Михаил Дряничкин

Михаил Ефимович Дряничкин (4 декабрь 1909, Чинчурино, Кызыл Алан вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе31 гыйнвар 1945, Польша Халык Республикасы[d]) — СССР пехота офицеры, Эшче-крестьян Кызыл Армия капитаны, Совет-фин һәм Бөек Ватан сугышларында катнашучы, I Украина фронтының 59 нчы армиясенең 245 нче Валга-Режица укчылар дивизиясенең 904 нче укчылар полкының укчылар батальоны командиры. Советлар Союзы Герое (1945 елның 10 апреле, вафатыннан соң)[1].

Тәрҗемәи хәле

Михаил Дряничкин 1909 елның 4 декабрендә Казан губернасы Тәтеш өязенең Чинчурино авылында (хәзерге — Татарстан Республикасының Тәтеш районы Чинчурино авылы) крестьян гаиләсендә туа (милләте буенча — рус)[2].

Авыл мәктәбенең 7 сыйныфын тәмамлый. Авыл хуҗалыгында хезмәт итә, аннары «Заготзерно» берләшмәсенең район конторасында инспектор һәм ашлык кабул итүче булып эшли. Сугыш алды елларында Алтай краена күченә, анда әзерләү системасы предприятиеләрендә эшли[3].

1931—1933 елларда Эшче-крестьян Кызыл Армия (ЭККА) сафларында хезмәт итә: 1933 елда кече командирларның полк мәктәбен тәмамлый[4]. 1935 елдан — кадрлы хәрби хезмәттә (Алтай краеның Белоглазово/Бурлинск РХК тарафыннан чакырылган)[5]. 1940 елда ЭККАның хәрби-сәяси состав курсларын тәмамлый. 1939—1940 еллардагы Совет-фин сугышында катнаша[1].

1943 елда «Выстрел» югары укчы-тактик пехота команда составын камилләштерү курсларын тәмамлый[1].

Ул 1943 елдан Бөек Ватан сугышы фронтларында. Ленинград, III Балтыйк буе һәм I Украина фронтлары берләшмәләре составында сугыша. 59 нчы армиянең 245 нче укчылар дивизиясенең 904 нче укчылар полкының укчылар батальоны командиры вазифасын башкара[4].

1945 елның 31 гыйнварында капитан Михаил Дряничкин Одер плацдармындагы сугышта үлем хәлендә авыр яралана һәм шул ук көнне 276 нчы аерым медик-санитар батальонында 36 нчы яшендә вафат була[6]. Башта Катовице (Польша) шәһәренең көньяк читендә, соңрак Катовице шәһәрендәге (Силезия воеводалыгы, Польша) Тадеуш Костюшко исемендәге парктагы совет хәрби мемориаль зиратына күчереп җирләнә[5].

Сугышчан юлы

Капитан Михаил Дряничкин 245 нче укчылар дивизиясе сафларында Ленинградны саклау һәм камалышын өзүдә, Новгород һәм Псков өлкәләрен азат итүдә, 1944 елгы Балтыйк буе һөҗүм операциясендә (шул исәптән Валга һәм Резекне шәһәрләрен азат итү), шулай ук 1945 елның гыйнварында Сандомир-Силезия һөҗүм операциясе барышында Польшаның Домбровск күмер бассейнын азат итүдә катнаша[4].

1945 елның гыйнварында Дряничкин җитәкчелегендәге батальон Югары Силезиядә вермахтның оборона чикләрен беренчеләрдән булып өзә һәм тиз бәрелеш белән эре сәнәгать үзәге — Катовице шәһәренә бәреп керә, дошманны ныгытылган шәһәр кварталларыннан куып чыгара. Силезия өчен барган сугышларда бүлекчә белән оста җитәкчелек иткәне һәм күрсәткән батырлыгы өчен офицер Александр Невский ордены белән бүләкләнә[1].

Батырлыгы

1945 елның 30—31 гыйнварында Одер елгасына таба һөҗүмне үстерү барышында капитан Михаил Дряничкин җитәкчелегендәге 904 нче укчылар полкының укчылар батальоны дошманның өзлексез артиллерия-миномет һәм пулемет уты астында Польшаның Кендзежин (хәзерге Кендзежин-Козле, Ополе воеводалыгы, Польша) шәһәреннән көньяк-көнчыгыштарак су киртәсен йөрешләтә кичеп чыга[4].

Одерның сул ярына төшкәч, батальон сугышчылары гитлерчыларны алгы траншеялардан куып чыгара һәм стратегик мөһим плацдармны яулап ала. Совет десантчыларын елгага ташларга омтылып, немец командованиесе танклар һәм штурм кораллары ярдәмендә пехотаның өстенлекле көчләрен контрһөҗүмгә ташлый. Капитан Дряничкин әйләнә-тирәли эшелонлаштырылган оборонаны оста оештыра, дошман контрһөҗүмнәрен кире кагу белән шәхсән җитәкчелек итә һәм сугышчыларны кул сугышына күтәрә, полкның төп көчләре килгәнче плацдармны саклап кала[4]. Каты сугышның иң кискен вакытында комбат авыр кыйпылчыклы яра ала, 1945 елның 31 гыйнварында шул ярадан вафат була[1].

СССР Югары Советы Президиумының 1945 елның 10 апрелендәге Указы белән немец-фашист илбасарларына каршы көрәштә күрсәткән батырлыгы, кыюлыгы һәм каһарманлыгы өчен капитан Михаил Ефимович Дряничкинга вафатыннан соң Ленин ордены белән бергә Советлар Союзы Герое исеме бирелә[1].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • Советлар Союзы Герое (1945 елның 10 апреле, вафатыннан соң — СССР Югары Советы Президиумы Указы)[7];
  • Ленин ордены (1945 елның 10 апреле, вафатыннан соң — Советлар Союзы Герое исеме белән бергә тапшырылган)[8];
  • Александр Невский ордены (1945 елның 18 гыйнвары — I Украин фронтының 59 нчы армиясе гаскәрләре командующиеның 011/н санлы приказы)[9].

Исемен мәңгеләштерү

  • Татарстан Республикасының Тәтеш шәһәрендә Дан мемориалының Геройлар аллеясында Советлар Союзы Герое Михаил Дряничкинның бюсты куелган[10].
  • Татарстан Республикасының Тәтеш районы Чинчурино авылындагы бер урамга герой исеме бирелә[11].
  • Герой укыган Чинчурино урта гомуми белем бирү мәктәбе бинасының фасадына истәлекле мемориаль такта эленгән[1].

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Институт Татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ. Дряничкин Михаил Ефимович (рус.). Электронная версия Татарской энциклопедии TATARICA (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
  2. Администрация Тетюшского муниципального района. Ветераны и герои Великой Отечественной войны Тетюшского района: Дряничкин Михаил Ефимович (рус.). Официальный сайт Тетюшского муниципального района Республики Татарстан (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
  3. Правительство Алтайского края. Галерея памяти: Дряничкин Михаил Ефимович (1909—1945) (рус.). Официальный сайт Алтайского края (8 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
  4. 1 2 3 4 5 Патриотический интернет-проект «Герои страны». Герой Советского Союза Дряничкин Михаил Ефимович (рус.). Warheroes.ru (20 ноябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
  5. 1 2 Министерство обороны Российской Федерации. Донесения о безвозвратных потерях: капитан Дряничкин Михаил Ефимович (рус.). Обобщённый банк данных «Мемориал» (ОБД Мемориал) (15 февраль 1945). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
  6. Музей-мемориал Великой Отечественной войны. Электронная книга памяти Республики Татарстан: Дряничкин Михаил Ефимович (рус.). Мемориальный портал «Кремник.ру» (22 март 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 август 2026.
  7. Дряничкин Михаил Ефимович, 04.12.1909. Документы участника войны. [неопр.]. Память народа. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
  8. Дряничкин Михаил Ефимович (рус.). Герои Отечества. https://героипфо.рф.+Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
  9. Дряничкин Михаил Ефимович, 04.12.1909. Документы участника войны. [неопр.]. Память народа. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
  10. 115 лет со дня рождения Герою Советского Союза (рус.). tatfrontu.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.
  11. ДРЯНИЧКИН МИХАИЛ ЕФИМОВИЧ | МБУ "Музей истории Тетюшского края" Республика Татарстан (рус.). muzeitet.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 21 август 2026.

Әдәбият

  • Герои Советского Союза / пред. редкол. И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1. — С. 448. — 911 с. — ISBN 5-203-00536-2.
  • Боевая слава Алтая / сост. М. Т. Карначев. — Барнаул: Алтайское книжное издательство, 1978. — С. 68.
  • Татарская энциклопедия / гл. ред. М. Х. Хасанов. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2005. — Т. 2. — С. 317. — ISBN 5-902375-02-9.
  • Хакимов К. З. Они сражались за Родину. — Казань: Татарское книжное издательство, 2010. — С. 44—48.

Тема буенча өстәмә