Анатолий Шутиков

Анатолий Иванович Шутиков (6 июль 1946, Козельск, Калуга өлкәсе) — СССР һәм Россия дирижёры, музыка педагогы, җәмәгать эшлеклесе. Татарстан Республикасы халык уен кораллары дәүләт оркестрының сәнгать җитәкчесе һәм баш дирижёры (1993 елдан). Россия Федерациясенең халык артисты (2007). Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2001).

undefined

Тәрҗемәи хәле

Анатолий Шутиков 1946 елның 6 июлендә Калуга өлкәсенең Козельск шәһәрендә күпбалалы эшче гаиләсендә туа (әтисе кранчы булып эшли). Анатолий Шутиковның музыкага кызыксынуы балачактан үк, ул баянда уйный башлагач, барлыкка килә. Мәктәпне тәмамлагач, ул Мәскәүдәге Гнесиннар исемендәге Дәүләт музыка-педагогика институтына укырга керә, әмма бер елдан соң өстәмә керү имтиханнарыннан башка Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенә күчә[1].

1971 елда ул консерваторияне тәмамлый (И. А. Шәрипов классы). 1976 елда консерваториянең ассистентурасын «дирижёрлык» белгечлеге буенча доцент А. В. Тихонов сыйныфында тәмамлый[2].

Иҗаты

1990 елда, Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенең кафедра мөдире вазифасын биләгәндә, Анатолий Шутиков югары уку йорты студентларын берләштергән «Родник» халык уен кораллары студентлар оркестрын оештыра[3]. 1993 елда аның башлангычы белән коллектив һөнәри статуска ия була һәм Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе каршындагы Татарстан Республикасы халык уен кораллары дәүләт оркестры итеп үзгәртелә[4].

Оркестрның сәнгать җитәкчесе һәм баш дирижёры вазифасында Анатолий Шутиков оркестрның репертуар сәясәте, концерт программалары төзү һәм үзенчәлекле партитуралар язу белән шөгыльләнә. Аның җитәкчелегендә коллектив Татарстан Республикасының хөкүмәт чараларында катнаша, Россиядә, Австриядә, Германиядә, Италиядә һәм Нидерландта гастрольләрдә чыгыш ясый. Оркестр — «Россия-Корея» халыкара фестивале Гран-прие иясе һәм «Филармониада» музыка фестивалендә даими катнашучы[4][1].

Педагогик эшчәнлеге

1971—1989 елларда Анатолий Шутиков Казан дәүләт мәдәният институтында эшли. Бу чорда ул институтның халык уен кораллары студентлар оркестрлары белән җитәкчелек итә[2].

1989 елда Н. Г. Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенә укытучы вазифасына күчә. 1990—2003 елларда ул консерваториянең халык уен кораллары кафедрасы мөдире булып эшли[5]. 1991 елда Анатолий Шутиковка профессор гыйльми исеме бирелә[6].

Җәмәгать эшчәнлеге

2006 елда Анатолий Шутиков башлангычы белән һәм Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы ярдәмендә Татарстан Республикасы халык уен кораллары дәүләт оркестры базасында «Халык көйләре» («Народные мелодии») Бөтенроссия халык уен кораллары ансамбльләре һәм оркестрлары бәйгесе гамәлгә куела. Ул әлеге бәйгенең жюри рәисе булып тора[4].

Анатолий Шутиков Петровский фәннәр һәм сәнгать академиясенең хакыйкый әгъзасы (академигы) итеп сайлана[6].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

Гаиләсе

Хатыны — Маргарита Якубовна. Кызы унъеллык махсус музыка мәктәбен һәм фортепиано классы буенча Казан дәүләт консерваториясен тәмамлап, һөнәри музыкаль белем алган[1][8].

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 Анатолий Шутиков: "Оркестр — моя жизнь" (рус.). Журнал «Казань» (2 август 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.
  2. 1 2 Шутиков Анатолий Иванович (рус.). Татарская энциклопедия (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.
  3. Родники народной души: из истории становления культуры Казани ХХ века. cyberleninka.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
  4. 1 2 3 Государственный оркестр народных инструментов РТ (рус.). Татарская государственная филармония (27 июль 2006). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.
  5. Анатолий Шутиков: «Оркестр — моя жизнь». Татпресса. Мөрәҗәгать итү датасы: 28 май 2026.
  6. 1 2 Шутиков Анатолий Иванович (рус.). Татцентр.ру (29 гыйнвар 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.
  7. Указ Президента Республики Татарстан от 21 октября 2022 года № УП-761 «О награждении орденом «Дуслык» (PDF), archived from the original (PDF) on 2022-11-08, retrieved 2022-12-20 
  8. Анатолий Шутиков: Оркестр – моя вторая семья (рус.). Республика Татарстан (27 июнь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.

Әдәбият

  • Шутиков Анатолий Иванович // Татар энциклопедиясе / баш мөхәррир М. Х. Хәсәнов. — Казан: ТР ФА Татар энциклопедиясе институты, 2014. — Т. 6. — 720 с.