Сәет Габбасов
Сәет Фәйзрахман улы Габбазов (архив документларында шулай ук — Габбасов; рус. Саит Файзрахманович Габбазов; 13 сентябрь 1925, Үтәмеш (Апас районы), Шонгат вулысы, Тәтеш кантоны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 2007, Россия) — СССР авыл хуҗалыгы производствосы алдынгысы, механизатор, Татарстан АССРның Тәтеш районы «Алга» күмәк хуҗалыгының трактор бригадасы бригадиры. Социалистик Хезмәт Герое (1973)[1].
Тәрҗемәи хәле
Сәет Габбазов 1925 елның 8 сентябрендә (кайбер документларда 1925 елның 13 сентябре датасы күрсәтелә) Татарстан АССРның Тәтеш кантоны Үтәмеш авылында (хәзерге — Татарстан Республикасының Тәтеш районы Үтәмеш авылы) татар крестьян гаиләсендә туа[2].
Җидееллык авыл мәктәбен тәмамлагач, җирле хуҗалык кырларында гади күмәк хуҗалык эшчесе булып хезмәт юлын башлый[3].
1943 елның 10 гыйнварында ТАССРның Олы Тархан район хәрби комиссариаты тарафыннан Эшче-крестьян Кызыл Армиясе сафларына алына. Бөек Ватан сугышында катнаша, гамәлдәге армиянең саф һәм автотранспорт бүлекчәләрендә хезмәт итә, сугыш кирәк-яракларын китерүне һәм алдынгы частьларны тәэмин итүне оештыра[4]. 1949 елның 15 августында демобилизацияләнә һәм туган авылына кайта[2].
Демобилизацияләнгәч, Үтәмеш авыл хуҗалыгын механикалаштыру училищесын (соңрак — 74 нче санлы һөнәри училище) тәмамлап, киң профильле тракторчы-комбайнчы квалификациясен ала[3].
2007 елның 17 мартында 82 нче яшендә вафат була[3], Үтәмеш авылы зиратында җирләнгән.
Хезмәт юлы
1950 нче еллар башыннан ТАССРның Тәтеш районы «Алга» күмәк хуҗалыгында тракторчы булып эшли[1]. Югары техник культура, трактор паркына системалы карау һәм туфракны эшкәртүнең прогрессив агротехник ысулларын кертү ярдәмендә ашлык һәм техник культуралардан тотрыклы уңыш алуга ирешә[4].
Ул «Алга» күмәк хуҗалыгының трактор-кырчылык бригадасы бригадиры итеп билгеләнә, бу бригада Тәтеш районының һәм бөтен Татарстан АССРның алдынгы коллективына әверелә[1]. 1971 елда (IX бишьеллыкның беренче елында) бригада һәр гектардан 25 центнер ашлык культураларының тотрыклы уңышын ала, шул ук вакытта хуҗалык буенча элеккеге уртача норма гектардан 12—13 центнер тәшкил итә, моның өчен бригадир Октябрь Инкыйлабы ордены белән бүләкләнә[2].
1973 елда Сәет Габбазов җитәкчелегендәге трактор бригадасы рекордлы күрсәткечләргә ирешә, беркетелгән мәйданда Урта Идел буеның куркыныч игенчелек шартларында һәр гектардан 30 центнердан артык югары сыйфатлы ашлык җыеп ала һәм дәүләткә икмәк сату буенча кабул ителгән йөкләмәләрне арттырып үти[3]. Бригада коллективы һәм аның җитәкчесе шәхсән СССР Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең башта бронза, аннары алтын медальләренә лаек була[2].
СССР Югары Советы Президиумының 1973 елның 7 декабрендәге Указы белән, Бөтенсоюз социалистик ярышында ирешкән зур уңышлары, шулай ук ашлык һәм башка игенчелек продуктларын җитештерүне һәм дәүләткә сатуны арттыру буенча кабул ителгән йөкләмәләрне үтәүдә күрсәткән хезмәт батырлыгы өчен, Сәет Фәйзрахман улы Габбазовка Социалистик Хезмәт Герое исеме, Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырыла[3].
Пенсиягә чыкканчы хуҗалыкның механикалаштырылган звеносы белән җитәкчелек итүен дәвам итә, районның берничә дистә квалификацияле тракторчысын һәм комбайнчысын тәрбияли[4].
Иҗтимагый эшчәнлеге
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- Социалистик Хезмәт Герое исеме һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале (1973 елның 7 декабре)[3];
- Ленин ордены (1973 елның 7 декабре);
- Октябрь Инкыйлабы ордены (1971 елның 8 апреле);
- II дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1985 елның 11 марты);
- «Сугышчан хезмәтләре өчен» медале[3];
- «1941–1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен» медале (1945);
- «Владимир Ильич Ленин тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале (1970);
- СССР Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең алтын һәм бронза медальләре;
- Татарстан АССР Югары Советы Президиумының Мактау грамоталары[1].
Исемен мәңгеләштерү
- Социалистик Хезмәт Герое Сәет Габбазовның исеме Татарстан Республикасы Тәтеш районы Үтәмеш авылының үзәк урамына бирелгән (Сәет Габбазов урамы)[2].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 ТР ФА Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты. Габбазов Саит Файзрахманович (рус.). TATARICA Татар энциклопедиясенең электрон версиясе (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Тәтеш муниципаль районы администрациясе. Габбазов Саит Файзрахманович (рус.). Татарстан Республикасы Тәтеш муниципаль районының рәсми сайты (14 апрель 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Сергей Каргапольцев. Габбазов Саит Файзрахманович (рус.). «Ил каһарманнары» патриотик интернет-проекты (20 март 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 «Авангард» («Тәтеш таңнары») газетасы редакциясе. Саит Габбазов: «Меня воспитал коллектив» (рус.). «Тәтеш таңнары» челтәр басмасы (14 ноябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
Әдәбият
- Герои Социалистического Труда — наши земляки. — Казан: Татарстан китап нәшрияты, 1984. — 118—120 б.
- Хасанов М. Х. Татарская энциклопедия. — Казан: ТР ФА Татар энциклопедиясе институты, 2005. — Т. 2 (Г—Й). — 7 б. — ISBN 5-902375-02-9.
Сылтамалар
«Ил геройлары» халыкара патриотик интернет-проектында Сәет Габбасов