. Дүрт балалы гаиләдә Айгөл — төпчеге, аның өч абыйсы бар: Илдар (Казанда яши), Таһир (Тольяттида) һәм Айдар (Яр Чаллыда)[2][4].

Мәктәп елларында музыка һәм баскетбол белән шөгыльләнә[1]. 16 яшендә Яр Чаллыга күчеп килә һәм сәнгать көллиятенә укырга керә. Уку белән беррәттән музыкаль коллективларда бэк-вокалист булып чыгыш ясый[1].

2005 елда «Барс Медиа» компанияләр төркеме оештырган «Йолдызлар фабрикасы» республика музыкаль телепроекты кастингында җиңә[4][6][5]. Кастингта җиңеп чыгу аңа 2005 елгы «Татар җыры» фестивале финалында җырчы Хәния Фәрхи белән бергә чыгыш ясарга мөмкинлек бирә[1][5][4].

2006 елгы «Татар җыры» фестивалендә, Иркә сәхнә тәхәллүсе белән чыгыш ясап, «Ел ачышы» номинациясендә лауреат була һәм карьерасындагы беренче «Алтын барс» сынын ала[1][5].

2007 елда җырчының беренче альбомы — «Бәхетле булыр идең» чыга. Шул ук елны «Татар җыры» фестивалендә Иркә берьюлы ике номинациядә — иң яхшы җыр («Яңадан тудым») һәм иң яхшы дуэт («Айфара» төркеме белән) өчен бүләкләргә лаек була[1].

Иркә шулай ук 2008 һәм 2010 елларда «Татар җыры» фестивале лауреаты була[1]. 2008 елда концертларның берсендә әнисе белән бергә «Балан» халык җырын башкара[1].

2012 елның 16 апрелендә фестивальнең башка лауреатлары белән бергә Мәскәүнең «Крокус Сити Холл» концертлар залында узган «Татар җыры» гала-концертында катнаша[1]. 2017 елның 16 апрелендә Мәскәүдә «Крокус Сити Холл» концертлар залында Халыкара татар җыры фестиваленың VII гала-концертында чыгыш ясаучы лауреатлар исәбендә игълан ителә[7].

2018 елның 27 октябрендә «Татар радиосы» радиостанциясенең туган көненә багышланган «Җанлы концерт» барышында Татарстан Республикасы мәдәният министры И. Х. Әюпова Иркәгә Татарстан Республикасының атказанган артисты исемен тапшыра[5].

2020 елның 2 февралендә Казанда «УНИКС» мәдәни-спорт комплексында узган концерты концерты шикле әйбер турында аноним хәбәр килү сәбәпле өзелә. Бинадан 800 гә якын кеше эвакуацияләнә, әмма концерт дәвам ителә. Икенче көнне иртән билгесез затларның җырчының автомобиленә зыян китерүе мәгълүм була. Җырчы Элвин Грей сүзләренчә, мондый очраклар «даими рәвештә» кабатланып тора, ә 2019 елның көзендә артистның машинасының тормоз шлангына һәм тәгәрмәчләренә зыян китерелгән була[8].

2021 елның 8 октябрендә Башкортстан Республикасы башлыгы Р. Ф. Хәбиров җырчыга Башкортстан Республикасының атказанган артисты исемен тапшыра[3][9].

2023 елның августында Иркә, кулы сынганнан соң, социаль челтәрләрдә Яр Чаллы медицина учреждениеләрендә ярдәм ала алмавы турында хәбәр итә: медшәһәрчектәге сырхауханәдә, учреждение ябылу сәбәпле, аны кабул итүдән баш тарталар, ә ашыгыч медицина ярдәме хастаханәсендә чиратта 3-4 сәгать көтәргә тәкъдим итәләр. Җырчы Казанга кайтып китә, анда Республика клиник хастаханәсендә рентген сурәте аша кул сынуы раслана. Бу вакыйга интернетта шактый шау-шу тудыра; артист үзе бу очрак буенча шәһәрнең барлык медицина хезмәткәрләре турында фикер йөртмәскә чакыра[10].

