Борис Егоров

Борис Егоров 1917 елның 20 июнендә Казан губернасының Спасск шәһәрендә (хәзер — Татарстан Республикасының Спас районы Болгар шәһәре) туа^[2].

1939 елда Сталинград механика институтының (хәзер — Волгоград дәүләт техник университеты) механика факультетын «эчке янулы двигательләр буенча инженер-механик» белгечлеге буенча тәмамлый^[3].

Хезмәт эшчәнлеген Ф. Э. Дзержинский исемендәге Сталинград трактор заводының махсус конструкторлык бюросында инженер-конструктор булып башлый. Бөек Ватан сугышы башында җыю цехы мастеры булып эшли, фронт яны шәһәре шартларында Т-34 танкларын һәм В-2 танк дизель двигательләрен җитештерүдә катнаша^[1].

1942 елның җәендә завод җиһазлары белән бергә Алтай краеның Барнаул шәһәренә эвакуацияләнә, анда эвакуацияләнгән куәтләр базасында СССР Танк сәнәгате халык комиссариатының 77 нче махсуслаштырылган заводы (соңрак — Транспорт машиналары төзү заводы, «Барнаултрансмаш» җитештерү берләшмәсе) оештырыла^[3].

77 нче заводта цех мастерыннан алып әйдәп баручы конструкторга кадәр юл үтә. 1958 елның ноябрендә «Барнаултрансмаш» заводының тәҗрибә-конструкторлык бюросы (ОКБ-1) башлыгы һәм баш конструкторы итеп билгеләнә^[4]. 1973-1983 елларда «Барнаултрансмаш» заводының баш конструкторы булып эшли^[5].

1983—1990 елларда предприятиенең Үзәк конструкторлык бюросында конструктор-консультант сыйфатында фәнни-конструкторлык эшчәнлеген дәвам итә^[3].

1995 елның 29 октябрендә 79 нчы яшендә Мәскәүдә вафат була^[1].

Борис Егоров эшчәнлегенең төп юнәлеше — хәрби һәм махсус билгеләнештәге компактлы, тизйөрешле, дүрт тактлы дизель двигательләрен булдыру һәм аларны серияле җитештерүне оештыру^[1].

1940 еллар азагы — 1950 еллар башында судно һәм сәнәгать дизель-генераторларын һәм газогенераторлы җайланмаларны эшләү һәм серияле җитештерүгә кую белән җитәкчелек итә, моның өчен 1952 елда III дәрәҗә Сталин премиясенә лаек була^[2].

1950 еллар ахырыннан Борис Егоровның турыдан-туры техник җитәкчелеге астында УТД сериясендәге сыекча белән суытыла торган, кечкенә габаритлы, V-сыман унификацияләнгән дизельләрнең принципиаль яңа гаиләсе булдырыла^[4]:

• УТД-20 — 300 а. к. егәрлекле, цилиндрларының аерылу почмагы зур (120°) булган, алты цилиндрлы, наддувсыз дизель двигателе. Ул дөньяда беренче серияле пехота хәрби машинасы БМП-1, соңрак БМП-2 һәм десантның хәрби машинасы БМД-1 өчен махсус эшләнгән бик түбән мотор-трансмиссия бүлегенә кую өчен ясала (серияле җитештерү 1966 елда үзләштерелә);
• УТД-25 һәм УТД-29 — форсажланган һәм күп төр ягулыкта эшли торган модификацияләр: 10-цилиндрлы УТД-29 двигателе (500 а. к. егәрлекле) Борис Егоров тарафыннан мотор бүлеге аркылы урнашкан перспективалы БМП-3 пехота хәрби машинасы өчен проектлаштырыла;
• 3Д20 һәм 3Д20Б — чик сакчы катерлары, тизйөрешле суднолар һәм тягачлар өчен УТД двигательләренең судно модификацияләре.

СССР Югары Советы Президиумының 1966 елның 9 июлендәге Указы белән, җидееллык план биремнәрен үтәүдәге һәм яңа техника булдырудагы күренекле хезмәтләре өчен, Борис Григорьевич Егоровка Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә^[1].

• Барнаул шәһәр Хезмәт ияләре депутатлары Советы депутаты һәм КПССның Алтай край комитеты әгъзасы итеп сайлана^[1].
• СССР Авыр, энергетика һәм транспорт машиналары төзү министрлыгының һәм СССР Оборона сәнәгате министрлыгының фәнни-техник советлары составына керә^[5].

• «Социалистик Хезмәт Герое» исеме, «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып (1966 елның 9 июле);
• Ленин ордены (1966 елның 9 июле);
• Октябрь Инкыйлабы ордены (1971 елның 5 апреле);
• Кызыл Йолдыз ордены (1945 елның 16 октябре) — фронтны танк двигательләре белән тәэмин иткән өчен;
• «Хөрмәт Билгесе» ордены (1979 елның 14 феврале);
• Хөрмәт ордены (1989 елның 19 октябре)^[1];
• III дәрәҗә Сталин премиясе (1952) — яңа дизель техникасын булдырган һәм серияле җитештерүгә керткән өчен^[2];
• СССР Дәүләт премиясе^[3];
• СССР һәм СССР Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсе медальләре^[5].