Рус патшалыгы

      — формаль идарә иткән патша

      — регент булган патша

Патша	Портрет	Идарә чоры	Комментарий
Иван IV		1547—1584	[9]
Симеон Бикбулатович		1575—1576	[10]
Фёдор I Иванович		1584—1598	[11]
ru:Ирина I Годунова		1598	[12]
Борис I Годунов		1598—1605	[12]
Фёдор II Борисович		1605	[13]
ru:Лжедмитрий I		1605—1606	[14]
ru:Василий IV Шуйский		1606—1610	[15]
ru:Владислав IV Владислав Жигимонтович	Файл:Milwitz Władysław IV Vasa.png	1610—1612	[16]
Михаил I Фёдорович		1613—1645	[17]
Патриарх Филарет [прим. 1]		1619—1633	[18]
Алексей I Михайлович		1645—1676	[19]
Фёдор III Алексеевич		1676—1682	[20]
ru:Софья Алексеевна		1682—1689	[21]
Иван V Алексеевич		1682—1696	[22]
Пётр I		1682—1721	[23]

XVI гасыр азагында илдә 220 шәһәр, матди җитештерү һөнәрчелек дәрәҗәсендә үсүе, территориаль специализация процесслары дәвам итә иде. Дәүләт эченә Идел буе ханлыкларны кушуыннан соң Көнчыгыш илләре белән сәүдә үсә башлады.

Борынгы Христианлыкның пакълыгы югалган дип саналган илләрдән чыгышлы галимнәр тәэсире «иманны какшата ала» дигән фикернең Россиянең җәмгыятендә таралганлыгы сәбәпле систематик мәгарифнең таралуга озак вакыт дәвамында юл бирмәде^[24].

Шуңа карамастан, XVII гасыр уртасында систематик мәгариф нигезләнә һәм үсә башлый. Бу үзгәрешләргә патша Алексей Михайловичның үзенең шәхси югары укымышлылыгы да йогынты ясый^[25][26].