2025 елның 22 ноябрендә Иркә Уфада «Уфа-Арена»да «Татар җыры» юбилей фестивалендә ретро-җырлар белән чыгыш ясый[11]. Шулай ук 2025 елның 20 декабрендә Казанда «Казан Экспо» күргәзмәләр үзәгендә үткәрелгән фестивальнең 26 нчы гала-концертында катнаша[4].

2025 елның ноябрендә ТНВ телеканалының «Сөйләшергә вакыт» тапшыруында Иркә, ире Махсус хәрби операция зонасында яраланганнан соң, хәрби хезмәткәрләрнең гаиләләренә ярдәм итүе турында сөйли: алар өчен махсус язылган җыр башкара, һәлак булганнарның хатыннары һәм балалары белән аралаша, тамашачылар белән сөйләшү өчен кайвакыт концертларын туктатып тора[12]. Башкортстан Республикасының атказанган артисты исемен алганда җырчы, татарлар һәм башкортлар — ике кардәш халык булуын билгеләп уза, һәм аларның һәрвакыт тынычлыкта һәм татулыкта яшәүләрен тели[9].

Иҗаты

Җырчы сүзләренчә, Иркә тәхәллүсен аңа «Барс Медиа» компанияләр төркемендә бирәләр һәм аннан «бренд ясыйлар». Бу исем астында ул егерме елдан артык чыгыш ясый[4]. Иркә репертуарын эстрада җырлары, шулай ук татар телендәге халык җырлары тәшкил итә[6]. Аның беренче видеоклибы 2006 елда «Яңадан тудым» җырына төшерелә[6].

Барлыгы җырчы алты авторлык альбомы чыгара, аның җырлары татар эстрадасының берничә җыентыгына кертелгән[1]. Беренче альбомы «Бәхетле булыр идең» — 2007 елда, алтынчысы — 2014 елда дөнья күрә[1][6]. Иркә Хәния Фәрхи, «Айфара» төркеме һәм җырчы Ландыш Нигъмәтҗанова белән берлектәге хезмәтләрен яздыра[1][6]. Ул шулай ук ТМТВ татар музыкаль телеканалының музыкаль бүләкләре иясе булып тора[6].

Дискографиясе

Җырчының альбомнары арасында[1]:

  • «Бәхетле булыр идең» (2007);
  • «Яңадан тудым»;
  • «Бик әйбәт»;
  • «Тулы бәхет».

Фильмографиясе

«Әтәчсез иртә ни китерә?» музыкаль кинокомедиясенең икенче (2007) һәм өченче (2008) өлешләрендә төшә, анда Иркә ролен башкара[6][1].

Тәнкыйть

2020 елның февралендә, Иркәнең эстрада буенча берничә хезмәттәше «Барс-Медиа» медиатөркеме белән хезмәттәшлекне өзүләре турында хәбәр иткән ачык җәнҗал фонында (бу — компаниянең генераль директоры Динә Гәрәеваның якын дусты булган җырчының холдингның төп карарларына йогынты ясавы белән аңлатыла), интернетның татар сегменты икегә бүленә: аудиториянең бер өлеше артистка теләктәшлек белдерә, икенче өлеше ул үзе концертлары тирәсендәге вакыйгаларга катнашы бар дип саный. Җырчы үзе бу хәлләргә аңлатма бирүдән баш тарта[8].

Бүләкләре

  • Татарстан Республикасының атказанган артисты (2018) — мактаулы исем 2018 елның 27 октябрендә Татарстан Республикасы мәдәният министры Ирадә Хафизҗан кызы Әюпова тарафыннан тапшырыла[5].
  • Башкортстан Республикасының атказанган артисты (2021) — мактаулы исем 2021 елның 8 октябрендә Башкортстан Республикасы башлыгы Радий Фәрит улы Хәбиров тарафыннан тапшырыла[3][9].
  • «Татар җыры» фестиваленең «Алтын барс» премиясе: 2006 ел — «Ел ачышы» номинациясе;
  • 2007 ел — иң яхшы җыр («Яңадан тудым») һәм иң яхшы дуэт («Айфара» төркеме белән); 2008 һәм 2010 елларда фестиваль лауреаты[1][5].
  • ТМТВ татар музыкаль телеканалы бүләкләре[6].

