Таһир Бикчәнтәев
Таһир Әхмәдулла улы Бикчәнтәев (рус. Тагир Ахмадуллович Бикчантаев; 26 сентябрь 1980, Сарсаз, Юргинский районы[d], Кемерово өлкәсе) — Россия дин һәм җәмәгать эшлеклесе, Кемерово өлкәсе татар милли-мәдәни автономиясе төбәк иҗтимагый оешмасы советы рәисе, Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте үзәкләштерелгән дини оешмасы мөфтие; Кемерово өлкәсе Иҗтимагый палатасы әгъзасы; Кемерово өлкәсе буенча Россия Эчке эшләр министрлыгы каршындагы Иҗтимагый совет әгъзасы, Россия ГУФСИН каршындагы Кемерово өлкәсе — Кузбасс буенча Иҗтимагый совет әгъзасы[1]. Бөтендөнья татар конгрессы Милли Шурасы әгъзасы (2022 елдан)[2].
Тәрҗемәи хәле
1980 елның 26 сентябрендә Кемерово өлкәсенең Юрга районы Сарсаз авылында туган[3]. Дин юлын сайлавына авыл мәчете имамы булган бабасының тәэсире зур була[4].
1987—1993 елларда Искитим урта гомуми белем бирү мәктәбендә укый[3]. 1993—1994 елларда Төмән өлкәсенең Олуг Манчыл (Ямбай) авылында Нигъмәтулла хаҗи Кармышаков исемендәге мәдрәсәдә белем ала[3], 1994—1995 елларда Новосибирск Җәмигъ мәчете каршындагы мәдрәсәдә укый[3]. 1997 елда ул Искитим урта гомуми белем бирү мәктәбен тәмамлый[3]. 17 яшендә (1997 ел) Себер мөселманнарының Диния нәзарәте Омск мөфтияте составында теркәлү узган Сарсаз авылы мәчете имамы итеп сайлана, чөнки бу вакытка мәчет дин хезмәткәренең барлык функцияләрен үти, 1998 елда өстәмә мәхәллә идарә рәисе итеп билгеләнә[3]. 1990 еллар уртасында Сарсаз мәчете Кузбасста эшләп килгән азсанлы мәчетләрнең берсе була[3].
2001—2002 елларда Казан шәһәренең Россия Ислам университетында укуын дәвам итә[3], 2002 елда Мисыр Гарәп Республикасының Каһирә шәһәрендәге «Әл-Әзһар» Халыкара ислам академиясенә укырга керә, анда 2007 елга кадәр белем ала[3]. Мисырда белем алган елларда академиянең студентлар җәмгыяте тормышында актив катнаша, Мисырда Россия студентлары берлеген оештыручыларның берсе була, аннан соң Каһирәдә яшәүче ватандашларның координация советында Россия студентлары мәнфәгатьләрен яклый[3].
Укуын тәмамлаганнан соң туган ягы Кузбасска эшкә чакырыла. 2007 елдан Сарсаз авылы мәчете имам-хатибы булып эшли, моннан тыш, аны Кемерово шәһәре мәчетендә җомга вәгазьләре үткәрергә чакыралар[3]. 2008 елның ноябрендә Кемерово шәһәренең «Мөнирә» җәмигъ мәчете имам-хатибы итеп сайлана һәм «Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте» үзәкләштерелгән дини оешмасы рәисе-мөфтинең беренче урынбасары булып эшли[3].
2009 елның ноябреннән Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе — мөфти булып тора[3][5].
2011—2016 елларда читтән торып Казандагы Россия Ислам университетының теология факультетында укый, аннары магистратурага укырга керә[4].
Мөфти вазифасында эшчәнлеге
Таһир Бикчәнтәев җитәкчелегендә Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте (КӨ МДН) төбәктәге мөселман оешмаларын бердәм структурага берләштерә[4]. Ул җитәкчелек иткән чорда КӨ МДН составына кергән оешмалар саны 7 дән 24 кә кадәр арта[4]. 2026 елга КӨ МДН Кузбассның 18 мөселман оешмасын берләштерә[5].
Бикчәнтәев Кузбасс мөфтие буларак конфессияара диалогта актив катнаша: Кемерово митрополиты Аристарх белән даими элемтәдә тора, бергәләп иҗтимагый чараларда катнашалар[6]. Диния нәзарәт командасы «Кузбасс» хоккей клубы оештырган хоккей турнирында катнаша, хәрби хезмәткә чакырылучыларга дини-әхлакый вәгазьләр укый, төрле дәүләт структураларының иҗтимагый советларында эшли[6].
Бикчәнтәев Кузбасс мөселманнарының дини мәгарифен үстерүгә зур игътибар бирә. Аның сүзләре буенча, Кемерово өлкәсеннән якынча 25 кеше Казандагы дини уку йортларында (Мөхәммәдия, РИИ) белем ала, ә күпчелек өлкә имамнары — Россия Ислам институты тәмамлаучылар[4]. Вәгазьләр, нигездә, өлкәдә рус телендә алып барыла, чөнки төбәктә төрле милләт вәкилләре яши[4].
2022 елда «Бизнес Online» басмасы төзегән Россиянең 100 иң йогынтылы мөселманы рейтингында Таһир Бикчәнтәев 51 нче урынны били[7]. Ул шулай ук төбәк татар милли-мәдәни автономиясен җитәкли, губернатор Сергей Цивилев белән хезмәттәшлек итеп, ел саен шахтерлар өчен Сабан туе үткәрүне оештыра[7].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- «Шахтерлар көненә 60 ел» медале (Кемерово өлкәсе);
- «Ышаныч һәм игелек өчен» медале;
- «Кузбасска хезмәт иткән өчен» медале;
- «Кузбасска 70 ел» медале;
- «Россия ЭЭМ Кемерово өлкәсе буенча дәүләт идарәсенә 70 ел» медале[3].
Гаиләсе
Өйләнгән, ике ул тәрбияли[3].
Искәрмәләр
- ↑ Бикчантаев Тагир Ахмадуллович. Федеральная национально-культурная автономия татар (архив). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
- ↑ Утверждён новый состав Национального совета Всемирного конгресса татар. Всемирный конгресс татар (2 август 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Бикчантаев Тагир Ахмадуллович. Духовное собрание мусульман России. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Муфтий Кемеровской области Тагир хазрат Бикчантаев: «Научить пониманию Ислама всех желающих людей – наша задача». Шакирд (24 март 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
- ↑ 1 2 Кемеровская область. История региона. Духовное управление мусульман Российской Федерации. Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
- ↑ 1 2 Так сказал Тагир хазрат. Газета Кемерова (1 декабрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
- ↑ 1 2 Усмиритель «шайтанов» и хранитель «золотого руна»: топ-100 мусульман России. Бизнес Online (8 июль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 5 август 2026.
Сылтамалар
- Духовное управление мусульман Кемеровской области // рәсми сайт
- Калиль Кабдулвахитов. Муфтий Кемеровской области: «Рассчитывайте на свои силы» IslamRF.Ru в Сибири, 29.02.2012