Янош Ньири
Яшьлек
Янош Ньири Будапештта 1932 елда туган. Аның әти-әнисе - Тибор Ньири һәм Джулия Шпиц, хөрмәтле Маҗарстан яһүд язучылары. Әтисенең иң танылган эше "Katona, Karácsony " романы һәм "Díszmagyar" фильмы ("Гала-костюм") (Будапешт, 1949[4]). Ньириның әти-әнисе аерылышкач, ул Токай авылында әбисе һәм бабасы янында яшәгән. Икенче бөтендөнья сугышы башында ул нацистлардан һәм Маҗарстан антисемитларыннан үз әнисе һәм өлкән абыйсы Андраш Ньири янында яшеренгән. Ул вакытта аның гаиләсенең һәм сыйныфташларының күп өлеше Освенцим һәм Маутхаузен-Гузен концлагерьларында үтерелә. Хәрби хезмәттән соң, лейтенант исеме алган. Ньири 1954 елда Будапештта кино һәм драма сәнгате академиясен тәмамлый һәм танылган театр режиссеры була, Кечкеметта, Сегедта һәм Будапештта эшли.
Франциягә кадәр күчеш
Ньири 1956 елгы Маҗарстан инкыйлабында актив катнаша. Тиздән баш күтәрү бастырылганнан соң, Венага китәргә уйлый, аннан Парижга. Ньири 1973 елгы амнистиягә Маҗарстанга кайту тыела. Ул вакытта ул Лондонның "New Statesman" газетасы журналисты буларак, туган иленә әйләнеп кайта һәм "A Chilly Spring in Budapest " исемле мәкаләне яза[5].]][3].[3].
1950 нче еллар дәвамында Ньири Парижда төпләнә һәм театрда Эжен Ионеско, Жан Ануй һәм Жан Жене драматурглары белән эшли башлый. Ньири шулай ук консерваториядә укыта һәм Комеди Франсезда эшли. 1960 елда Le Jeune Théâtre de Marseille театрында үзенең беренче театр труппасына нигез сала.
Эшләр
- "The Imaginary Invalid" (Theatre Programme), Vaudeville, London, 1968
- "Le Ciel est en bas" (Theatre Programme), L'Athénée, Paris, 1970
- «A Chilly Spring in Budapest» (Magazine Article), "New Statesman", London, 8 June 1973
- "Streets" (Book), Wildwood House, London, 1979
- "Battlefields and Playgrounds" (Book), Macmillan, London, 1989
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Lundy D. R. Janos Nyiri // The Peerage (ингл.)
- ↑ 1 2 3 4 Katalog der Deutschen Nationalbibliothek (нем.)
- ↑ (26 November 2002) «Janos Nyiri». The Times.
- ↑ Internet Movie Database сайтында Tibor Nyíri [ингл.].
- ↑ Nyíri, János (8 June 1973). «A Chilly Spring in Budapest». New Statesman.(үле сылтама)
Тышкы сылтамалар
- Internet Movie Database сайтында János Nyíri [ингл.].
- Internet Movie Database сайтында Daniel Nyiri [ингл.]. (János Nyíri's son)
- Books by Janos Nyiri, "Amazon.com"