Гаиләсе

18 яшендә Айгөл беренче тапкыр кияүгә чыга, 2002 елда кызы Айсылу туа. Никах тиздән таркала, һәм җырчы карьера ясаган вакытта кыз авылда әбисе белән бабасы янында үсә[1][13]. 2026 елның июлендә җырчы Айсылуны кияүгә бирергә әзер булуын сөйли. Аның сүзләренчә, кызы укуын кызыл дипломга тәмамлаган һәм үз блогын алып бара. Иркә шулай ук мәрхүм әтисенең аның беренче тапкыр кияүгә чыгуына каршы булуын искә ала[14].

2012 елда Иркә үзеннән дүрт яшькә кечерәк булган архитектор Артур Шабакаевка кияүгә чыга. 2014 елда ир белән хатынның Әминә исемле, 2015 елда Сөембикә исемле кызлары туа. Артур Шабакаев олы кызлары Айсылуны үз баласы кебек тәрбияли[13].

Артур Шабакаев — дизайнер-архитектор, элек диңгез пехотасында хезмәт иткән[13]. 2022 елның көзендә мобилизацияләнә[15][16]. 2024 елның июль ахырында Шабакаевның яралануы мәгълүм була[17][16], ул минага эләгеп, сул аягының тез тирәсеннән түбән өлешен югалта[12].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Чишминская районная газета «Родник плюс» разыгрывает пригласительный билет на концерт Иркэ (рус.). Родник плюс (24 февраль 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  2. ↑ 1 2 Зоя Солошина. Иркә: «Ул елларга әйләнеп кайтасым килми». Шәһри Казан (6 апрель 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Валерий Шахов. Татарстанская певица Иркэ стала заслуженной артисткой Башкортостана (рус.). ИА «Башинформ» (8 октябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 «Татар җыры» — это серьёзный бренд Татарстана, который можно вывести на федеральный уровень (рус.). БИЗНЕС Online (12 декабрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Чулпан Шакирова. Кемдер ун ел җырлагач, кемгәдер бер чыгыш өчен — «Атказанган артист» исемен кем ничә ел эшләгәч алган? Интертат (12 декабрь 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  6. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Julie Hersh. Irke / Иркә (ингл.). PopKult (19 май 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  7. ↑ Гала-концерт фестиваля «Татар жыры» состоится в Москве (рус.). Татар-информ (15 апрель 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  8. ↑ 1 2 Бои местного значения: кто разбил машину и чуть не сорвал концерт Иркэ? (рус.). БИЗНЕС Online (4 февраль 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  9. ↑ 1 2 3 Певица Иркә стала заслуженной артисткой Башкортостана (рус.). Татар-информ (8 октябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  10. ↑ Певица Иркэ об инциденте в Челнах: Грубый ответ одного врача не означает, что все такие (рус.). Татар-информ (24 август 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  11. ↑ Нурия Фатхуллина. «Татар җыры – 2025» в Уфе: «Более 50 процентов татарских артистов родом из Башкортостана. Почему, откуда моң?» (рус.). БИЗНЕС Online (25 ноябрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  12. ↑ 1 2 «Татарские женщины — очень терпеливые и крепкие»: певица Иркэ рассказала о пережитом в госпитале (рус.). KazanFirst (27 ноябрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  13. ↑ 1 2 3 Испытания судьбы для Артура Шабакаева и певицы Иркэ: «Жизнь продолжается» (рус.). Татар-информ (3 август 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  14. ↑ Певица Иркэ призналась, что хочет выдать дочь Айсылу замуж (рус.). Татар-информ (29 июль 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  15. ↑ Зиля Мубаракшина. Җырчы Иркә ирен озатты: «Догаларыбызны укып, Артурны көтеп торачакбыз». Интертат (30 сентябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  16. ↑ 1 2 Мобилизованного супруга певицы Иркэ ожидает серьёзная операция в Петербургском госпитале (рус.). БИЗНЕС Online (31 июль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.
  17. ↑ Заслуженная артистка РТ Иркэ рассказала о состоянии тяжелораненого на СВО мужа (рус.). Татар-информ (1 август 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 август 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр