Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Халидә Бегичева


Халидә Әббәс кызы Бигичева (рус. Халида Аббясовна Бигичева; 17 июль 1954, Чүмбәли, Түбән Новгород өлкәсе) — Россия һәм татар эстрада җырчысы. «Изге Ай» музыкаль төркеменә нигез салучы һәм аның солисты. Татарстан Республикасының атказанган артисты.

Тәрҗемәи хәле

Халидә Бигичева 1954 елның 17 июлендә Горький (хәзерге Түбән Новгород) өлкәсенең Кызыл Октябрь районы Чүмбәли авылында туа.

Мәктәп елларында ук ул үзешчән сәнгатьтә актив катнаша. Горький (Түбән Новгород) шәһәрендә узган «Алло, без талантлар эзлибез!» исемле өлкә бәйгесендә Халидә олы абыйсы Хәйдәр белән бергә беренче урынны яулый[1].

Мәктәпне тәмамлагач, ул Горький шәһәрендәге җитештерү комбинаты училищесына укырга керә, тегүче һөнәрен сайлый. Училищены тәмамлап, бер ел туган авылында эшли, аннары Мәскәүгә күчеп китә, анда авиация заводына тегүче булып урнаша. Төп эше белән беррәттән, ул җирле завод хорында җырлый һәм корпоратив бәйрәмнәрдә катнаша[2].

Иҗаты

Халидә Бигичеваның профессиональ музыкаль карьерасы 1980 нче еллар ахырында башлана. Мәскәү татарлары җәмгыятенең иҗат кичәләренә йөреп, ул музыкант Равил Кузнецов ансамбле белән таныша. 1990 елда Халидә бу татар музыкаль коллективының солисты була, ул башта «Алтын Ай» дип атала, соңрак исеме «Изге Ай» дип үзгәртелә[2].

Төркем заманча һәм моңлы татар эстрада җырларын башкара, аларның күбесе Равил Кузнецов тарафыннан махсус Халидә Бигичеваның тавышы өчен язылган. Иҗат коллективы даими рәвештә хәйрия концертлары белән чыгыш ясый, җыелган акчаларны Россия буенча, шул исәптән Казандагы Кол-Шәриф мәчетен төзүгә юнәлтә[3].

Халидә Бигичева 1990 нчы һәм 2000 нче еллар татар эстрадасының күренекле йолдызларының берсе була. Аның тавышы таныла торган һәм көчле дип санала. Җырчының төп хитлары арасында: «Су буйлап», «Күбәләгем», «Ромашкалар», «Дустыма», «Кайтчы яшьлек». Җырчының репертуарына шулай ук аның мәрхүм абыйсы Хәйдәр Бигичевка багышланган композицияләр дә керә: «Калды синең моңнарың» һәм «Сабыр итик, Хәйдәр»[3].

2018 елның язында Халидә Бигичева сәламәтлегенең начарлануы сәбәпле сәхнә карьерасын рәсми рәвештә тәмамлавын игълан итә[4].

Җәмәгать эшчәнлеге

«Изге Ай» төркеме составында Халидә Бигичева Себердә, Түбән Новгород өлкәсендә, Мәскәүдә һәм Татарстанда татар диаспоралары алдында чыгыш ясап, хәйрия һәм агарту эшчәнлеге алып бара. Татар мәдәниятен алга сөрү буенча иҗади һәм иҗтимагый эше өчен ул Татарстан Республикасы җитәкчелегеннән рәсми рәхмәт хатлары ала[3].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәт хаты (2012 ел)[3];
  • Татарстан Республикасы мөселманнарының Диния Нәзарәтенең «Рухи бердәмлек өчен» медале (2014 ел) — татар милли, мәдәни һәм рухи традицияләрен таратуга зур өлеш керткәне өчен[1];
  • Татарстан Республикасының атказанган артисты.

Гаиләсе

  • Ул механизатор һәм хуҗабикәнең күп балалы гаиләсендә үсә, гаиләдә сигезенче бала булып үсә[2].
  • Абыйсы — Хәйдәр Бигичев, җырчы.
  • Ире — Равил Кузнецов (Түбән Новгород өлкәсенең Камка авылыннан), «Изге Ай» төркеменең сәнгать җитәкчесе, музыкант һәм композитор[2].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Бигичева Халида Аббясовна (рус.). Tatobzor.ru (21 ноябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Дискотека 90-х: мишарский шик. Проект «Реального времени»: татарстанская эстрада лихих лет. Часть 12-я (рус.). Реальное время (1 август 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Халида Бигичева получила Благодарственное письмо Президента РТ (рус.). Полномочное представительство Республики Татарстан в РФ (1 апрель 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  4. ↑ Халида Бигичева покидает сцену: «Видимо, время данного мне таланта истекло...» (рус.). Снег (Sntat.ru) (3 июнь 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.

Әдәбият

  • Ибрагимов Р. Ф. Нижегородские татары. — Нижний Новгород, 2008.

Сылтамалар

Төркемнәр