Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Хәмит Гыйззәтуллин

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Гыйззәтуллин битенә күчегез.

Хәмит Нурислам улы Гыйззәтуллин (рус. Хамид Нурисламович Гизатуллин; 10 февраль 1932, Чуенчы-Чупан, Җылаер районы, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР — 19 март 2026, Башкортстан, Россия) — совет һәм Россия икътисадчысы, металлургия процессларын икътисади-математик модельләштерү теориясе һәм практикасы өлкәсендәге белгеч. 1991 елның 7 декабреннән Россия фәннәр академиясенең (РАН) Гуманитар һәм иҗтимагый фәннәр секциясе буенча мөхбир әгъзасы.

Россия фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге Президиумы рәисе урынбасары, Россия фәннәр академиясенең киңәшчесе[1].

Тәрҗемәи хәле

1932 елның 10 февралендә Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасының Җылаер районы, Чуенчы-Чупан авылында туа.

1952 елда Баймак тау-металлургия техникумын (Башкорт АССР) тәмамлый. 1952—1956 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә.

Башкорт дәүләт университетының физика-математика факультетын тәмамлап (1963), 1968 елга кадәр ССРБ фәннәр академиясенең Свердловск бүлегендәге Математика институты аспирантурасында укый. Икътисад фәннәре докторы (1979), профессор (1982). 1979—1985 елларда ССРБ фәннәр академиясенең Урал фәнни үзәге Математика һәм механика институтында (1963—1979) һәм Икътисад институтында эшли. 1985 елдан — ССРБ фәннәр академиясенең Урал бүлеге Башкортстан фәнни үзәгенең Икътисади тикшеренүләр бүлеге мөдире, 1987 елдан — Башкортстан фәнни үзәге президиумы рәисе урынбасары. 1992—1997 елларда Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге Икътисад һәм социология институты директоры вазифасын башкара[2].

Ул бер үк вакытта Россия фәннәр академиясенең Урал бүлегенең Икътисад институтында фәнни хезмәткәр булып һәм Уфа дәүләт авиация техник университетының (УДАТУ) Салымнар һәм җыемнар кафедрасында профессор булып эшли.

Уфада яши. 2026 елның 19 мартында вафат була[3]. Хушлашу мәрасиме 2026 елның 20 мартында Россия фәннәр академиясенең Уфа федераль тикшеренүләр үзәгендә уза[4].

Гаиләсе

Өйләнгән, өч баласы һәм оныклары бар.

Аның улы, Гыйззәтуллин Тимур Хәмит улы, — «Матрица»[5], «Мастер Вин» һәм «Новое Время» супермаркетлар челтәре хуҗасы[6].

Төп хезмәтләре

Монографияләре

  • Моделирование металлургического комплекса: региональный аспект. М.: Наука, 1988 (в соавт. с В. В. Добродеем);
  • Эффективность природоохранительной деятельности и моделирование рационального природопользования. Уфа, 1988;
  • Концепция охраны окружающей среды и рационального использования природных ресурсов РБ. Уфа: УНЦ РАН, 1993;
  • Структурные преобразования в экономике. Екатеринбург: ИЭ УрО РАН, 2000;
  • Проблемы управления сложными социально-экономическими системами. Екатеринбург: Экономика, 2005 (в соавт. с Д. А. Ризвановым);
  • Экономико-математический анализ классических моделей потребления. Уфа: УГАТУ, 2006;
  • Экономико-математические основы управления конкурентоспособностью регионов. М: Экономика, 2007 (в соавт. с И. З. Мустаевым).

Мәкаләләре

  • Некоторые математические модели развития горно-металлургического комплекса // Экономика и математические методы. 1969. № 6;
  • Об одной модели управления доменным процессом // Экономика и математические методы. 1971. № 1;
  • Замыкающие затраты на железорудные ресурсы // Экономика и математические методы. М., 1978;
  • Проблема выбора оптимальной структурной политики региона // Общество и экономика. 1994. № 7-8;
  • Концепция устойчивого развития: новая социально-экономическая парадигма // Общественные науки и современность. 1998. № 5 (в соавт. с В. А. Троицким);
  • Системный анализ эффективности трудового потенциала // Экономика региона. 2005. № 1;
  • Стратегические проблемы ценообразования // Экономическая теория. 2007. № 1.

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • «Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале;
  • СССР Фәннәр академиясе Президиумының Мактау грамотасы;
  • Россия Фәннәр академиясенең Мактау грамотатасы[7].

Искәрмәләр

  1. ↑ Поздравляем! Математика для экономики. uran.ru (2007). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 март 2026.
  2. ↑ Хамиду Нурисламовичу Гизатуллину – 90 лет! (рус.). uiec.ru (10 февраль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 март 2026.
  3. ↑ Состав Академии (рус.). Российская академия наук (март 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 март 2026.
  4. ↑ Ушёл из жизни член-корреспондент РАН, доктор экономических наук, профессор Гизатуллин Хамит Нурисламович (рус.). ufaras.ru (19 март 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 март 2026.
  5. ↑ Экс-владельца «Матрицы» и его родных привлекли к субсидиарной ответственности (2026-02-09). 20 март 2026 тикшерелде.
  6. ↑ Уфимские «Мастер Вин» и «Холдинг Матрица» ушли под наблюдение (рус.). ufa.rbc.ru (19 гыйнвар 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 март 2026.
  7. ↑ Состав Академии (рус.). Российская академия наук (март 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 март 2026.

Сылтамалар

Төркемнәр