Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Клара Таҗиева

Клара Сабир кызы Таҗиева (рус. Клара Сабировна Тазиева; Пустой шаблон {{ВД-Преамбула}}) — СССР һәм Россия музыка белгече, музыка тәнкыйтьчесе һәм педагогы. Татар АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1991). Татарстан Республикасы Композиторлар берлеге [1]һәм Россия Журналистлар берлеге әгъзасы.

Тәрҗемәи хәле

Клара Таҗиева 1941 елның 25 июнендә Үзбәк ССРның Әндиҗан шәһәрендә туа[2].

Музыкаль белемне Казанда ала. Казан музыка училищесын уңышлы тәмамлап, Казан дәүләт консерваториясенең теория-композиторлык факультетына укырга керә һәм анда Юрий Виноградов сыйныфында белем ала. Консерваторияне тәмамлагач, 1971—1973 елларда СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы Тел, әдәбият һәм тарих институты каршындагы аспирантурада «Татар музыка сәнгате» белгечлеге буенча укый[2].

Аның фәнни эзләнүләр темасы татар һөнәри музыкасына нигез салучыларның берсе — Мансур Мозаффаров иҗаты була. Профессор А. Дмитриев җитәкчелегендә Клара Таҗиева «Мансур Мозаффаров һәм аның татар һөнәри музыкасы үсешендәге роле» темасына кандидатлык диссертациясен яклый[3]. Бу хезмәт аның алдагы музыка белеме һәм публицистика эшчәнлеге өчен фундаменталь нигез булып тора.

Һөнәри эшчәнлеге

Үзенең беренче әһәмиятле һөнәри тәҗрибәсен Клара Таҗиева радиода туплый. 1969 елдан 1979 елга кадәр ул ТАССРның Телевидение һәм радиотапшырулар буенча дәүләт комитетында музыка редакторы булып эшли. Музыкаль тапшырулар редакциясендә эшләгән ун ел эчендә ул Татарстанның музыка тормышына багышланган дистәләгән программа («Музыкаль Татарстан», «Композитор белән очрашу», «Күңелле баскычлар») төзи һәм алып бара. Ул әдәби-музыкаль тапшырулар, сәнгать эшлеклеләре белән интервьюлар һәм артистларның иҗади портретларын әзерли. Таҗиева халык иҗатын популярлаштыруга аерым игътибар бирә: ул республика районнары буйлап йөри, үзешчән сәнгатьтә катнашучылар арасыннан сәләтле башкаручыларны таба, аларның студия язмаларын оештыра һәм киң аудиториягә тәкъдим итә[2].

1981—1997 елларда Клара Таҗиева Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең музыкаль-әдәби лекторие бүлегендә лектор-музыка белгече булып эшли. Бу вазифада ул татар музыка сәнгатенең күренекле осталары белән хезмәттәшлек итә, алар арасында Гали Ильясов, Нәҗия Теркулова, Илһам Шакиров, Эмиль Җәләлетдинов һәм Әлфия Галимова бар. Таҗиева үзенең лекцияләрен һәм концертларын татар һәм рус телләрендә камил дәрәҗәдә алып бара, үсеп килүче буынга музыкаль аң-белем бирүгә аерым игътибар юнәлтә[2].

Хаклы ялга чыккач, Клара Таҗиева актив җәмәгать һәм аң-белем тарату эшчәнлеген дәвам итә. Ул Салих Сәйдәшев музеенда музыка салонын оештыручыларның берсе була. Күренекле татар композиторларына һәм мәдәният эшлеклеләренә (С. Сәйдәшевка, Җ. Фәйзигә, Г. Тукайга, М. Җәлилгә, Н. Җиһановка, Ф. Кудашевага) багышланган юбилей иҗат кичәләре оештыру белән шөгыльләнә, шулай ук вакытлы матбугатта музыка сәнгате мәсьәләләре буенча даими рәвештә мәкаләләр бастыра[2].

Фәнни хезмәтләре

Клара Таҗиеваның диссертация материаллары аның 1994 елда Татарстан китап нәшриятында басылып чыккан «Мансур Мозаффаров» монографиясенә нигез булып тора. 2006 елда аның композитор иҗатына багышланган икенче китабы — «Башка бер ни дә кирәкми» басылып чыга[4]. Бу хезмәтләр М. Мозаффаров мирасын өйрәнү буенча иң тулы музыка белеме тикшеренүләренең берсе санала.

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • Татар АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1991).

Искәрмәләр

  1. ↑ Музыковед — Татарстан Композиторлар берлеге (рус.). kompozitor.tatar. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Сегодня выдающемуся музыковеду, заслуженному деятелю искусств ТАССР Кларе Тазиевой исполнилось 80 лет! (рус.). Казань1.ру (26 июнь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
  3. ↑ Тазиева Клара Сабировна (рус.). Союз композиторов России (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
  4. ↑ Мансур Музафаров: личность и творческий путь (рус.). ВКонтакте (23 май 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.

Сылтамалар

Төркемнәр