Михаил Разумов

1894 елда Чернигов губернасы Глухов (хәзерге Украинаның Сумы өлкәсе) шәһәрендә туган. Үсмер еллары Донбасста үтә. 1913 елга хәтле мәктәптә (4 сыйныф) һәм гимназиядә (2 сыйныф тәмамлый) укый һәм конторчы булып эшли. 1913 елда Петербургка китә, Обухов заводына эшкә керә. 1914 елда кире Луганскига кайта. 1915 ел башыннан патша армиясендә хезмәттә. Җәй көне ике аягы да яраланып, озак вакыт лазаретта дәвалана.

Петроградта Шуралар хакимиятен урнаштыруда катнаша. 1919 елда Одесса хәрби округы сәяси идарәсе башлыгы. Көньяк фронтның Кызыл Армия бүлгеләрендә сәяси идарә инспекторы. 1920 елда янәдән Донбасста фирка-шура хезмәтендә: Донецк губерна эшче-крестьян инспекциясе башлыгы, губерна башкарма комитеты рәисе.

• 1922-1924 елларда РКП(б) Орел губерна комитеты, Башкортстан өлкә комитеты сәркатибе.
• 1927-1928 елларда Кытайда хәрби киңәшче (8 ай төрмәдә утыра).
• 1928 елның июленнән ВКП(б) Татарстан өлкә комитеты беренче сәркатибе. Казанда яңа зур сәнәгать районы (Ленин районы) корыла. Каты кул белән җөмһүрияттә күмәк хуҗалыклар коруны, кулаклардан арынуны оештыра. 1933 елда язгы чәчүне 1 майга, урып-җыюны һәм дәүләткә икмәк тапшыру планын 14 сентябрьгә төгәллиләр. Җөмһүриятне уңыш белән котларга М.И. Калинин килә. Авыл хуҗалыгындагы уңышлары өчен ТАССР Ленин ордены белән бүләкләнә (1934). Ленин ордены белән М.О. Разумов һәм ТАССР ХКШ рәисе Кыям Абрамов та бүләкләнә (1935).
• 1933-1937 ВКП (б) Көнчыгыш Себер край комитеты сәркатибе.

1937 елда кулга алына һәм атып үтерелә. 1956 елда исеме аклана. 2005 елда Ленин орденына хокукы кайтарыла ^[2]

• 1935 Ленин ордены — Татарстан АССР белән уңышлы җитәкчелек өчен.