Шәрәфетдинов Мәхмүт Габделсалих улы


Мәхмүт Габделсалих улы Шәрәфетдинов (Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдин, Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдинов, рус. Махмуд Габделсалихович Шарафутдинов; 1978, Буа, Татарстан АССР) — Россия дин эшлеклесе, ислам дине галиме, җәмәгать эшлеклесе, язучы һәм вәгазьче, Коръән-хафиз[1]. Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте (ТР МДН) составында Казан шәһәре һәм башкала төбәге казые (ислам хөкемдәре)[2], Казанның «Шамил» мәчете имам-хатыйбы[3].

Тормыш юлы

1978 елда ТАССРның Буа шәһәрендә туган[4]. Буа шәһәрендә урта мәктәпнең сигез сыйныфын тәмамлаганнан соң, 1993 елда Башкортстанның Агыйдел шәһәрендәге «Ак Идел» мәдрәсәсенә укырга керә[4], бер елдан Казанга күченә һәм «Мөхәммәдия» югары ислам мәдрәсәсендә укый башлый. Академик ял алып, ислам фәннәрен тирәнтен өйрәнү максаты белән Төркиягә китә[1]. 1998–1999 елларда Истанбул шәһәрендәге Коръән-хафизлар мәктәбендә укый, хафиз дәрәҗәсен ала. Казанга кайтып, 2000 елда «Мөхәммәдия» югары ислам мәдрәсәсен тәмамлый һәм дипломлы имам була[5][4].

Дини һәм иҗтимагый эшчәнлеге

Һөнәри дини эшчәнлеген Мәхмүт хәзрәт Казанда башлый. Башта ул Казанның «Мәдинә» мәчетендә биш ел имам булып хезмәт итә[1][6]. 2005 елда «Шамил» мәчете мәхәлләсенең чакыруын кабул итеп, Борисково бистәсендә урнашкан «Шамил» мәчетенең имам-хатыйбы вазифасына билгеләнә[3]. Ул җитәкләгән чорда мәчеттә агарту һәм хәйрия эшләре алып барыла.

2022 елда «Шамил» мәчете мәхәлләсе суд аша мәчет бинасына милек хокукын  [рус.] рәсмиләштерә[3].

Мәчеттә хезмәт итү белән беррәттән, Мәхмүт хәзрәт Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте тарафыннан Казан шәһәре һәм башкала төбәге казые итеп билгеләнә. Әлеге вазифада ул гаилә һәм милек һәм көнкүреш мәсьәләләре буенча мөрәҗәгатьләрне карый[2][7].

2012 елда Казандагы Кол Шәриф мәчетендә дөньядагы иң зур басма Коръәнне җәмәгать алдында уку чарасын Мәхмүт хәзрәт башлап җибәрә[8].

Мәхмүт хәзрәт Татарстан Республикасының иҗтимагый тормышында актив катнаша, массакүләм мәгълүмат чараларында даими чыгыш ясый. Үзенең вәгазьләрендә һәм әңгәмәләрендә «алтын урталык» сакларга, дөньяви законнарны үтәргә чакыра һәм дини экстремизмны тәнкыйтьли, шулай ук «фәйзрахманчылар» төркеме турында тәнкыйди фикерен белдерә[9][2].

Гаиләсе

Өйләнгән, өч бала әтисе[1].

Басмалары һәм хезмәтләре

Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдинов — дини темага язылган берничә китап һәм аудиоязмалар авторы. Хезмәтләре татар һәм рус телләрендә нәшер ителә. Язмалары «Шура» мөселман альманахында даими басыла.

Китаплары
  • «Бәхетлеләрнең серләре» китаплар сериясе (рус. Секреты счастливых). Әлеге серия берничә тапкыр басылып чыккан[10]. Сериянең дүртенче китабы 2011 елда дөнья күрә. Әлеге сериядә көндәлек тормыш мисалларына корылган дини-әхлакый текстлар тупланган.
  • «Әзер вәгазьләр» җыентыгы (рус. Готовые вагазы, ике кисәктә). Бу хезмәт имамнар өчен җомга һәм гает вәгазьләрен үткәрүдә гамәли кулланма булып тора[4].
Аудиобасмалары
  • «Һәфтияк шәриф» аудиоязмасы (Коръәннең сайланма сүрәләрен уку)[4];
  • «Кабердән хәбәр» аудиоязмасы (Коръән һәм Сөннәткә нигезләнеп, мәңгелек тормыш турында нәсыйхәтләрне эченә ала);
  • «Күз тиюдән саклый торган догалар» аудиоязмасы;
  • «Җомга намазы. Ясин сүрәсенең тәфсире» аудиоязмасы.

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Коръән-хафиз;
  • Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте рәхмәт хатлары һәм мактау кәгазьләре — күпьеллык нәтиҗәле хезмәте, ислам мәгърифәтен үстерүгә, гражданлык татулыгын саклауга һәм традицион рухи кыйммәтләрне ныгытуга керткән зур өлеше өчен[4];
  • «Ел татары — 2024» бәйгесендә халык тавыш биргән «Татар өммәте каһарманы» номинациясендә һәм белгечләр сайлаган «Ел татары» номинациясендә җиңүче[11][2].

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 4 Фәния Арсланова. Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдин: «Бәхетле булырга теләсәк...» Шәһри Казан (4 июнь 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.
  2. 1 2 3 4 Казый Казани Махмуд Шарафутдинов считает, что «файзрахмановцы» могли быть причастны к терактам в Казани (рус.). Аргументы и Факты Казань (8 август 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.
  3. 1 2 3 Гуландам Фатхуллина. В казанском Борисково узаконили мечеть «Шамиль» через суд (рус.). Реальное время (8 март 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 Махмуд Шарафутдинов (рус.). ИА Исламтат (3 август 2007). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.
  5. Лейла Алмазова. Феномен казанской мечети «Шамиль»: суфийские истоки целительной практики // Ислам в мультикультурном мире. — Казань: Казанский университет, 2014. — С. 253-272. — ISBN 978-5-00019-181-1.
  6. В казанской мечети Медина почтили память ее основателя (рус.). ДУМ РТ (8 октябрь 2014). Мөрәҗәгать итү датасы: 15 июнь 2026.
  7. В резиденции муфтия Татарстана Камиль хазрата Самигуллина состоялось заседание Президиума и Пленума ДУМ РТ (рус.). Islam Today (16 май 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 15 июнь 2026.
  8. Прочитан самый большой в мире печатный Коран (рус.). Islam Today (17 май 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 15 июнь 2026.
  9. Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдинов: «Рамазан аен дога белән каршы алырга...» Ватаным Татарстан (3 апрель 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.
  10. Алия Замалеева. Издана новая книга Махмута Шарафутдинова (рус.). Татар-информ (9 февраль 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.
  11. Гөлүзә Ибраһимова. Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдинов: Һәр милләт тарихы, теле, гореф-гадәте белән яши. Татар Информ (18 декабрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 13 июнь 2026.

Сылтамалар

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».