Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Мидхәт Шакиров

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Шакиров битенә күчегез.

Мидхәт Заки́р улы Шаки́ров (баш. Миҙхәт Закир улы Шакиров;баш. Мидха́т Заки́рович Шаки́ров; 5 октябрь 1916, Уфа — 1 май 2004, Уфа, Башкортстан, Россия) — совет партия эшлеклесе, КПССның Башкортстан өлкә комитеты беренче секретаре (1969—1987), КПССның Уфа шәһәр комитеты беренче секретаре (1963—1969).

Башкортстан АССР Югары Советы, 7–11 чакырылыш СССР Югары Советы депутаты, СССР Югары Советы Президиумы әгъзасы (1970–1989) итеп сайланган.

Социалистик Хезмәт Герое (1981). Биш Ленин ордены кавалеры[1].

Тормыш юлы

Педагог Закир Шакиров (1881—1968) гаиләсендә туган. Хезмәт эшчәнлеген фабрика-завод тыңлаучылары мәктәбен тәмамлаганнан соң Уфа паровоз ремонтлау заводында слесарь булып башлый.

1941 елда Бежица машина төзелеше институтын тәмамлый. Бөек Ватан сугышы елларында Уфаның оборона предприятиеләрендә инженер-хуҗалык вазыйфаларында эшли.

1948 елдан — геофизика приборлары заводы директоры. 1954 елдан — «Нефтепроводмонтаж» трестының баш инженеры. СССРның магистраль нефть һәм газүткәргечләр системасын төзүдә катнаша.

Партия эшчәнлеге

1963 елдан партия эшендә була:

  • 1963—1969 — КПССның Уфа шәһәр комитетының беренче секретаре;
  • 1969—1987 — КПССның Башкортстан өлкә комитетының беренче секретаре.

Ул җитәкчелек иткән чорда Башкортстан АССРның нефтехимия сәнәгате, машина төзелеше һәм агросәнәгать комплексы үсеш күрсәтә[2].

1981 елда авыл хуҗалыгын үстерүдәге уңышлары өчен аңа Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә.

Отставкага китүе

1987 елда, үзгәртеп кору чорында, Мидхәт Шакировның эшчәнлеге үзәк матбугатта һәм партия утырышларында тәнкыйтькә дучар була. Аңа каты җитәкчелек стиле, тәнкыйтьне чикләү һәм кадрларга басым ясау гаеп итеп куела[3].

1987 елның июнендә КПССның Башкортстан өлкә комитеты пленумында ул «пенсиягә чыгу сәбәпле» дигән формулировка белән беренче секретарь вазыйфасыннан азат ителә. Ул вакыттагы публицистикада «шакировщина» термины кулланыла[4]. Алдагы елларда аның эшчәнлегенә бәяләмәләр тыйнаграк һәм каршылыклы була башлый.

Уфаның Мөселман зиратында җирләнгән.

Гаиләсе

Хатыны — Ляля Гыймрановна (1921—2000).

Ул һәм ике кыз үстерәләр. Улы, Рифкәт (туган көне 03.05.1945, Уфа) Уфа нефть институтын (1962–1967), СССР Халык хуҗалыгы академиясен (1980–82) тәмамлаган, техник фәннәр докторы, профессор.

Наградалары һәм исемнәре, хәтер

  • Ике Кызыл Байрак ордены (1958, 1961);
  • Социалистик Хезмәт Герое (1981);
  • Биш Ленин ордены (1964, 1971, 1976, 1981, 1986);
  • Мактаулы нефтьче (1986).

Уфа шәһәрендә М. З. Шакиров яшәгән йортта 2005 елда мемориаль такта урнаштырыла[5].

Искәрмәләр

  1. ↑ И.Г. Каримова. Шакиров Мидхат Закирович. bashenc.online (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 март 2026.
  2. ↑ Шакиров Мидхат Закирович. warheroes.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 март 2026.
  3. ↑ Федор Лыткин, Александр Костицын. «На человека, попавшего в немилость Шакирова, обращали весь арсенал наказаний». sobkor02.ru (16 октябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 март 2026.
  4. ↑ Евгений Костицын. Разоблачение, которое потрясло Башкирию. ufa.mk.ru (16 сентябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 26 март 2026.
  5. ↑ http://img-fotki.yandex.ru/get/5630/36256508.2b/0_6d913_915a7908_orig

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр